'Tri thức trồng và chế biến nhãn lồng Hưng Yên' vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Bộ trưởng Bộ VHTT&DL vừa ký các quyết định công bố Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với 5 di sản tiêu biểu.
Ảnh minh họa ITN.
Việc ghi danh không chỉ khẳng định giá trị văn hóa đặc sắc của các di sản mà còn góp phần nâng cao ý thức bảo tồn, phát huy di sản trong đời sống đương đại.
Theo đó, tại Quyết định số 19/QĐ-BVHTTDL ngày 6/1/2026, Bộ trưởng Bộ VHTT&DL quyết định đưa “Tri thức trồng và chế biến nhãn lồng Hưng Yên” vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tri thức dân gian và nghề thủ công truyền thống.
Di sản này hiện được lưu giữ và thực hành tại phường Hồng Châu, phường Sơn Nam cùng các xã Tân Hưng, Khoái Châu, Triệu Việt Vương, Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Đây là kết tinh của kinh nghiệm canh tác lâu đời, phản ánh mối quan hệ hài hòa giữa con người với tự nhiên, đồng thời góp phần tạo nên thương hiệu nông sản đặc trưng của vùng đất Phố Hiến.
Tại Quyết định số 20/QĐ-BVHTTDL, di sản “Lễ hội cơm mới của người Mường” được ghi danh vào Danh mục quốc gia. Lễ hội diễn ra tại nhiều địa phương của tỉnh Ninh Bình như phường Yên Sơn, các xã Phú Sơn, Cúc Phương, Nho Quan, Phú Long và Gia Lâm.
Đây là lễ hội truyền thống mang đậm tín ngưỡng nông nghiệp, thể hiện lòng tri ân đối với trời đất, tổ tiên sau mỗi mùa thu hoạch, đồng thời là dịp để cộng đồng người Mường gắn kết, trao truyền các giá trị văn hóa qua nhiều thế hệ.
Quyết định số 21/QĐ-BVHTTDL công nhận “Đám cưới truyền thống của người Mường” tại phường Yên Sơn, tỉnh Ninh Bình là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng. Nghi lễ cưới truyền thống của người Mường phản ánh rõ nét quan niệm về hôn nhân, gia đình, đạo lý và trách nhiệm cộng đồng, góp phần làm phong phú bức tranh văn hóa các dân tộc Việt Nam.
Đối với tỉnh Nghệ An, hai di sản được ghi danh gồm “Tri thức chế biến món ăn từ lươn ở Nghệ An” theo Quyết định số 22/QĐ-BVHTTDL và “Lễ hội đền Mai Bảng” tại phường Cửa Lò theo Quyết định số 23/QĐ-BVHTTDL. Trong đó, tri thức chế biến món ăn từ lươn là kho tàng ẩm thực dân gian phong phú, gắn liền với đời sống sinh hoạt thường nhật của người dân xứ Nghệ. Lễ hội đền Mai Bảng mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân và cầu mong cuộc sống bình an, thịnh vượng.
Theo quy định, Chủ tịch UBND các cấp nơi có di sản được đưa vào Danh mục quốc gia có trách nhiệm thực hiện công tác quản lý nhà nước về di sản văn hóa, bảo đảm việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển bền vững của địa phương.
