Trí tuệ nhân tạo đe dọa cơ hội việc làm của lực lượng lao động trẻ

Ứng dụng công nghệ tưới tiêu bằng drone trên cánh đồng tại Australia. Ảnh: TTXVN

Theo kết quả khảo sát từ nền tảng tuyển dụng Indeed, số lượng vị trí tuyển dụng dành cho sinh viên mới tốt nghiệp tại Australia trong năm 2025 đã giảm 15% so với một năm trước đó và giảm tới 35% so với năm 2023. Thực trạng này phản ánh xu hướng các doanh nghiệp đang tích cực ứng dụng AI để thay thế các công việc mang tính chất cơ bản vốn thường do lực lượng lao động trẻ đảm nhiệm.

Tác động của AI đối với tuyển dụng đầu vào cũng được ghi nhận trong nhiều lĩnh vực. Báo cáo do Hiệp hội Các nhà tuyển dụng sinh viên Australia mới tốt nghiệp công bố hồi tháng 9/2026 cho thấy cứ 7 nhà tuyển dụng được khảo sát thì có 1 đơn vị cho biết AI đang ảnh hưởng đến số vị trí dành cho lao động ở giai đoạn đầu sự nghiệp.

Trong lĩnh vực tài chính - luật, hãng luật MinterEllison cắt giảm gần 33% chỉ tiêu tuyển dụng cử nhân, PwC Australia giảm 6% vị trí đầu vào, trong khi Ngân hàng Quốc gia Australia (NAB) tái cơ cấu cắt giảm 2.500 nhân sự. Áp lực công nghệ cũng khiến công ty phần mềm WiseTech Global lên kế hoạch cắt giảm 2.000 việc làm trong 18 tháng, trong khi các chuỗi bán lẻ và thức ăn nhanh như Kmart, Hungry Jack’s và McDonald’s đang đẩy mạnh tự động hóa, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội việc làm bán thời gian của học sinh, sinh viên.

Việc ứng dụng AI vào các dịch vụ công cũng đang thu hút sự chú ý tại Australia. Mạng lưới Y tế Ban đầu Hunter New England và Central Coast (HNECC PHN) - do Chính phủ Liên bang Australia tài trợ - đã triển khai chương trình thí điểm trị giá 140.000 AUD (98.200 USD) nhằm đưa công cụ AI đảm nhiệm công tác lễ tân và giao tiếp với bệnh nhân tại 14 phòng khám gia đình (GP).

Trong khi đó, một số doanh nghiệp ghi nhận lượng hồ sơ ứng tuyển tăng mạnh từ người trẻ gặp khó khăn khi tìm việc. Alchemy Tuition – đơn vị có khoảng 2.000 gia sư trên khắp Australia – cho biết doanh nghiệp này nhận được khoảng 10.000 hồ sơ đăng ký làm gia sư trong năm 2025. Theo công ty, nhiều thanh thiếu niên đang chuyển sang công việc này để tìm kiếm thu nhập trong bối cảnh khó tiếp cận việc làm trong thời gian học tập và sau khi tốt nghiệp.

Tiến sĩ Sue Keay, Giám đốc Viện AI thuộc Đại học New South Wales, cho rằng Australia cần tăng đầu tư trong nước vào lĩnh vực AI nhằm giữ lại nguồn nhân lực chất lượng cao và bảo đảm lợi ích kinh tế từ công nghệ được tạo ra ngay trong nước. Theo bà, việc phát triển môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa công nghệ sẽ giúp Australia tận dụng tốt hơn năng lực của đội ngũ chuyên gia, đồng thời hạn chế tình trạng nhân tài dịch chuyển ra nước ngoài.