Trao cơ hội hòa nhập cho trẻ tự kỷ

Bệnh viện Phục hồi chức năng thành phố Đà Nẵng trao quà cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ nhân ngày Thế giới nhận thức về tự kỷ (2/4). Ảnh: V.D

Theo Thầy thuốc ưu tú, TS.BS Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng, các dấu hiệu tự kỷ thường xuất hiện từ rất sớm nhưng dễ bị bỏ qua. Trẻ có thể không phản ứng khi được gọi tên, hạn chế giao tiếp bằng mắt, chậm nói hoặc có những hành vi lặp lại.

“Giai đoạn từ 18 đến 36 tháng tuổi là “thời điểm vàng” để can thiệp. Nếu được hỗ trợ kịp thời, trẻ có thể cải thiện đáng kể về ngôn ngữ và kỹ năng xã hội”, bác sĩ Dũng nhấn mạnh.

Ghi nhận tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng, nhu cầu thăm khám, can thiệp cho trẻ rối loạn phát triển ngày càng tăng. Bác sĩ Võ Văn Chiến (Khoa Phục hồi chức năng Nhi), cho biết trung bình mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận hơn 550 lượt bệnh nhân đến khám và điều trị nội trú, ngoại trú, ban ngày; trong đó có hơn 250 bệnh nhi mắc các dạng khuyết tật, rối loạn phát triển cần can thiệp phục hồi chức năng.

Điều đáng ghi nhận là ngày càng nhiều gia đình chủ động đưa trẻ đi đánh giá sớm ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường, thay vì chờ đợi như trước. Để đáp ứng nhu cầu này, bệnh viện không ngừng nâng cấp cơ sở vật chất, đào tạo đội ngũ chuyên môn và ứng dụng các phương pháp can thiệp hiện đại.

Nhiều thiết bị hỗ trợ như bộ dụng cụ vận động tinh, thăng bằng được đưa vào sử dụng, góp phần nâng cao hiệu quả trị liệu và phục hồi chức năng cho trẻ.

Chẩn đoán sớm, can thiệp kịp thời là cơ hội cải thiện tốt chứng tự kỷ ở trẻ. Ảnh: V.D

Trường hợp của gia đình chị Phạm Thị Phúc (phường Hòa Xuân) là một minh chứng. Con trai chị (2 tuổi) từng khiến gia đình lo lắng khi chậm nói, ít giao tiếp bằng mắt, gần như không phản ứng khi gọi tên và cần trợ giúp trong sinh hoạt hằng ngày.

“Sau khi cho con can thiệp, chỉ vài tháng đầu, tôi thấy con thay đổi rõ rệt. Con bắt đầu nhìn mắt nhiều hơn, hiểu được mệnh lệnh đơn giản, nhận biết đồ vật quen thuộc và biết phản ứng khi được gọi tên. Đặc biệt, sau khoảng 5 tháng, con bắt đầu gọi được ba, bà, mẹ, em... Những tiến bộ dù nhỏ nhưng là động lực lớn để gia đình tiếp tục đồng hành với con trên hành trình phía trước”, chị Phúc chia sẻ.

Không dừng lại ở hoạt động điều trị, Bệnh viện Phục hồi chức năng thành phố đẩy mạnh nghiên cứu khoa học nhằm xây dựng các mô hình can thiệp hiệu quả. Đáng chú ý là đề tài cấp thành phố: “Nghiên cứu thực trạng rối loạn tự kỷ ở trẻ em, các giải pháp can thiệp và thí điểm mô hình can thiệp cho trẻ tự kỷ tại thành phố Đà Nẵng”.

Từ nền tảng này, mô hình can thiệp đa chuyên ngành tại cơ sở 2 (số 6 đường Phan Châu Trinh, phường Hải Châu) đã đi vào hoạt động, hướng đến xây dựng trung tâm can thiệp sớm toàn diện đầu tiên trên địa bàn.

Mô hình không chỉ tập trung can thiệp rối loạn phổ tự kỷ mà còn điều trị các rối loạn đi kèm như tăng động giảm chú ý, động kinh...

Trẻ được tham gia các chương trình trị liệu trong ngày theo hình thức bán trú, giúp duy trì sự liên tục và nâng cao hiệu quả can thiệp. Đối với các trường hợp khó khăn, bệnh viện có chính sách hỗ trợ phù hợp, tạo điều kiện để nhiều trẻ được tiếp cận dịch vụ.

Theo TS.BS Nguyễn Văn Dũng, can thiệp sớm không chỉ giúp trẻ cải thiện kỹ năng giao tiếp, hành vi mà còn mở ra cơ hội hòa nhập cộng đồng, giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội. Tại bệnh viện, nhiều trẻ sau can thiệp đã có sự tiến bộ rõ rệt, có thể tham gia học tập và sinh hoạt gần như bình thường.

Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần theo dõi sát quá trình phát triển của trẻ, đặc biệt trong những năm đầu đời.

Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường, cần đưa trẻ đi thăm khám sớm để không bỏ lỡ “thời điểm vàng” can thiệp. Bởi mỗi sự quan tâm kịp thời hôm nay chính là nền tảng để trẻ có thêm cơ hội phát triển, tự tin hòa nhập và khẳng định giá trị của mình trong xã hội.

VY DŨNG