Trải nghiệm với gốm Bàu Trúc

Những chiếc cốc, chiếc tô còn vụng về nhưng chứa đựng niềm vui và sự sáng tạo của các em nhỏ khi lần đầu trải nghiệm làm gốm tại làng nghề Bàu Trúc (xã Ninh Phước). Từ những khối đất sét giản đơn, một hành trình khám phá văn hóa Chăm đã được mở ra theo cách gần gũi và sinh động nhất. Với nhiều em nhỏ, đây không chỉ là một hoạt động vui chơi mùa hè mà còn là hành trình khám phá những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào Chăm tại Khánh Hòa.

Trong khuôn khổ chương trình tham quan, trải nghiệm dành cho du khách, các em nhỏ được trực tiếp tham gia vào các công đoạn cơ bản để tạo nên một sản phẩm gốm thủ công. Với sự hướng dẫn của các nghệ nhân địa phương, từ những khối đất sét thô sơ, các em bắt đầu tạo hình, làm nhẵn bề mặt và trang trí hoa văn theo ý thích.

Một bạn nhỏ trải nghiệm làm gốm tại làng Bàu Trúc.

Lần đầu được thử sức với nghề gốm truyền thống, em Lê Minh Khang, du khách đến từ Hà Nội rất thích thú với công đoạn trang trí sản phẩm. Sau khi hoàn thiện phần tạo hình, Khang cẩn thận khắc lên chiếc cốc của mình những họa tiết yêu thích như một cách lưu giữ kỷ niệm về chuyến đi. Những thao tác tưởng đơn giản lại đòi hỏi sự khéo léo và kiên nhẫn để sản phẩm có thể thành hình. “Em thường hay nặn đất sét ở nhà, nhưng nặn đất làm gốm khó hơn nhiều, có nhiều kỹ thuật mới mà em chưa biết”, Khang chia sẻ.

Em Minh Khang tập trung để tạo hình và trang trí lên món quà kỷ niệm của mình.

Em Nguyễn Ngân Khánh, du khách đến từ Ninh Bình cũng hào hứng khoe chiếc cốc nhỏ sau khoảng 30 phút trải nghiệm. Với sự hướng dẫn tận tình của các nghệ nhân, em đã có thể tự tay làm nên sản phẩm đầu tiên của mình. “Đến đây tham quan, tự tay làm các đồ vật, với em là một trải nghiệm thú vị. Hoạt động này cũng là một cách nhằm bảo tồn và lưu giữ nét đẹp văn hóa của dân tộc ta”, Khánh bày tỏ.

Em Ngân Khánh tỏ ra thích thú với sản phẩm gốm đầu tay của mình.

Không chỉ các em nhỏ trong nước, nhiều du khách nhí nước ngoài cũng thích thú tham gia trải nghiệm. Sự tò mò, hào hứng hiện rõ trên từng gương mặt khi các em được chạm tay vào đất sét, tự do sáng tạo và tìm hiểu về nghề gốm truyền thống đã tồn tại qua nhiều thế hệ của người Chăm tại Khánh Hòa.

Một bạn nhỏ người Nga say sưa với nắm đất sét tại làng gốm Bàu Trúc.

Theo bà Trần Hoàng Trang, du khách đến từ Ninh Bình, bà đặc biệt ấn tượng với những nét riêng biệt của gốm Bàu Trúc, từ kỹ thuật tạo hình thủ công đến phương pháp nung tạo nên màu sắc rất khác so với các dòng gốm ở miền Bắc. Việc đưa con đến làng gốm Bàu Trúc không đơn thuần là một chuyến tham quan mà còn là dịp để các em có thêm những trải nghiệm thực tế về văn hóa dân tộc. Qua từng công đoạn làm gốm, các em hiểu hơn giá trị của lao động và công sức để tạo nên một sản phẩm thủ công.

Bà Trần Hoàng Trang cùng con làm nên những đồ vật dễ thương.

Để có được những trải nghiệm đáng nhớ ấy là sự tận tình của những người thợ gốm trong làng nghề. Nhiều năm nay, bà Đàng Thị Liễu vẫn đều đặn hướng dẫn du khách, nhất là các em nhỏ, làm quen với đất sét và từng bước hoàn thiện sản phẩm của mình. Theo bà Liễu, không ít em nhỏ lần đầu tiếp xúc với nghề gốm nên còn bỡ ngỡ. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn được hướng dẫn, các em đều hào hứng và tự tin hơn. Những sản phẩm hoàn thành sẽ được hỗ trợ nung rồi gửi về tận nhà cho du khách. Được quảng bá, giới thiệu nghề gốm để nhiều người biết đến hơn là niềm vui của những người làm nghề, bởi đây là nét văn hóa của người Chăm cần được gìn giữ.

Bà Đàng Thị Liễu tận tình hướng dẫn các bạn nhỏ cách làm gốm.

Một món đồ vật do các bạn nhỏ tham gia trải nghiệm thực hiện tại làng gốm Bàu Trúc.

Trải qua hàng trăm năm tồn tại và phát triển, gốm Bàu Trúc không chỉ là một sản phẩm thủ công mà còn là kết tinh của đời sống văn hóa, tín ngưỡng và tri thức dân gian của cộng đồng người Chăm. Trong từng sản phẩm vẫn hiện diện những giá trị truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ. Ngày nay, bên cạnh việc sản xuất và kinh doanh sản phẩm, các hoạt động trải nghiệm đang mở ra cơ hội để làng nghề đến gần hơn với du khách. Đặc biệt, việc để trẻ em trực tiếp tham gia làm gốm không chỉ giúp các em có thêm những trải nghiệm bổ ích mà còn góp phần nuôi dưỡng tình yêu đối với các giá trị văn hóa truyền thống. Cũng từ những trải nghiệm giản dị ấy, hình ảnh làng gốm Bàu Trúc cùng những giá trị văn hóa Chăm đặc sắc đang tiếp tục được lan tỏa.