TPHCM: Vì sao dịch vụ về UAV chưa thể bứt phá?

Khách tham quan tìm hiểu UAV tại sự kiện "Phát triển hệ sinh thái UAV trong kinh tế không gian tầm thấp" mới đây ở TPHCM.

Chưa hình thành thị trường dịch vụ

TPHCM là một trong những địa phương đầu tiên triển khai thử nghiệm dịch vụ giao hàng bằng UAV theo cơ chế sandbox. Tháng 4 vừa qua, thành phố đã vận hành tuyến giao hàng bưu chính bằng UAV kết nối xã Cần Giờ và phường Vũng Tàu, đánh dấu bước chuyển từ trình diễn công nghệ sang thử nghiệm ứng dụng thực tế trong logistics.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, UAV trên tuyến này có thể bay theo tọa độ lập trình sẵn, giao hàng chính xác và quay về an toàn, mở ra triển vọng cho logistics thông minh tại khu vực ven biển và liên vùng.

Song song với đó, TPHCM cũng đang ghi nhận sự quan tâm lớn từ doanh nghiệp. Nhiều đơn vị đã đề xuất mở rộng mô hình sandbox sang các tuyến có nhu cầu cao như Cần Giờ - Côn Đảo, phục vụ vận chuyển sinh phẩm y tế, máu và thuốc. Điều này cho thấy tiềm năng ứng dụng UAV là rõ ràng, không chỉ trong logistics mà còn trong các tình huống khẩn cấp.

Tuy nhiên, dù đã có những bước thử nghiệm cụ thể, thị trường dịch vụ UAV tại TPHCM vẫn chưa hình thành đầy đủ. Các mô hình hiện nay chủ yếu dừng ở mức thử nghiệm có kiểm soát, chưa tạo được hệ sinh thái vận hành quy mô lớn và ổn định.

Bài toán “không chỉ là thiết bị bay”

Kết quả khảo sát của Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM tại 60 xã, phường cho thấy có 56 đơn vị có nhu cầu ứng dụng UAV trong nhiều lĩnh vực như quản lý đất đai, xây dựng, quan trắc môi trường, phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn và quản trị đô thị.

“UAV không còn là câu chuyện của tương lai mà đã trở thành nhu cầu thực tiễn của hiện tại” - bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, cho biết.

Tuy nhiên, theo bà Trân, giá trị của UAV không nằm ở bản thân công nghệ mà ở khả năng giải quyết những bài toán thực tiễn của địa phương, doanh nghiệp và người dân như quản lý đất đai, giám sát môi trường, phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn hay xây dựng nền quản trị dựa trên dữ liệu thời gian thực.

Bà cũng nhấn mạnh một thực tế quan trọng: “Các địa phương không chỉ cần một thiết bị bay mà cần một giải pháp tổng thể, từ nhân lực được đào tạo, phần mềm xử lý dữ liệu, quy trình vận hành đến mô hình dịch vụ phù hợp với điều kiện thực tế”.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Vinh - đại diện Công ty Dịch vụ Không gian Tổng hợp GASCO (CT Group), cho rằng hệ sinh thái UAV tại TPHCM vẫn đang trong giai đoạn hình thành, chưa có nhiều mô hình ứng dụng được triển khai đồng bộ trên quy mô lớn. Nhiều doanh nghiệp mới chỉ tham gia từng khâu riêng lẻ, chưa hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ nghiên cứu, vận hành đến thương mại hóa dịch vụ.

Bên cạnh đó, hạ tầng phục vụ UAV như trung tâm điều hành bay, bãi cất hạ cánh, quản lý vùng bay và hệ thống kỹ thuật hỗ trợ vẫn còn thiếu và cần tiếp tục hoàn thiện. Trong khi đó, nhu cầu ứng dụng UAV lại tăng nhanh trong quản lý đô thị, logistics, y tế và cứu hộ cứu nạn, tạo ra khoảng lệch giữa nhu cầu và năng lực đáp ứng.

Theo các chuyên gia, TPHCM có lợi thế lớn để phát triển kinh tế không gian tầm thấp, nhưng muốn UAV trở thành một ngành dịch vụ thực thụ, thành phố cần đồng thời giải quyết bài toán công nghệ, hạ tầng, nhân lực và mô hình vận hành.

Hiện TPHCM đã bước đầu hình thành sandbox UAV và có những thử nghiệm mang tính thực tiễn, nhưng khoảng cách từ thử nghiệm đến thương mại hóa vẫn còn xa. UAV đã có thể bay, nhưng để trở thành một dịch vụ kinh tế ổn định, hệ sinh thái phía sau vẫn cần thời gian để hoàn thiện.