TPHCM đề xuất phát hành trái phiếu đô thị huy động vốn cho dự án trọng điểm

UBND TPHCM vừa đăng tải dự thảo nghị quyết của HĐND thành phố quy định việc phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam (VIFC-HCMC) trên Cổng thông tin điện tử Thành phố để lấy ý kiến góp ý. Thời gian góp ý từ ngày 6 đến hết ngày 16/10/2026.

Nghị quyết được soạn nhằm cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị, trên cơ sở Nghị quyết 222/2025/QH15 của Quốc hội. Mục tiêu là giúp thành phố huy động vốn thông qua VIFC-HCMC, đồng thời bảo đảm an toàn tài chính, công khai, minh bạch và kiểm soát rủi ro.

Theo dự thảo, trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình là trái phiếu chính quyền địa phương do UBND TPHCM phát hành. Trái phiếu có thể phát hành bằng đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi, qua các hình thức như bảo lãnh phát hành, đấu thầu, bán trực tiếp hoặc thông qua đại lý phân phối.

Điểm đáng chú ý là thành phố có thể xây dựng chương trình phát hành trung hạn thay vì làm từng đợt riêng lẻ. UBND thành phố sẽ phát hành nhiều đợt và cập nhật chương trình hằng năm, căn cứ vào kế hoạch vay, trả nợ, nhu cầu vốn, khả năng cân đối ngân sách và diễn biến thị trường.

Cách làm này giúp điều chỉnh quy mô, thời điểm huy động theo tiến độ đầu tư, không phải huy động dồn một lần.

UBND TPHCM lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam. Ảnh: Hoàng Triều

Dự thảo cũng cho phép phát hành bổ sung để tăng quy mô và tính thanh khoản của mã trái phiếu. Thành phố có thể mua lại, hoán đổi, chào mua hoặc sửa đổi điều kiện, điều khoản trái phiếu trong phạm vi đề án phát hành và kế hoạch vay, trả nợ.

Với trái phiếu ngoại tệ, thành phố được thực hiện các giao dịch phòng ngừa rủi ro tỷ giá, lãi suất gắn với nghĩa vụ nợ.

Việc mở rộng huy động đi kèm các ràng buộc chặt chẽ. Nguồn vốn thu được phải quản lý tập trung và chỉ dùng cho chương trình, dự án đã được cấp có thẩm quyền quyết định, đã hoàn tất thủ tục đầu tư và môi trường.

Dự thảo định hướng ưu tiên nhóm hạ tầng kỹ thuật, đô thị gắn với tiêu chuẩn xanh, xã hội, bền vững. Mỗi đợt phát hành phải nằm trong hạn mức vay, dư nợ, bội chi và kế hoạch vay, trả nợ của ngân sách thành phố, phù hợp các chỉ tiêu an toàn nợ công. Thành phố phải bảo đảm trả đủ, đúng hạn gốc, lãi và chi phí liên quan.

Dự thảo cũng yêu cầu công khai thông tin, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và báo cáo về phát hành, sử dụng vốn, thanh toán, quản trị rủi ro.

Việc xây dựng cơ chế diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vốn hạ tầng của TPHCM tăng nhanh, từ giao thông, chỉnh trang đô thị, môi trường, chống ngập đến chuyển đổi số, năng lượng, logistics và hạ tầng xã hội. Giai đoạn 2026 - 2030, thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 10 - 11%/năm, với tổng vốn đầu tư xã hội bình quân dự kiến tương đương 35 - 40% GRDP.

Theo quy trình dự kiến, UBND thành phố sẽ xây dựng đề án phát hành rồi trình HĐND phê duyệt. Cơ quan điều hành VIFC-HCMC soạn dự thảo đề án, gửi Sở Tài chính thẩm định và tham vấn Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước với những nội dung thuộc thẩm quyền.

Ngoài việc bổ sung vốn và giảm áp lực lên ngân sách, tín dụng ngân hàng, trái phiếu đô thị được kỳ vọng thúc đẩy các dịch vụ tài chính chuyên sâu tại VIFC-HCMC như tư vấn, thu xếp phát hành, xếp hạng tín nhiệm, quản trị rủi ro và giao dịch thứ cấp.

Dù vậy, khi nghị quyết được thông qua, từng chương trình và đề án phát hành vẫn phải dựa trên nhu cầu vốn, khả năng trả nợ và điều kiện thị trường.