Trái bóng Trionda đang làm khó các thủ môn tại World Cup 2026

“Quá nhanh, quá nguy hiểm”

Luca Zidane đang trải qua những ngày đáng quên tại World Cup 2026. Sau 2 trận đấu trong màu áo Algeria, thủ thành 28 tuổi đã phải vào lưới nhặt bóng 5 lần. Đáng chú ý, 2 bàn thua trước Argentina và Jordan đều đến từ những tình huống anh đã chạm tay vào bóng nhưng không thể cản phá.

Tuy nhiên, Zidane không phải trường hợp cá biệt. Trong những ngày đầu giải đấu, các thủ môn như Édouard Mendy của Senegal hay Ahmed Basil của Iraq cũng nhiều lần rơi vào tình cảnh tương tự: đọc đúng hướng bóng, chạm được vào cú sút nhưng vẫn bất lực nhìn bóng đi vào lưới.

Thủ thành Luca Zidane của đội tuyển Algeria bất lực nhìn trái bóng Trionda bay vào lưới.

Điều đó khiến cuộc tranh luận về trái bóng chính thức Adidas Trionda ngày càng nóng lên. Cựu thủ môn đội tuyển Anh Joe Hart là một trong những người lên tiếng sớm nhất. Trong vai trò bình luận viên, anh cho rằng nhiều thủ môn đang gặp khó khăn trong việc đánh giá tốc độ thực sự của trái bóng.

Theo Hart, bóng dường như lao về phía khung thành nhanh hơn cảm nhận thông thường khi rời chân cầu thủ. Điều đó khiến các thủ môn có xu hướng phản ứng chậm hơn một nhịp, đặc biệt trong những pha dứt điểm từ xa hoặc những cú sút có quỹ đạo khó đoán.

Nhận định kể trên vừa được củng cố bởi một nghiên cứu được phối hợp giữa các nhà khoa học Hàn Quốc và Nhật Bản. Trong công trình đăng trên tạp chí Fluids, nhóm nghiên cứu đã đưa Trionda vào đường hầm gió để phân tích các đặc tính khí động học của trái bóng.

Cận cảnh trái bóng Trionda.

Kết quả cho thấy Trionda có thể đạt đến trạng thái được gọi là “drag crisis” (khủng hoảng lực cản) khi bay ở một ngưỡng vận tốc nhất định. Đây là hiện tượng luồng không khí xung quanh vật thể chuyển từ trạng thái ổn định sang nhiễu loạn. Khi đó, lực cản phía sau bóng giảm đáng kể, giúp bóng duy trì tốc độ cao hơn dự kiến.

Nói cách khác, một cú sút tưởng như sẽ giảm tốc trên đường bay có thể tiếp tục lao đi với vận tốc lớn. Đối với thủ môn, đây là khác biệt rất nhỏ nhưng đủ để tạo ra những pha xử lý chậm nửa nhịp và dẫn đến bàn thua.

Các nhà nghiên cứu còn phát hiện mức độ của hiện tượng này thay đổi tùy theo điểm tiếp xúc trên trái bóng. Những cú sút trúng vào đường nối giữa các tấm ghép có xu hướng tạo ra lực cản thấp hơn so với khi bóng được đá vào phần bề mặt thông thường. Độ cao sân đấu cũng đóng vai trò nhất định, khi hiện tượng này xuất hiện ít hơn ở những địa điểm có độ cao lớn.

Khi trái bóng “tăng độ khó cho game”

FIFA từng giới thiệu Trionda là một trong những bước tiến công nghệ của World Cup 2026. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở cấu trúc chỉ gồm 4 tấm ghép, ít hơn rất nhiều so với 20 tấm của quả bóng Al Rihla tại World Cup 2022. Các đường nối sâu được thiết kế nhằm tối ưu hóa độ ổn định khi bóng di chuyển trong không khí.

Trung tâm Khoa học Thế giới (Science World) ở Vancouver, Canada, được biến hóa thành trái bóng Trionda của World Cup 2026.

Nhà sản xuất Adidas khẳng định Trionda đã trải qua hơn 300 bài kiểm tra trong phòng thí nghiệm trước khi được phê duyệt sử dụng chính thức. Hãng cũng quảng bá rằng thiết kế mới giúp quỹ đạo bóng dễ dự đoán hơn.

Dẫu vậy, những gì đang diễn ra lại gợi nhớ phần nào đến ký ức về quả bóng Jabulani tại World Cup 2010. Khi đó, hàng loạt thủ môn hàng đầu thế giới đã phàn nàn về khả năng thay đổi quỹ đạo bất thường của trái bóng, khiến nhiều trận đấu xuất hiện các bàn thắng khó tin từ ngoài vòng cấm.

Khác với Jabulani, vấn đề của Trionda dường như không nằm quá nhiều ở quỹ đạo mà ở tốc độ. Và nếu các kết quả nghiên cứu là chính xác, những thủ môn tại World Cup 2026 có thể sẽ còn cần thêm thời gian để làm quen với một đối thủ đặc biệt khác ngoài các chân sút đối phương: chính trái bóng của giải đấu.