'Trái ngọt' từ những đồi rừng hoang hóa

Khai thác rừng keo của gia đình ông Nguyễn Văn Tư, thôn Sống, xã Cẩm Thủy.

Từ vùng đất đồi rừng hoang hóa, cằn cỗi, không có giá trị kinh tế, năm 2018, ông Hoàng Trọng Đức, thôn Lương Thịnh, xã Lương Sơn đã nhận khoán 20ha đất rừng để đầu tư trồng keo. Ông còn tận dụng nguồn hoa tự nhiên phong phú từ cây lâm sản và cây ăn quả để đầu tư nuôi ong mật. Để cây keo phát triển tốt trên đất đồi rừng cằn cỗi, gia đình ông đã ứng dụng trồng rừng bằng cây giống nuôi cấy mô. Nhờ đó, keo phát triển tốt, nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng, tăng thu nhập cho gia đình.

Ông Đức chia sẻ: "Ngày trước đồi bỏ hoang, cỏ mọc um tùm. Từ khi được vận động trồng keo, gia đình tôi mạnh dạn nhận thầu đất, phát triển kinh tế đồi rừng. Sau mỗi lứa cây 5 năm, 20ha rừng khai thác, trừ hết chi phí, thu lợi nhuận từ 1,5 đến 1,6 tỷ đồng. Ngoài ra, từ nuôi ong thu được hơn 1 tấn mật ong, giá trị thu nhập gần 200 triệu đồng/năm".

Không chỉ ông Đức, đến nay nông dân ở các vùng đồi rừng của Thanh Hóa cũng đang từng bước đổi thay cuộc sống nhờ mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất. Những vùng đất bạc màu từng bị bỏ hoang nay trở thành tài sản sinh lời bền vững cho hàng nghìn hộ dân.

Tại xã Tượng Lĩnh, năm 2025, ông Trần Văn Đường được địa phương tạo điều kiện thuê đất công ích, đất đồi của xã để phát triển sản xuất, ông đã thành lập doanh nghiệp đầu tư vùng nguyên liệu trồng chuối già Nam Mỹ phục vụ xuất khẩu. Để hạn chế bất thuận của thời tiết cũng như khắc phục tình trạng đất khô cằn, hạn hán của vùng đồi, ông Đường đầu tư ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt, phun sương, vừa giảm được lượng nước, giảm công lao động đồng thời khắc phục được tình trạng khô hạn do khó khăn về nguồn nước. Dự kiến, cuối năm 2026, sản phẩm chuối của doanh nghiệp sẽ xuất khẩu sang thị trường Nga, mở ra hướng đi mới trong phát triển nông nghiệp hàng hóa của địa phương.

Ông Lê Đình Trang, Bí thư Đảng ủy xã Tượng Lĩnh, cho biết: "Hiện chúng tôi cùng với doanh nghiệp xây dựng quy trình nghiêm ngặt từ cây giống cho đến quá trình sản xuất và xuất khẩu. Sắp tới, quả chuối sẽ hướng xuất khẩu sang Nga. Thân cây chuối và những sản phẩm từ cây chuối sẽ chế biến ra các sản phẩm khác, sản xuất phân hữu cơ...".

Đến nay, toàn tỉnh Thanh Hóa có hàng chục trang trại lâm nghiệp chuyên phát triển kinh tế đồi rừng đạt chuẩn. Các trang trại này kết hợp với các mô hình kinh tế trang trại tổng hợp (khoảng 157 trang trại) đóng vai trò quan trọng trong việc khai thác hơn 647.700ha diện tích đất có rừng trên địa bàn. Mô hình kinh tế đồi rừng tại Thanh Hóa tạo ra bước đột phá rõ rệt trong việc nâng cao thu nhập, phủ xanh đất trống và giảm nghèo bền vững. Giá trị sản xuất ngành lâm nghiệp toàn tỉnh năm 2025 đạt trên 2.500 tỷ đồng, tăng 535 tỷ đồng so với năm 2020, tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm đạt trên 6,0%. Ngành lâm nghiệp đang được thực hiện theo hướng cơ cấu lại, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Việc đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng và chuyển dần từ phương thức sản xuất quảng canh sang thâm canh đã góp phần nâng cao năng suất. Sản lượng khai thác hàng năm trên 900.000m3 gỗ rừng trồng, 62 triệu cây luồng, 82 nghìn tấn nguyên liệu giấy; thu hút nhiều nhà đầu tư có tiềm lực về tài chính, khoa học công nghệ và quản trị doanh nghiệp nghiên cứu, đầu tư trong lĩnh vực lâm nghiệp, tạo ra chuỗi sản phẩm lâm nghiệp theo quy trình ứng dụng công nghệ cao. Các sản phẩm lâm nghiệp chủ lực tỉnh Thanh Hóa bước đầu phát triển trên cơ sở cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã hình thành 14 chuỗi liên kết giữa chủ rừng (hộ gia đình, nhóm hộ) với các nhà máy chế biến gắn với cấp chứng chỉ rừng FSC; diện tích rừng được cấp chứng chỉ đạt 48.479ha (với sự tham gia liên kết của 12.405 hộ, nhóm hộ), tăng 11.529ha so với năm 2025. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, tốc độ tăng trưởng ngành lâm nghiệp đạt 5,8%, tương đương với giá trị gia tăng đạt 1.359,8 tỷ đồng, bằng 49,45% kế hoạch cả năm.

Kinh tế đồi rừng đang mở ra hướng đi mới cho nhiều hộ nông dân. Những mô hình kinh tế hiệu quả hôm nay đang tiếp thêm niềm tin, động lực để nhiều nông dân tiếp tục vươn lên làm giàu ngay tại quê hương.