Triển khai đầu tư cải tạo, nâng cấp quốc lộ 14D: Nhiều trở lực

Nền, mặt đường của tuyến quốc lộ 14D bị xuống cấp trầm trọng. Ảnh: CÔNG TÚ

Hiện trạng khó lường

Mùa mưa lũ năm 2025, lưu thông trên quốc lộ 14D (kết nối đường Hồ Chí Minh với Cửa khẩu quốc tế Nam Giang) nhiều thời điểm bị tê liệt. Nguyên nhân là đất đá từ taluy dương sạt lở xuống gây cản trở; đặc biệt là xe chở quặng gặp sự cố giữa bùn đất, chắn trên bề mặt nhỏ hẹp làm tắc đường.

Đơn vị quản lý tuyến là Công ty Cổ phần công trình giao thông vận tải Quảng Nam tốc lực xúc dọn, khắc phục giao thông một vệt trước cho xe máy qua lại.

Ông Nguyễn Văn Sỹ, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần công trình giao thông vận tải Quảng Nam chia sẻ, quốc lộ 14D hiện hữu trên địa hình phức tạp, nhiều khúc cong cua, độ dốc lớn. Hơn nữa, cấp đường vốn thấp, xe tải nặng lưu thông tăng đột biến khiến nền, mặt đường xuống cấp trầm trọng. Mùa mưa, hành trình lên miền biên viễn càng gian nan.

Xe tải chở nguyên vật liệu bị mắc lầy gây ách tắc cho những phương tiện khác. Ảnh: CÔNG TÚ

Có thời điểm, xe chở quặng đi từ cửa khẩu xuống đến lý trình km35+550 (xã Nam Giang) bị mắc lầy, làm tắc giao thông kéo dài. Đơn vị phải hỗ trợ bằng cách dùng 2 xe máy đào, 1 xe xúc lật vừa đẩy vừa kéo xe tải mới thoát ra được.

Quốc lộ 14D dài 74,4km, song thời gian di chuyển từ đầu đến cuối tuyến phải mất khoảng 4 tiếng đồng hồ. Đường xấu, ô tô gầm thấp rất khó chạy.

Ông Trần Ngọc Thanh, Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, ngành chức năng thời gian qua đã triển khai nhiều giải pháp đảm bảo an toàn giao thông, trong khi chờ thành phố hoàn tất các thủ tục tiến hành thi công cải tạo, nâng cấp. Tuy nhiên, việc sửa chữa, đảm bảo giao thông êm thuận là hết sức khó khăn do có quá nhiều xe tải nặng chở quặng, nguyên vật liệu lưu thông nên nhà thầu sửa được đoạn trước thì đoạn sau đã hỏng lại.

Xe tải nặng lưu thông đông sẽ rất khó triển khai thi công dự án thông suốt. Ảnh: CÔNG TÚ

Cần có phương án hiệu quả

Dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 14D đã được UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) ban hành quyết định chủ trương đầu tư tại Quyết định số 1509 ngày 4/6/2025. Dự án được UBND thành phố ký phê duyệt tại Quyết định số 3181 ngày 26/12/2025.

Ông Nguyễn Văn Thường, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng (chủ đầu tư) cho biết, công tác chuẩn bị đầu tư đã hoàn thành, đang triển khai bước thực hiện dự án. Về kế hoạch tiếp theo, chủ đầu tư dự kiến phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công - dự toán trong tháng 6; đấu thầu xây lắp, ký hợp đồng vào tháng 9/2026.

Có thể khẳng định, quá trình chuẩn bị đầu tư dự án gặp nhiều khó khăn, vướng mắc do khách quan. Theo chủ đầu tư, dự án có chiều dài 74,4km, trong đó cần phải mở rộng và điều chỉnh cục bộ tại các vị trí để đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật của tuyến đường sẽ ảnh hưởng đất rừng dẫn đến khối lượng công việc thực hiện thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng là rất lớn. Điều này đã ảnh hưởng đến quá trình chuẩn bị thủ tục đầu tư dự án và giải ngân kế hoạch vốn năm 2025 được Thủ tướng Chính phủ giao. Theo chủ trương đầu tư được duyệt, dự án hoàn thành vào năm 2027.

Tuy nhiên, phạm vi ảnh hưởng công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng rộng. Đặc biệt, lưu lượng xe (có kích cỡ và tải trọng lớn) lưu thông trên tuyến dày đặc chắc chắn sẽ cản trở không nhỏ đến tiến độ thi công trên công trường. Vì vậy, cần phải có phương án tổ chức thực hiện đặc thù để đẩy nhanh tiến độ hoàn thành theo yêu cầu của Chính phủ.

Theo chủ đầu tư, công tác chuẩn bị đầu tư Dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 14D thực hiện kỹ lưỡng. Việc khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi, lập mô hình thông tin công trình (BIM), lập thiết kế với phương án kỹ thuật tốt nhất phù hợp thực địa là cần thiết. Vì phải cân nhắc đoạn nào nên nắn tuyến “tháo” khúc cua nguy hiểm và có bán kính cong nhỏ, hạ cao độ để giảm độ dốc nhằm đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật, vừa ít đụng đến đất rừng nhất có thể. Với địa hình và khí hậu vùng núi cao, thiết kế được lập cần hợp lý cho đoạn nào thảm bê tông nhựa, đoạn nào đổ bê tông xi măng...

Phương án phân luồng, đảm bảo giao thông cũng phải tính toán để tránh ách tắc trên tuyến đường vừa thi công vừa đang khai thác. Theo nhà thầu, xe tải nặng chạy với lưu lượng đông đúc thì quá trình vận hành máy móc, thiết bị thi công tại công trường rất khó khăn, luôn bị động do vị trí chật chội, lại tránh xe liên tục.

Hiện trạng vốn không thể đẩy nhanh tiến độ, ngược lại bị xe tải phá nát nền đường đang làm là khó tránh khỏi. Do đó, trường hợp cần thiết cấp thẩm quyền nên xem xét, quyết định tạm dừng giao thương qua cửa khẩu trong thời gian thi công, phù hợp tiến độ dự án và quy định pháp luật.

Dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 14D có tổng mức đầu tư 4.518 tỷ đồng; thời gian thực hiện năm 2025 - 2027, địa điểm xây dựng qua các xã Bến Giằng, Nam Giang, La Dêê.

Dự án được giao kế hoạch vốn năm 2025 từ nguồn ngân sách thành phố để thực hiện chuẩn bị đầu tư là 5 tỷ đồng; nguồn ngân sách Trung ương năm 2025 là 500 tỷ đồng.

CÔNG TÚ