TPHCM mở 'cực công nghệ' phía Bắc, hướng tới dòng vốn chất lượng cao

Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương (cũ) dự kiến được chuyển đổi công năng thành Tòa nhà Khoa học Công nghệ và có thể khai thác ngay. Ảnh: TL

Ngày 13-1-2026, UBND TPHCM phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM cùng các đối tác tổ chức họp báo công bố Đề án phát triển “Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc TPHCM”. Đây là một bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc không gian phát triển đô thị, hình thành động lực tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tri thức và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc được định vị là hạt nhân khoa học - công nghệ của khu vực phía Bắc và Tây Bắc TPHCM, với vai trò kết nối trực tiếp các khu công nghiệp công nghệ cao thế hệ mới như Bình Dương Riverside, Lai Hưng, Cây Trường và VSIP III.

Điểm khác biệt của mô hình này là sự tích hợp trong cùng một không gian giữa hoạt động R&D, đào tạo nhân lực, thử nghiệm công nghệ và sản xuất, qua đó rút ngắn chuỗi giá trị từ nghiên cứu đến thương mại hóa sản phẩm, vốn là hạn chế lớn của nhiều khu công nghệ cao trước đây.

Theo đề án, cấu trúc phát triển gồm ba hợp phần. Thứ nhất là vùng lõi đổi mới sáng tạo, với khoảng 103 héc ta dành cho trung tâm khoa học - công nghệ và khoảng 220 héc ta cho các cơ sở R&D gắn với sản xuất thử. Thứ hai là vành đai sản xuất công nghệ cao, phát triển trên nền tảng các khu công nghiệp hiện hữu theo định hướng khu công nghiệp thông minh, sinh thái. Thứ ba là hệ thống kết nối đa tầng về giao thông, logistics và hạ tầng số, bảo đảm sự liên thông giữa đô thị khoa học công nghệ với các trung tâm kinh tế của vùng TPHCM mở rộng.

Buổi họp báo lễ công bố phát triển đô thị khoa học công nghệ Bắc TPHCM. Ảnh: BTC

Một số dự án được xác định là "hạt nhân" để sớm kích hoạt hệ sinh thái, gồm Saigon Innovation Campus quy mô khoảng 100 héc ta; Khu Công nghệ số tập trung Bình Dương diện tích 15 héc ta; và Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương (cũ) dự kiến được chuyển đổi công năng thành Tòa nhà Khoa học Công nghệ. Các dự án này được đánh giá là có thể đưa vào khai thác trong thời gian ngắn, tận dụng hiệu quả quỹ đất và tài sản công sẵn có.

Về đối tác triển khai, Tập đoàn Becamex được đề xuất giữ vai trò nhà đầu tư chiến lược, phối hợp với các đối tác quốc tế như Sembcorp, Tokyu Group và Warburg Pincus. Mô hình hợp tác này nhằm bảo đảm chuẩn mực quản trị, vận hành theo thông lệ quốc tế, đồng thời tăng khả năng kết nối với các dòng vốn FDI công nghệ cao và vốn đầu tư dài hạn.

Song song đó, hệ sinh thái khoa học - công nghệ được hậu thuẫn bởi các tổ chức R&D và học thuật uy tín như A*STAR ARTC (Singapore), Viện Fraunhofer ENAS (Đức), Đại học Quốc gia Singapore, cùng các tập đoàn công nghệ lớn và mạng lưới các trường đại học trong nước.

Đề án cũng tận dụng các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 98/2023/QH15 và Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội, với mô hình quản lý "một cửa" và cơ chế sandbox có kiểm soát. Đây được xem là công cụ quan trọng để tạo môi trường đầu tư linh hoạt, cho phép thử nghiệm các công nghệ mới trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ số trước khi mở rộng áp dụng.

Theo kỳ vọng của TPHCM, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc không chỉ đóng góp vào tăng trưởng GRDP và thu hút FDI chất lượng cao, mà còn góp phần giãn áp lực dân số khu vực trung tâm, hình thành một không gian đô thị xanh, đáng sống cho lực lượng lao động tri thức và chuyên gia công nghệ. Nếu triển khai hiệu quả, đây sẽ là một trong những trụ cột quan trọng giúp TPHCM nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị công nghệ khu vực và quốc tế.

Lê Hoàng