TPHCM: Kết nối các quỹ đầu tư để huy động nguồn lực tài chính cho lĩnh vực an ninh mạng và hạ tầng số

Sáng 6/11, tại TPHCM, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA), Ngân hàng Nhà nước, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và Tổ hợp Truyền thông Việt Nam Đầu tư phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức Diễn đàn và Triển lãm An ninh Tài chính số Việt Nam 2026 đã khai mạc với chủ đề “AI và Niềm tin số: Kiến tạo lá chắn An ninh Tài chính Việt Nam. Diễn đàn diễn ra trong hai ngày 6 và 7/11.

AI và công nghệ lượng tử vừa tạo động lực bứt phá, vừa đặt ra thách thức

Trong khuôn khổ diễn đàn, phiên toàn thể cấp cao diễn ra tại khách sạn Rex tập trung vào vấn đề an ninh tài chính Việt Nam trong kỷ nguyên AI và công nghệ lượng tử. 

Quanh cảnh diễn đàn

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Trương Minh Huy Vũ đánh giá cao ý nghĩa của sự kiện được tổ chức tại Thành phố, trong bối cảnh TP.Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng tới mục tiêu kinh tế số đóng góp 30% cho nền kinh tế vào năm 2030, đồng thời triển khai định hướng phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế.

Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố, phát triển kinh tế số và xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tuy là hai nhiệm vụ lớn nhưng đều có một điểm chung mang tính quyết định, đó là niềm tin của nhà đầu tư, doanh nghiệp và người dân đối với hệ thống tài chính và các nền tảng số.

Phó Chủ tịch UBND TP Trương Minh Huy Vũ nhấn mạnh, trong môi trường tài chính hiện đại, niềm tin không chỉ được hình thành từ các mối quan hệ truyền thống mà còn phụ thuộc vào mức độ an toàn của hạ tầng công nghệ, khả năng bảo mật dữ liệu và năng lực bảo vệ tài sản số. Nếu các nền tảng tài chính không bảo đảm an toàn, không tạo được sự tin cậy về năng lực an ninh mạng thì sẽ khó thu hút dòng vốn, công nghệ cũng như các định chế tài chính quốc tế đến đầu tư và đặt trụ sở hoạt động.

Từ góc độ quản lý và phát triển kinh tế Thành phố, Phó Chủ tịch UBND TPHCM đề nghị các chuyên gia, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp tập trung thảo luận, đề xuất những giải pháp có tính khả thi, có thể chuyển hóa thành các chương trình, dự án và sản phẩm cụ thể.

Trong đó, vấn đề đầu tiên được lãnh đạo Thành phố đặt ra là tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý cho các mô hình tài chính và công nghệ mới. Mặc dù các chủ trương, chính sách về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, dữ liệu và an ninh mạng đang từng bước được hoàn thiện, song thách thức lớn hiện nay là cụ thể hóa các quy định thành cơ chế thực thi phù hợp với yêu cầu phát triển thực tế.

Đặc biệt, các mô hình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong lĩnh vực tài sản số, blockchain, thanh toán đa tiền tệ xuyên biên giới và các dịch vụ tài chính ứng dụng công nghệ mới cần được nghiên cứu, xác định rõ điều kiện và lộ trình triển khai, qua đó tạo không gian đổi mới sáng tạo, phục vụ hoạt động thương mại, du lịch, tiêu dùng và phát triển kinh tế - xã hội.

Một vấn đề quan trọng khác được ông Trương Minh Huy Vũ đề cập là phát triển hạ tầng dữ liệu gắn với AI và an ninh mạng. Theo ông, khi quy mô dữ liệu và số lượng giao dịch số ngày càng gia tăng, yêu cầu về năng lực lưu trữ, xử lý, bảo mật, quản trị rủi ro và ứng phó khủng hoảng càng trở nên cấp thiết.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Trương Minh Huy Vũ phát biểu

Do đó, việc đầu tư phát triển các trung tâm dữ liệu cần được xem xét đồng bộ với hạ tầng công nghệ, hệ thống an ninh mạng và những cơ chế bảo đảm vận hành an toàn, liên tục.

Đáng chú ý, lãnh đạo TPHCM đặt vấn đề huy động nguồn lực tài chính cho lĩnh vực an ninh mạng và hạ tầng số. Thành phố đang nghiên cứu khả năng kết nối các quỹ đầu tư chuyên đề, trong đó có các quỹ quan tâm đến trung tâm dữ liệu, tài sản số, blockchain và chuyển đổi số.

Tuy nhiên, theo ông Vũ, để thu hút được các dòng vốn này, ngoài việc bảo đảm môi trường đầu tư an toàn, cần hình thành danh mục dự án, sản phẩm và cơ hội đầu tư cụ thể, đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư.

Bên cạnh thể chế, hạ tầng công nghệ và nguồn vốn, Phó Chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh vai trò của nguồn nhân lực và nhận thức xã hội về an ninh mạng. Việc xây dựng niềm tin số không chỉ là trách nhiệm của đội ngũ chuyên gia công nghệ mà cần có sự tham gia của các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, hiệp hội, doanh nghiệp và người dân.

Thông qua Diễn đàn, lãnh đạo TPHCM kỳ vọng những trao đổi, đề xuất của các chuyên gia sẽ được cụ thể hóa thành các chương trình hợp tác, giải pháp và sản phẩm thiết thực, góp phần nâng cao năng lực an ninh tài chính số, đồng thời tạo điều kiện để Thành phố phát triển kinh tế số và Trung tâm Tài chính quốc tế một cách an toàn, bền vững.

 Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam Đào Minh Tú phát biểu

Phát biểu dẫn đề, TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, nguyên Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đánh giá sự kiện diễn ra vào thời điểm ngành Ngân hàng Việt Nam đã hoàn thành giai đoạn phổ cập giao dịch số và đang chuyển sang giai đoạn phát triển chiều sâu. Trong giai đoạn mới, AI và công nghệ lượng tử không còn đơn thuần là những dự báo về tương lai mà đã trở thành những lực lượng công nghệ hiện hữu, vừa tạo động lực bứt phá, vừa đặt ra thách thức lớn đối với an toàn hệ thống tài chính, tiền tệ quốc gia. “Dù mô hình ngân hàng liên tục thay đổi để đáp ứng yêu cầu giao dịch nhanh chóng, thuận tiện hơn, sự tồn tại và phát triển bền vững của mỗi ngân hàng vẫn phụ thuộc vào năng lực quản trị rủi ro và khả năng giữ gìn niềm tin của người dân”, ông Minh Tú nhấn mạnh.

Nhận diện các phương thức tấn công an ninh mạng phổ biến hiện nay

Đại tá Nguyễn Bá Sơn, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an, cho biết trong bối cảnh hiện nay, sự phát triển của các công nghệ mới, AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và chuỗi khối mang lại nhiều cơ hội tối ưu hóa dịch vụ tài chính nhưng đồng thời cũng tạo ra những thách thức an ninh phức tạp. Tình hình tội phạm mạng an ninh mạng đang diễn biến ngày càng nghiêm trọng với số lượng tấn công tăng cao, hiện có bốn phương thức tấn công an ninh mạng phổ biến hiện nay.

Thứ nhất là tấn công mạng chiếm đoạt thông tin, sử dụng công nghệ. Tội phạm sử dụng AI để rút ngắn thời gian tìm kiếm lỗ hổng và xác định điểm yếu của các hệ thống ngân hàng quy mô lớn, biến những quy trình trước đây mất hàng tháng nay chỉ còn diễn ra trong thời gian ngắn. Thứ hai là tấn công bằng mã độc tống tiền (ransomware), nơi dữ liệu bị mã hóa và khóa lại để yêu cầu tiền chuộc, nhắm trực tiếp vào các tổ chức tài chính. Thứ ba là phát tán thông tin sai sự thật nhằm gây nhiễu loạn hoạt động của hệ thống tài chính, ngân hàng, tạo ra sự bất ổn trong xã hội. Thứ tư là các hành vi phạm tội trực tiếp liên quan đến vận hành tài chính; điển hình như thủ đoạn đánh cắp chip thẻ ngân hàng tại các nhà hàng, khách sạn để thực hiện giao dịch trái phép.

Đại tá Nguyễn Bá Sơn nhận định để phát huy thành tựu khoa học công nghệ và ứng phó với các nguy cơ trong kỷ nguyên số, lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng thuộc Bộ Công an cần sự phối hợp của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng. Đồng thời, ông đề xuất ba nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm an ninh mạng, phục vụ chuyển đổi số và phát triển tài chính số.

Thứ nhất, xác định bảo đảm an ninh mạng là điều kiện tiên quyết của chuyển đổi số và phát triển tài chính số. Theo đó, cần chuyển từ tư duy bảo vệ sau khi triển khai sang bảo đảm an ninh ngay từ khâu thiết kế, xây dựng và vận hành các hệ thống công nghệ.

Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, tăng cường chia sẻ thông tin giữa các cơ quan quản lý nhà nước và lực lượng thực thi pháp luật.

Thứ ba, đẩy mạnh nghiên cứu, làm chủ và ứng dụng các công nghệ chuyên sâu. Trong đó, sử dụng các công nghệ như AI phục vụ phòng, chống tội phạm mạng, các giải pháp mật mã học lượng tử và sản phẩm an ninh mạng do doanh nghiệp Việt Nam phát triển.

Cùng với ba nhiệm vụ trên, chúng ta cần tiếp tục nâng cao nhận thức, kỹ năng số và ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân cho người dân, doanh nghiệp; xây dựng văn hóa an toàn, văn minh trên không gian mạng để mỗi tổ chức, cá nhân trở thành một chủ thể tích cực trong công tác bảo vệ an ninh mạng.

Nhiệm vụ thời gian tới, Đại tá Nguyễn Bá Sơn nhấn mạnh bảo đảm an ninh mạng không thể chỉ là giải pháp xử lý khi sự cố xảy ra mà phải được xác định là một phần cấu thành ngay từ đầu trong quá trình đầu tư, xây dựng và vận hành hệ thống công nghệ. Chúng ta cần chuyển mạnh từ tư duy bảo vệ sau khi triển khai sang bảo đảm an ninh ngay từ khâu thiết kế (Security by Design). Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm hạn chế lỗ hổng, giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng chống chịu của các hệ thống tài chính số.

Đại tá Nguyễn Bá Sơn, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an, phát biểu

Một yêu cầu khác là tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, tăng cường chia sẻ thông tin giữa cơ quan quản lý nhà nước và lực lượng thực thi pháp luật. Vừa qua, Bộ Công an đã ký Quy chế phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trong đó phòng, chống lừa đảo trực tuyến và bảo đảm an toàn tài chính, ngân hàng được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh nghiên cứu, làm chủ và ứng dụng các công nghệ chiến lược, đặc biệt là AI phục vụ phòng thủ mạng, giải pháp mật mã hậu lượng tử (Post-Quantum Cryptography) và các sản phẩm an ninh mạng do doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu, phát triển. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, góp phần phát triển công nghiệp an ninh mạng và bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.

An ninh mạng là cơ sở của niềm tin số, niềm tin số là nền tảng của tài chính số. Một nền tảng tài chính số an toàn sẽ trở thành động lực quan trọng để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước Việt Nam hùng cường trong Kỷ nguyên mới

Trước đó, Triển lãm An ninh Tài chính số Việt Nam 2026 chính thức khai mạc tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, TPHCM. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Diễn đàn An ninh tài chính số 2026.