Tranh luận về ưu đãi thuế cho giáo dục tư thục và thuế đất bỏ hoang 0,2%
Thảo luận tại hội trường ngày 6-11 về dự án luật sửa đổi 3 luật thuế, các đại biểu Quốc hội tập trung góp ý chính sách ưu đãi thuế đối với giáo dục tư thục không vì lợi nhuận, hoạt động cung cấp suất ăn học đường và đề xuất áp thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang. Nhiều ý kiến đề nghị thiết kế chính sách chặt chẽ, tránh trục lợi và phát sinh thủ tục hành chính.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: QUANG PHÚC
Băn khoăn về ưu đãi thuế cho giáo dục tư thục không vì lợi nhuận
Chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận nhận được nhiều ý kiến tại phiên thảo luận.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TPHCM) đánh giá cao đề xuất miễn thuế cho cơ sở giáo dục tư thục không vì lợi nhuận, cho rằng đây là chính sách nhân văn, đúng đắn. Đại biểu đề nghị mở rộng diện miễn thuế đối với các tổ chức khoa học - công nghệ không vì lợi nhuận; bổ sung chính sách hỗ trợ mặt bằng, tiền thuê đất để khuyến khích các nhà tài trợ thành lập trường học từ thiện, giúp học sinh, sinh viên nghèo tiếp cận giáo dục chất lượng.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TPHCM) đề xuất mở rộng chính sách miễn thuế đối với các tổ chức khoa học - công nghệ không vì lợi nhuận. Ảnh: QUANG PHÚC
Cùng quan điểm, các đại biểu Lê Thị Thanh Xuân (Đắk Lắk) và Nguyễn Thị Mai Thoa (Hải Phòng) tán thành chủ trương miễn thuế nhằm khuyến khích xã hội hóa giáo dục. Tuy nhiên, đại biểu lưu ý cần phân định rõ dịch vụ hỗ trợ giáo dục với hoạt động kinh doanh độc lập; có cơ chế giám sát thực chất việc không chia lợi tức, không rút vốn của các cơ sở giáo dục tư thục không vì lợi nhuận.

Đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa (Hải Phòng) đề xuất bổ sung chính sách ưu đãi thuế nhằm thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa. Ảnh: QUANG PHÚC
Ở góc nhìn khác, các đại biểu Nguyễn Văn Thân (TPHCM) và Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ) bày tỏ băn khoăn về tính khả thi và đối tượng thụ hưởng chính sách. Theo các đại biểu, kết quả khảo sát tại các địa phương cho thấy hiện chưa có cơ sở giáo dục tư thục nào hoạt động không vì lợi nhuận.
Đại biểu Nguyễn Cao Sơn cho rằng các trường tư thục hiện chủ yếu tập trung tại đô thị lớn, trong đó nhiều trường quốc tế có mức học phí cao. Nếu miễn thuế đại trà, các trường có học phí cao có thể hưởng lợi nhiều, trong khi chưa có cơ chế bảo đảm học phí giảm và chưa tạo được sự công bằng với học sinh vùng sâu, vùng xa.

Đại biểu Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ) đề nghị chỉ miễn thuế đối với thu nhập từ hoạt động giáo dục, đào tạo thực tế, tránh trục lợi chính sách. Ảnh: QUANG PHÚC
Đại biểu cũng cảnh báo nguy cơ chuyển lợi nhuận thông qua giao dịch liên kết, khi việc xác định cơ sở giáo dục “không vì lợi nhuận” chỉ được ghi nhận trong quyết định thành lập. Từ đó, đại biểu đề nghị chỉ miễn thuế đối với thu nhập từ hoạt động giáo dục, đào tạo thực tế, không miễn thuế đối với lãi tiền gửi, hoạt động đầu tư tài chính; đồng thời truy thu toàn bộ số thuế đã miễn nếu cơ sở giáo dục vi phạm cam kết.
Cùng quan điểm, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đề xuất tập trung ưu đãi, miễn thuế cho các cơ sở giáo dục tư thục đầu tư tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, thay vì miễn thuế đại trà, nhằm thu hút nguồn lực vào những địa bàn khó khăn.
Miễn thuế suất ăn học đường phải đi đôi với giám sát
Đối với chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân cho hoạt động cung cấp suất ăn tại cơ sở giáo dục, y tế, nhiều đại biểu tán thành nhằm hỗ trợ dinh dưỡng cho học sinh và người bệnh.
Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) lưu ý, miễn thuế cho đơn vị cung cấp suất ăn không đồng nghĩa giá suất ăn sẽ tự động giảm hoặc chất lượng được nâng lên.
“Đề nghị Chính phủ quy định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, ban hành hướng dẫn phối hợp liên ngành (Tài chính - Giáo dục - Y tế) và báo cáo Quốc hội đánh giá hiệu quả sau 3 năm áp dụng về giá, chất lượng, an toàn thực phẩm”, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nêu ý kiến.
Đại biểu Lê Thị Thanh Xuân cũng đề xuất xây dựng cơ chế kiểm soát giá thành, định lượng khẩu phần ăn; tháo gỡ vướng mắc về hóa đơn, chứng từ khi nhà trường mua thực phẩm từ các hộ nông dân nhỏ lẻ.
Làm rõ nguyên nhân đất bỏ hoang trước khi áp thuế 0,2%
Đối với đề xuất áp thuế suất 0,2% trên giá trị đất theo bảng giá đất của Nhà nước đối với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, các đại biểu tán thành mục tiêu chống đầu cơ, lãng phí đất đai nhưng đề nghị làm rõ tiêu chí áp dụng, tránh đánh thuế không đúng đối tượng.
Các đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) và Tô Ái Vang (Cần Thơ) đề nghị phân định rõ nguyên nhân đất bỏ hoang do chủ quan, như găm giữ đất, với nguyên nhân khách quan như thiên tai, dịch bệnh hoặc chậm giải phóng mặt bằng. Theo các đại biểu, mức thuế 0,2% chỉ nên áp dụng sau khi cơ quan có thẩm quyền về đất đai xác định bằng văn bản.

Đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) đề nghị phân định rõ nguyên nhân đất bỏ hoang trước khi áp thuế suất 0,2%. Ảnh: QUANG PHÚC
Liên quan chính sách thuế đối với công nghiệp văn hóa, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa đề nghị bổ sung ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, trong đó cho phép tính các khoản tài trợ vào chi phí được trừ, bổ sung ưu đãi ngành nghề; đồng thời miễn thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm cho nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa và du lịch động lực.
Bộ trưởng Bộ Tài chính: Cơ quan thuế không tự xác định cơ sở giáo dục không vì lợi nhuận
Phát biểu tiếp thu, giải trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, đối với cơ sở giáo dục tư thục không vì lợi nhuận, cơ quan thuế chỉ thực hiện chức năng quản lý thuế, không có thẩm quyền tự xác định cơ sở nào hoạt động vì lợi nhuận hoặc không vì lợi nhuận. Việc xác định phải căn cứ quy định của Luật Giáo dục và giấy chứng nhận, đăng ký do cơ quan có thẩm quyền cấp. Khi cơ quan có thẩm quyền xác định rõ tiêu chí không vì lợi nhuận, cơ quan thuế sẽ áp dụng chính sách ưu đãi theo quy định.
Về miễn thuế đối với hoạt động cung cấp suất ăn học đường, Bộ trưởng cho biết Chính phủ chú trọng thiết kế quy định nhằm giảm tối đa chi phí tuân thủ thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp. Theo Bộ trưởng, dự thảo đưa ra 2 phương pháp tính thuế linh hoạt, gồm tính theo thu nhập hoặc theo doanh thu thuần đối với doanh nghiệp nhỏ có doanh thu dưới 3 tỷ đồng, đáp ứng nguyện vọng của hơn 90% doanh nghiệp trên địa bàn.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình về chính sách ưu đãi thuế cho giáo dục tư thục và đề xuất áp thuế đối với đất bỏ hoang. Ảnh: QUANG PHÚC
Liên quan đề xuất áp thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết tiêu chí và diện tích đất bỏ hoang sẽ do cơ quan quản lý nhà nước về đất đai xác định. Cơ quan thuế và cơ quan quản lý đất đai sẽ phối hợp khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai để xác định chính xác đối tượng chịu thuế, bảo đảm mục tiêu chống đầu cơ, lãng phí đất đai.
Đối với lĩnh vực công nghiệp văn hóa, Bộ trưởng cho biết Chính phủ đang khẩn trương phối hợp với các cơ quan của Quốc hội để sớm trình Quốc hội xem xét, ban hành nghị quyết riêng, quy định đồng bộ các chính sách ưu đãi về tài chính, tài sản và thuế nhằm phát triển công nghiệp văn hóa, công nghệ số.
