Amazon mua máy chủ AI hàng tỷ USD, một phần phải chờ điện

Cuộc đua xây dựng hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt Amazon trước một nghịch lý: doanh nghiệp có thể mua được những hệ thống xử lý AI trị giá hàng tỷ USD nhưng chưa thể đưa toàn bộ thiết bị vào hoạt động vì nguồn điện tại một số trung tâm dữ liệu chưa đáp ứng yêu cầu.

Theo bài điều tra đăng ngày 20/10/2026 của Business Insider, dựa trên các email nội bộ từ tháng 8, Amazon Web Services (AWS) đã triển khai quy trình tiếp nhận thiết bị mới mang tên Early Rack Receipt. Theo đó, AWS dự kiến tiếp nhận khoảng 5 tỷ USD hệ thống máy chủ sử dụng bộ xử lý đồ họa Nvidia GB300 tại Mỹ trong tháng 8/2026.

Các tài liệu cũng đề cập kế hoạch tiếp nhận thêm khoảng 3 tỷ USD thiết bị tương tự mỗi tháng trong thời gian tiếp theo. Tuy nhiên, đây là giá trị dự kiến tiếp nhận, không phải số liệu xác nhận toàn bộ thiết bị đã được giao hoặc đang nằm trong kho.

Máy chủ AI đến trước khi hạ tầng điện sẵn sàng

Trước đây, AWS thường tiếp nhận quyền sở hữu các tủ máy chủ sau khi thiết bị hoàn thiện và được chuyển tới trung tâm dữ liệu. Với quy trình mới, công ty có thể tiếp nhận thiết bị sớm hơn, ngay cả khi địa điểm triển khai cuối cùng chưa hoàn tất các điều kiện vận hành.

Theo Business Insider, một số cơ sở AWS tại Mỹ còn không gian để lắp đặt thêm máy chủ nhưng chưa có đủ công suất điện khả dụng. Do đó, các hệ thống đã hoàn thiện phải tạm thời lưu trữ tại những kho trung gian.

Đáng chú ý, một nhóm phụ trách chuỗi cung ứng của Amazon được cho là chưa xác định được lịch trình rõ ràng để đưa lượng máy chủ đang tiếp nhận vào trung tâm dữ liệu.

Hiện tượng này được ngành công nghệ gọi là "dark GPUs", chỉ những hệ thống xử lý đồ họa đã được mua sắm nhưng chưa thể khai thác, có thể do thiếu điện, hạn chế về hạ tầng hoặc những trở ngại kỹ thuật khác.

Các hệ thống máy chủ AI sử dụng GPU Nvidia của Amazon Web Services (AWS) chờ triển khai, trong bối cảnh nguồn điện tại một số trung tâm dữ liệu chưa đáp ứng nhu cầu vận hành. Ảnh: AI tạo.

Việc mua thiết bị trước khi có đủ điều kiện vận hành cho phép AWS bảo đảm nguồn cung chip AI trong bối cảnh cạnh tranh giữa các tập đoàn công nghệ. Tuy nhiên, chiến lược này cũng khiến vốn đầu tư bị giữ trong những tài sản chưa tạo ra doanh thu.

Phản hồi Business Insider, người phát ngôn Amazon cho biết việc tập kết thiết bị hoàn chỉnh gần địa điểm triển khai là thông lệ kinh doanh nhằm bảo đảm khả năng lắp đặt khi hạ tầng sẵn sàng. Công ty cũng bác bỏ nhận định cho rằng Amazon không có kế hoạch tổng thể để đưa những thiết bị này vào vận hành.

Đến nay, thông tin công khai chưa xác định cụ thể số lượng máy chủ đang nằm kho, giá trị thiết bị chưa hoạt động hoặc thời gian chờ triển khai. Vì vậy, chưa có cơ sở kết luận toàn bộ khoản mua sắm hàng tỷ USD của AWS đang bị bỏ không.

Chi 220 tỷ USD, Amazon đối mặt áp lực dòng tiền

Thông tin về các hệ thống máy chủ chưa thể vận hành xuất hiện khi Amazon đang tăng mạnh đầu tư cho hạ tầng AI.

Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý II/2026 ngày 30/7, Tổng giám đốc Andy Jassy cho biết Amazon nâng kế hoạch chi tiêu vốn bằng tiền mặt năm 2026 từ khoảng 200 tỷ USD lên 220 tỷ USD. Khoản đầu tư này không chỉ phục vụ AI mà còn dành cho các lĩnh vực hạ tầng và công nghệ khác của tập đoàn.

Báo cáo tài chính quý II/2026 của Amazon cho thấy dòng tiền tự do trong 12 tháng kết thúc ngày 30/6 âm 7,6 tỷ USD, đảo chiều so với mức dương 18,2 tỷ USD của cùng kỳ năm trước.

Amazon giải thích diễn biến trên chủ yếu xuất phát từ việc chi mua tài sản và thiết bị, sau khi trừ các khoản thu hồi và ưu đãi, tăng thêm 66,1 tỷ USD so với cùng kỳ. Phần lớn mức tăng liên quan đến đầu tư AI.

Dù dòng tiền chịu sức ép, hoạt động điện toán đám mây vẫn ghi nhận tăng trưởng. Doanh thu AWS quý II đạt 42,2 tỷ USD, tăng 37% so với cùng kỳ năm 2025 và là tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong 18 quý.

Andy Jassy cũng cho biết ngay cả với kế hoạch đầu tư 220 tỷ USD, Amazon vẫn chưa có đủ năng lực để đáp ứng toàn bộ nhu cầu trong năm 2026. Ông dự báo tình trạng này có thể kéo dài sang năm 2027.

Điều đó cho thấy việc tiếp nhận máy chủ sớm không nhất thiết phản ánh nhu cầu thị trường suy yếu. Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc vào thời điểm các hệ thống thực sự vận hành và tạo ra doanh thu.

Thiếu điện trở thành nút thắt của cuộc đua AI

Vấn đề mà Amazon gặp phải phản ánh thách thức ngày càng lớn đối với ngành trung tâm dữ liệu toàn cầu. Khi năng lực sản xuất chip AI tăng nhanh, việc bảo đảm nguồn điện, kết nối lưới và hệ thống làm mát tương ứng đang trở thành điều kiện quyết định tiến độ triển khai.

Theo báo cáo Key Questions on Energy and AI năm 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), điện năng tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu toàn cầu đạt khoảng 485 TWh năm 2025 và có thể tăng lên 950 TWh vào năm 2030, tương đương khoảng 3% nhu cầu điện thế giới.

Riêng lượng điện tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu chuyên phục vụ AI được dự báo tăng gấp ba lần trong giai đoạn này.

IEA cũng chỉ ra rằng những hạn chế về chuỗi cung ứng thiết bị điện, năng lực kết nối lưới và khả năng sản xuất chip tiên tiến có thể làm chậm tiến độ phát triển trung tâm dữ liệu, bất chấp dòng vốn đầu tư đang gia tăng.

Khác với việc đặt mua GPU, bổ sung nguồn điện và xây dựng hạ tầng truyền tải thường đòi hỏi thời gian dài, phụ thuộc vào quy hoạch, thiết bị và thủ tục triển khai. Sự chênh lệch về tiến độ có thể khiến năng lực tính toán đã được đầu tư chưa thể chuyển thành công suất khai thác thực tế.

Trường hợp của Amazon cho thấy lợi thế cạnh tranh trong lĩnh vực AI không chỉ nằm ở khả năng sở hữu những bộ xử lý mạnh nhất. Doanh nghiệp còn phải đồng bộ nguồn điện, hệ thống làm mát và hạ tầng trung tâm dữ liệu để đưa thiết bị vào hoạt động đúng tiến độ.

Khi cuộc đua AI tiếp tục mở rộng, tốc độ triển khai hạ tầng năng lượng có thể trở thành yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả sử dụng hàng trăm tỷ USD vốn đầu tư của các tập đoàn công nghệ.