TP. Hồ Chí Minh 'trải thảm đỏ', mở lối vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu

Những mắt xích đầu tiên trong chuỗi giá trị

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Việt Hà, Phó Trưởng ban Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh cho biết, TP. Hồ Chí Minh đang sở hữu những điều kiện thuận lợi để từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu: nền tảng công nghiệp đã hình thành, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, mạng lưới cơ sở đào tạo - nghiên cứu, cùng lợi thế về dịch vụ, logistics và tài chính.

Ông Trần Việt Hà, Phó Trưởng ban Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh.

Theo ông Trần Việt Hà, tại các khu chế xuất, khu công nghiệp, một số doanh nghiệp đã bắt đầu tham gia vào các khâu nghiên cứu, thiết kế, phát triển phần cứng, phần mềm chức năng cho mạch tích hợp và sản xuất thiết bị, linh kiện phục vụ ngành bán dẫn, như: Công ty TNHH Thiết kế Renesas Việt Nam, Công ty TNHH Ampere Computing Vietnam, Công ty TNHH Mtex (Việt Nam), Công ty TNHH Công nghệ Marvell Việt Nam hay Công ty TNHH Kamet Việt Nam. Đây được xem là những viên gạch đầu tiên đặt nền cho một chuỗi cung ứng còn non trẻ nhưng giàu tiềm năng.

Trên cơ sở đó, định hướng thu hút đầu tư của thành phố đang chuyển dịch rõ nét: từ số lượng sang chất lượng, ưu tiên các dự án có giá trị gia tăng cao, công nghệ tiên tiến, gắn với hoạt động nghiên cứu - phát triển, có năng lực quản trị hiện đại và khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Ở lĩnh vực vi mạch - bán dẫn, thành phố nhắm đến các dự án nghiên cứu, thiết kế, đóng gói, kiểm thử chip; khuyến khích phát triển những dòng chip chuyên dụng phục vụ viễn thông, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, xe tự hành, thiết bị thông minh và hệ thống nhúng công nghiệp. Song song đó là các dự án sản xuất vật liệu bán dẫn, hóa chất độ tinh khiết cao, thiết bị phụ trợ, những mảnh ghép còn thiếu để chuỗi cung ứng trở nên hoàn chỉnh hơn.

TP. Hồ Chí Minh đang từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, từ khâu thiết kế đến đóng gói, kiểm thử chip.

Ở phạm vi rộng hơn, ngành điện tử và công nghệ cao cũng được ưu tiên với các dự án linh kiện điện tử tiên tiến, thiết kế mạch, cùng những lĩnh vực mới nổi như dữ liệu lớn, điện toán đám mây, chuỗi khối, công nghệ sinh học và vật liệu mới.

Cơ chế tài chính mở đường cho làn sóng đầu tư mới

Muốn hút được những "đại bàng" công nghệ, chỉ định hướng thôi chưa đủ, cần có đòn bẩy tài chính đủ mạnh để cạnh tranh với các trung tâm bán dẫn khác trong khu vực.

Theo dự thảo Nghị quyết do Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh chủ trì soạn thảo, đang trong giai đoạn lấy ý kiến (công bố cuối tháng 7/2026), thành phố dự kiến áp dụng chính sách hỗ trợ tài chính trực tiếp lên đến 200 tỷ đồng cho mỗi dự án chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số trọng điểm. 

Hợp tác đào tạo nguồn nhân lực bán dẫn giữa doanh nghiệp và các trường đại học là một trong những điều kiện bắt buộc để được hưởng chính sách ưu đãi.

Cụ thể, mức hỗ trợ dự kiến gồm 5% giá trị quyết toán hạng mục xây dựng nhà máy và hạ tầng kỹ thuật (tối đa 100 tỷ đồng), cộng thêm 2% giá trị quyết toán hạng mục mua sắm trang thiết bị, máy móc (tối đa 100 tỷ đồng); đối với dự án mở rộng, hạn mức được tính cộng dồn.

Đáng chú ý, theo dự thảo, để được hưởng ưu đãi, nhà đầu tư nước ngoài phải cam kết bằng văn bản về lộ trình chuyển giao công nghệ, có kế hoạch phát triển nguồn nhân lực trong nước cụ thể, ký thỏa thuận hợp tác đào tạo với ít nhất một trường đại học hoặc cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn, đồng thời có kế hoạch hợp tác nghiên cứu - phát triển hoặc cam kết thành lập trung tâm R&D tại thành phố trong vòng 36 tháng kể từ khi dự án vận hành. Đây chính là cách thành phố ràng buộc dòng vốn ngoại phải để lại giá trị lâu dài cho hệ sinh thái công nghệ trong nước, thay vì chỉ là một điểm dừng chân tạm thời của chuỗi cung ứng.

Thiết kế, đóng gói và kiểm thử chip là những mắt xích TP. Hồ Chí Minh muốn nắm giữ để không chỉ dừng ở vai trò gia công.

Cùng với cơ chế tài chính, ông Trần Việt Hà, Phó Trưởng ban Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh cho biết thêm, bài toán nhân lực và hạ tầng nghiên cứu cũng được tính đến như một đòn bẩy song hành.

Việc kết nối giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp được xác định là mắt xích quan trọng để thúc đẩy chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, trong khi hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, năng lượng và logistics tiếp tục được hoàn thiện làm bệ đỡ cho các dự án quy mô lớn. Nếu những mảnh ghép này được lắp ráp đồng bộ, TP. Hồ Chí Minh hoàn toàn có cơ sở để không chỉ là điểm đến gia công mà từng bước trở thành một mắt xích có vị thế trong bản đồ bán dẫn toàn cầu.