Trạch Lâm Hầu Ngô Phúc Trạch - người có công hộ nước, giúp dân
Ngô Phúc Trạch (sinh năm 1560 - ?), quê ở làng Chỉ Châu (nay thuộc xã Thạch Lạc, Hà Tĩnh). Ông là người có đóng góp lớn trong việc giữ vững sự bình yên của muôn dân và khai hoang, chăm lo sản xuất cho cộng đồng dân cư.
Nhà thờ Ngô Phúc Trạch nằm bên chân rú Hung thuộc thôn Phúc Sơn, xã Xuân Lộc.
Ngô Phúc Trạch là con trai trưởng của Hoành phổ Hầu Quận công Ngô Phúc Hoành và là cháu nội của Thái bảo Thế Quận công Ngô Cảnh Hựu. Sinh ra và lớn lên trong một dòng họ "danh gia vọng tộc" có nhiều người là công thần của triều Lê nên Ngô Phúc Trạch sớm chịu ảnh hưởng của truyền thống dòng họ, luôn có ý chí rèn luyện và phấn đấu học hành.
Từ nhỏ, Ngô Phúc Trạch đã được cha và ông nội gửi vào phủ Chúa học hành nên sớm trưởng thành và đi theo đường binh nghiệp của các bậc tiền bối. Lớn lên, Ngô Phúc Trạch được tuyển dụng vào quân ngũ và phiên vào Cẩm Y vệ của triều đình. Sau thời gian thử thách trong quân ngũ, ông được tham gia cùng các vệ binh trong các cuộc tiểu trừ phỉ, truy sát các băng đảng trộm cướp nổi lên ở các địa phương, nhất là vùng sông Lam.
Khi nhà Mạc cướp ngôi nhà Lê, trực diện chống đối chính quyền Lê - Trịnh, chiến sự giữa quân Mạc và triều đình xẩy ra ở nhiều nơi, Ngô Phúc Trạch được tiến cử tham gia nhiều trận đánh nhau với nhà Mạc ở: Thanh Hóa, Nghệ An (1581), Yên Mô - Ninh Bình (năm 1589) rồi Kinh Bắc, Lạng Sơn (1591), Thăng Long (năm 1592)...
Sắc phong Trạch Lâm Hầu Ngô Phúc Trạch (1917).
Với những đóng góp to lớn trong các cuộc giao tranh bảo vệ vương triều, giữ vững sự bình yên của muôn dân, Hoành Phổ Hầu Ngô Phúc Hoành được triều đình trọng thưởng ban sắc phong là Hoành Quận công, Ngô Phúc Trạch được phong tước Trạch Lâm Hầu và ban thưởng nhiều đất đai ở vùng biển ngang huyện Thạch Hà (cũ). Sau thời gian này, Ngô Phúc Trạch tự nguyện xin về quê trí sĩ để chăm sóc gia đình.
Khi về quê, với dải đất được vua ban cấp ngày trước, Ngô Phúc Trạch đã cùng con cháu dòng họ và dân làng Chỉ Châu khai hoang cồn bãi, lập trường, dựng chợ, mở mang giao thương, góp công sức chăm lo phát triển sản xuất, nâng cao đời sống cho người dân vùng bãi ngang huyện Thạch Hà (cũ).
Với những đóng góp lớn lao ấy, Ngô Phúc Trạch được bà con nhân dân vùng bãi ngang Thạch Hà lúc bấy giờ tôn vinh như một bậc cứu tinh.
Những năm đầu thế kỷ XVII, tình hình đất nước không ổn định, gia đình Ngô Phúc Trạch cũng rơi vào bế tắc phải phân tán tìm nơi định cư mới, rời vùng biển ngang Thạch Hà về vùng thôn Chi Lệ (xã Sơn Lộc cũ, nay là xã Xuân Lộc) sinh sống.
Trạch Lâm Hầu Ngô Phúc Trạch mất cùng một ngày với thân phụ Quận công Ngô Phúc Hoành (11/2 âm lịch), không rõ năm mất. Sau khi mất, ông được các triều Vua: Lê, Nguyễn ban sắc phong thần, giao cho dân làng Chỉ Châu lập đền thờ phụng, ghi ơn. Tại nhà thờ họ Ngô Chỉ Châu ở xã Thạch Lạc, còn lưu giữ 2 bản sắc phong.
Sắc phong Trạch Lâm Hầu Ngô Phúc Trạch (1924).
Tại quê mới Chi Lệ, con cháu Ngô Phúc Trạch dần dần ổn định và phát triển, Ngô Phúc Trạch được coi là vị tổ đầu tiên của chi họ Ngô Chi Lệ - dòng họ Ngô Trảo Nha.
Nhà thờ Ngô Phúc Trạch hiện nằm bên chân rú Hung, thuộc thôn Phúc Sơn, xã Xuân Lộc, cách Ngã ba Đồng Lộc 3km về phía Tây Bắc và cách Khu tưởng niệm anh hùng Lý Tự Trọng (xã Việt Xuyên) gần 1km về phía Đông Nam.
Đây là công trình văn hóa tâm linh, nơi tưởng niệm và tôn vinh vị công thần triều Lê - Trạch lâm Hầu Ngô Phúc Trạch, đã có công tham gia lực lượng quân đội triều đình chống lại các cuộc nổi dậy của các thế lực phong kiến cát cứ và các băng đảng trộm cướp, giữ vững sự ổn định của vương triều cũng như sự bình yên cho muôn dân trong giai đoạn cuối thế kỷ XVI, đầu thế kỷ XVII.
Nhà thờ Ngô Phúc Trạch hiện là 1 trong 13 di tích được Hội đồng Xét duyệt xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh đánh giá đủ cơ sở để trình UBND tỉnh xem xét công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh năm 2026.
Tin nóng
51 năm sau ngày non sông liền một dải, ký ức chiến tranh vẫn chưa bao giờ lùi xa trong tâm trí những người lính. Vượt lên trên tất cả, đó là khát vọng hòa bình - một giá trị được đánh đổi bằng tuổi trẻ, bằng máu và bằng cả cuộc đời của nhiều thế hệ.
Hoàng Phụng Hiếu (sinh năm 1985), điều hành Vietglobal Travel, là người 5 lần đến Nam Cực (2019–2024). Niềm đam mê khám phá đưa anh tới 101 quốc gia, vùng lãnh thổ. Anh đã dẫn nhiều đoàn khách Việt U30–U80 đến Nam Cực, giương cao cờ Tổ quốc giữa băng tuyết, truyền cảm hứng vượt giới hạn và thấu hiểu tầm quan trọng môi trường. Cuối 2025, anh ra mắt sách '5 chuyến chinh phục châu Nam Cực'.
'Dạ yến Hoàng cung' tại Nhà hát Duyệt Thị Đường, Đại nội Huế sẽ đưa du khách ngược dòng thời gian, thưởng thức tinh hoa ẩm thực và nghệ thuật hoàng gia.
Trong ký ức thiêng liêng ngày 30/4, khi Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước hơn 100 tuổi nhớ lại những năm tháng chiến đấu khốc liệt.
Bảo tàng Hồ Chí Minh - chi nhánh TP.HCM được đặt tại Bến Nhà Rồng. Đây là không gian văn hóa tiêu biểu lan tỏa giá trị tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh.
Tin mới
Ngay trong ngày đầu của kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5, không khí tại các điểm du lịch trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã trở nên sôi động. Thời tiết thuận lợi cùng sự chuẩn bị chu đáo của các địa phương, doanh nghiệp đã góp phần tạo nên bức tranh du lịch nhộn nhịp, khởi đầu cho mùa cao điểm hè 2026.
Sáng nay, 14-3-Bính Ngọ (30-4-2026), Đức Đệ tứ Pháp chủ GHPGVN quang lâm Việt Nam Quốc Tự và chư vị Trưởng lão Hội đồng Chứng minh, chư Tăng thành viên Ban Trị sự TP.HCM tham dự Lễ Bố-tát, thính giới chung và tưởng niệm Trưởng lão Hòa thượng Thích Từ Nhơn.
Có những mốc thời gian được lịch sử ghi lại bằng con số; nhưng cũng có những thời khắc sống mãi trong lòng người qua những giai điệu thấm sâu vào ký ức nhiều thế hệ. Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30.4.1975 là một dấu son như thế. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, âm vang của ngày toàn thắng vẫn hiện diện trong tâm tưởng mỗi người Việt, như một phần không thể phai mờ của ký ức dân tộc.
Nằm soi mình bên dòng sông Đáy hiền hòa, Dục Thúy Sơn hay còn gọi là núi Non Nước (phường Hoa Lư, Ninh Bình) không chỉ là một danh thắng quốc gia mà còn là một 'bảo tàng văn học' với hệ thống văn khắc Hán Nôm ma nhai trên vách đá suốt 700 năm mang ý nghĩa đặc biệt về văn hóa, văn học nghệ thuật, lịch sử.
Có những địa danh không chỉ nằm trên bản đồ, mà sống mãi trong ký ức dân tộc. Bia Chiến thắng Rạch Già (xã An Thạnh, TP. Cần Thơ) là nơi kể lại câu chuyện về lòng yêu nước, về tinh thần đoàn kết Kinh - Khmer trong kháng chiến và về người anh hùng Sơn Ton đã góp phần viết nên trang sử vẻ vang của quê hương.
Chuyến công tác đến với quần đảo Trường Sa và nhà giàn DK1 không chỉ là hải trình vượt sóng gió mà còn là quá trình chạm đến chiều sâu của cảm xúc, niềm tin. Ở nơi 'đầu sóng ngọn gió', mỗi bãi san hô, rạn đá… là những minh chứng sống động: Chủ quyền biển đảo là thiêng liêng, bất khả xâm phạm.
Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.
Kỳ nghỉ lễ năm nay, có người rời phố, mang theo háo hức về với quê với gia đình; có người ở lại, tận hưởng một Hà Nội thong thả hơn trong từng góc phố, hàng cây. Những buổi hẹn bạn bè, những cuộc họp lớp, những mâm cơm sum họp họ hàng… nối nhau diễn ra, tạo nên một không khí náo nức rất đặc trưng của những ngày nghỉ dài.