Triển khai Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng: Phải làm đúng

Toàn cảnh hội nghị.

Kiến tạo không gian mới cho mục tiêu tăng trưởng “hai con số”

Tại Hội nghị Công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Bộ Tài chính tổ chức sáng qua (6/5), Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho rằng: việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 252/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2023/QH15 ngày 09/01/2023 của Quốc hội về Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Thủ tướng Chính phủ ban hành các quyết định về điều chỉnh quy hoạch vùng là dấu mốc đặc biệt quan trọng. “Đây không chỉ là cơ sở pháp lý cao nhất để tổ chức không gian phát triển đất nước mà còn là bản thiết kế tổng thể theo mô hình tăng trưởng mới trong giai đoạn mới”, ông nói.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu chỉ đạo tại hội nghị

Còn theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, việc điều chỉnh các quy hoạch này nhằm tổ chức lại và mở ra không gian phát triển mới phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”. Việc điều chỉnh các bản quy hoạch lần này có một số điểm mới chủ yếu.

Thứ nhất, về mục tiêu phát triển: quy hoạch xác lập mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 với tốc độ tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm.

Thứ hai, về tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội: quy hoạch đã điều chỉnh, mở rộng hợp lý 4 vùng động lực quốc gia và bổ sung thêm vùng động lực Bắc Trung Bộ; định hướng xây dựng các trung tâm kinh tế, tài chính và đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt với cơ chế vượt trội.

Thứ ba, về phát triển các vùng động lực, hành lang kinh tế:hình thành và phát triển các hành lang kinh tế theo trục Bắc - Nam, hành lang kinh tế Đông - Tây, các vành đai kinh tế ven biển; hình thành các vành đai công nghiệp - đô thị - dịch vụ tại các vùng động lực, đô thị lớn, nhất là gắn với hệ thống đường vành đai lớn tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Thứ tư, về định hướng phát triển các vùng: tổ chức không gian phát triển đất nước thành 6 vùng kinh tế - xã hội dựa trên việc sắp xếp lại đơn vị hành chính; khẳng định vai trò đầu tàu hội nhập của vùng Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Hồng.

Thứ năm, về định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực gắn với việc tạo ra động lực tăng trưởng mới: tập trung phát triển các ngành công nghiệp chiến lược, mũi nhọn như công nghiệp điện tử, công nghiệp công nghệ số, công nghiệp ô tô, công nghiệp đường sắt…; hiện đại hóa khu vực dịch vụ và nông nghiệp theo hướng thông minh, bền vững.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương phát biểu tại hội nghị

Ưu tiên nguồn lực cho các dự án có tính mở đường

Tại Hội nghị, các đại biểu thống nhất cho rằng, việc triển khai hiệu quả các quy hoạch đã được phê duyệt sẽ tạo ra những động lực mới, không gian phát triển mới, góp phần quan trọng đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững. “Đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng bộ, ngành hay địa phương nào, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị”. Nhấn mạnh như vậy, Thứ trưởng Trần Quốc Phương đề nghị phải tập trung cao độ thực hiện quy hoạch.

Hiện, Bộ Tài chính đang tích cực hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách tài chính nhằm huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực theo định hướng quy hoạch. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để bảo đảm sự thống nhất giữa quy hoạch và kế hoạch đầu tư công, kế hoạch tài chính, ngân sách nhằm cụ thể hóa quy hoạch thành các chương trình, dự án thiết thực, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn trình bày tham luận tại hội nghị

Từ kinh nghiệm thực tiễn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho rằng, không gian phát triển quốc gia được định hình bởi các tuyến giao thông với các trung tâm là hệ thống đô thị. Hạ tầng giao thông tạo ra hành lang phát triển, còn đô thị là nơi tích tụ dân cư, phát triển kinh tế và đổi mới sáng tạo. Hai yếu tố này không đồng bộ sẽ dẫn đến tình trạng phát triển phân tán, kém hiệu quả; ngược lại, nếu tích hợp tốt sẽ tạo tăng trưởng mạnh, lan tỏa nhanh và bền vững. Do vậy, cần chuyển mạnh tư duy phát triển đô thị theo địa giới hành chính sang theo cấu trúc không gian và mạng lưới hạ tầng.

Cũng theo ông Văn, cần tổ chức thực hiện quy hoạch theo cách tiếp cận tích hợp liên ngành, liên vùng; ưu tiên nguồn lực cho các dự án có tính mở đường, tạo hành lang phát triển. Cùng với đó, tăng cường vai trò điều phối của Trung ương trong các dự án liên vùng; nâng cao chất lượng công tác quy hoạch đô thị, bảo đảm đồng bộ về hạ tầng. Đồng thời, đẩy mạnh giám sát, đánh giá, cập nhật quy hoạch linh hoạt theo thực tiễn.

"Yêu cầu đặt ra không chỉ là làm nhanh hơn mà phải làm đúng hơn: đúng về cấu trúc, đúng về không gian, đúng về quy hoạch phát triển đô thị hiện đại. Đây chính là chìa khóa để Việt Nam đạt được các mục tiêu phát triển đến 2030, tầm nhìn 2050”, ông nói.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu trình bày tham luận tại hội nghị

Dưới góc độ địa phương, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đề nghị, liên kết vùng phải là hành động cụ thể, đo lường được. Do vậy, tất cả các định hướng nêu trong Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng cần sớm được chuyển hóa thành các chương trình, dự án theo nguyên tắc "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ kết quả, để mỗi địa phương, bộ ngành đều kiểm chứng, giám sát được.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc khẳng định: việc triển khai thực hiện các quy hoạch vừa được công bố có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với định hình không gian phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, các vùng theo hướng thống nhất, hiệu quả, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh. Do vậy, các cấp, các ngành cần khẩn trương tổ chức công bố, công khai quy hoạch; tập trung bố trí nguồn lực, đề xuất hoặc ban hành các cơ chế, chính sách để thực hiện hiệu quả các nội dung của quy hoạch.

Song song, cần khẩn trương hoàn thành điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Các bộ, địa phương tập trung hoàn thành việc lập, điều chỉnh quy hoạch ngành, quy hoạch tỉnh, thành phố gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “hai con số” trong quý II/2026.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cũng yêu cầu cần huy động nguồn vốn đầu tư để thực hiện điều chỉnh quy hoạch, trong đó tập trung ưu tiên cho các Chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, các dự án theo Chương trình hành động của Trung ương thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các dự án liên vùng của các địa phương.