TPHCM nghiên cứu thành lập doanh nghiệp đường sắt 100% vốn nhà nước

UBND TPHCM vừa chấp thuận chủ trương giao Ban Quản lý Đường sắt đô thị (MAUR) chủ trì, phối hợp với các sở, ngành nghiên cứu, xây dựng đề án thành lập doanh nghiệp đường sắt địa phương do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Đề án nhằm cụ thể hóa cơ chế, chính sách tại Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16. Theo đó, doanh nghiệp này dự kiến được giao khai thác thương mại không gian, tài sản gắn với kết cấu hạ tầng đường sắt tại các nhà ga, đề-pô và thực hiện một số nhiệm vụ quản lý nhà nước theo quyết định của HĐND và UBND thành phố.

Tới năm 2050, TPHCM dự kiến có khoảng 1.540km đường sắt đô thị. Ảnh: Hoàng Minh

UBND TPHCM yêu cầu đề án phải tập trung đánh giá toàn diện tính cần thiết, độ khả thi, hiệu quả kinh tế - xã hội và thời điểm thành lập. Nội dung nghiên cứu cần xác định rõ mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, bộ máy quản lý, phương án vốn điều lệ và cơ chế quản trị. Đặc biệt, việc phân định ranh giới nhiệm vụ giữa doanh nghiệp dự kiến thành lập với các cơ quan quản lý nhà nước và đơn vị hiện có phải rõ ràng, tránh lặp lại tình trạng chồng chéo.

Để đảm bảo tính khả thi, TPHCM giao Sở Tài chính hướng dẫn phương án quản lý, nguồn vốn và cơ chế đại diện chủ sở hữu. Sở Nội vụ phối hợp hoàn thiện mô hình bộ máy, nhân sự. Sở Tư pháp thẩm định cơ sở pháp lý và quy trình ban hành văn bản.

Đồng thời, Ban Nghiên cứu phát triển Thành phố sẽ hỗ trợ tham vấn kinh nghiệm quốc tế về mô hình vận hành, quản trị doanh nghiệp đường sắt đô thị.

Do Luật Phát triển đô thị chưa quy định cụ thể về tên gọi và mô hình tổ chức, UBND TPHCM nhấn mạnh quá trình nghiên cứu phải tiến hành cẩn trọng, đúng trình tự pháp luật.

Sau khi hoàn thiện đề án, MAUR sẽ báo cáo UBND thành phố xem xét. Nếu đủ điều kiện, thành phố sẽ tham mưu trình HĐND TP quyết định chủ trương thành lập, tạo cơ sở pháp lý để chủ động quản lý, đầu tư và khai thác hiệu quả mạng lưới đường sắt đô thị trong giai đoạn tới.

Theo định hướng đến năm 2050, TPHCM hướng tới quy mô khoảng 1.540km đường sắt đô thị (gồm 1.100km metro và 440km đường sắt nhẹ - LRT) với tầm nhìn phát triển 100 năm.