Trao truyền giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ

Học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai (phường Đức Xuân) thực hành điệu múa quạt của người Tày trong hoạt động thể dục giữa giờ.

Những năm gần đây, các trường học đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm đưa dân ca, dân vũ, nhạc cụ truyền thống vào trường học. Từ các lớp truyền dạy hát then, múa dân gian, đến việc thành lập các đội văn nghệ trong trường học, tất cả đang tạo nên môi trường để học sinh được tiếp cận, trải nghiệm và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của quê hương.

Vào mỗi buổi chiều thứ 3 hằng tuần, các em học sinh trong Câu lạc bộ Nghệ thuật Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT số 2 Thái Nguyên lại cùng nhau tập hát then, đàn tính. Nơi tập luyện có khi ở lớp học, cũng có khi ngay trong khuôn viên sân trường. Hát then, đàn tính là loại hình nghệ thuật truyền thống khó học đối với nhiều người trẻ tuổi, nhưng với tình yêu văn hóa dân tộc, các em đều chăm chỉ luyện tập khi sắp xếp được thời gian.

Em Trần Đình Nghĩa, lớp 10B, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT số 2 Thái Nguyên, cho biết: Em tham gia câu lạc bộ để hiểu thêm về dân ca dân tộc mình cũng như những giá trị văn hóa của cha ông. Các thầy cô luôn nhiệt tình hướng dẫn, chỉnh sửa cho chúng em trong quá trình học. Ngoài thời gian trên lớp, chúng em còn chủ động tìm hiểu, học hát then và đàn tính qua các trang mạng và YouTube.

Cô giáo Hoàng Thị Luyến, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT số 2 Thái Nguyên, chia sẻ: Nhà trường luôn quan tâm, tạo điều kiện để các em học sinh được tìm hiểu, trải nghiệm và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc thông qua các hoạt động ngoài giờ học chính khóa. Các em rất say mê và trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống của cha ông.

Trên địa bàn phường Đức Xuân hiện có 3 trường tiểu học, 2 trường THCS tổ chức tập múa quạt truyền thống dân tộc Tày cho học sinh. Bà Vũ Thị Kim Quỳnh, Phó Chủ tịch UBND phường Đức Xuân, cho biết: Từ đầu năm học 2025-2026, phường đã xây dựng kế hoạch tổ chức triển khai điệu múa quạt truyền thống của dân tộc Tày trong các trường học, giao Phòng Văn hóa - Xã hội tổ chức biên đạo, biên soạn video hướng dẫn thực hiện bài múa, tập huấn cho giáo viên âm nhạc, Tổng phụ trách Đội, nhóm tập mẫu của trường học, từ đó các trường về tập luyện cho học sinh của mình.

Một buổi sinh hoạt của Câu lạc bộ Nghệ thuật Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT số 2 Thái Nguyên.

Mô hình xây dựng đội văn nghệ truyền thống cũng đang được triển khai hiệu quả tại nhiều trường học vùng cao. Từ nhiều năm qua, Trung tâm văn hóa tỉnh Thái Nguyên duy trì hỗ trợ xây dựng 6 đội văn nghệ truyền thống, câu lạc bộ văn nghệ dân gian trong trường học mỗi năm. Các em học sinh đã được cán bộ Trung tâm hướng dẫn, truyền dạy các làn điệu dân ca, dân nhạc truyền thống, các động tác múa dân gian dân tộc như: hát then đàn tính, múa bát, múa khèn Mông, thổi sáo…

Bà Hoàng Thị Hiền, Phó Giám đốc Trung tâm văn hóa tỉnh Thái Nguyên, khẳng định: Từ hoạt động của những mô hình câu lạc bộ văn nghệ dân gian, đội văn nghệ truyền thống tại các trường học có thể thấy, việc trao truyền di sản ngay trong môi trường giáo dục đang mang lại hiệu quả rõ rệt. Các em không chỉ tiếp cận văn hóa truyền thống một cách tự nhiên mà còn hình thành ý thức gìn giữ và trân trọng những giá trị văn hóa của dân tộc trong sự phát triển của đời sống hiện đại.

Từ những việc làm thiết thực của các địa phương, trường học và ngành chuyên môn, việc bảo tồn văn hóa truyền thống đang được tiếp nối bằng tình yêu và sự say mê của thế hệ trẻ. Đó cũng là nền tảng để những giá trị văn hóa đặc sắc của quê hương tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa trong đời sống cộng đồng.