Triển lãm 'Sen trong đá': Tri ân và lan tỏa tinh thần sống đẹp

Nguyên Phó chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa (áo dài xanh, bên phải) bên tác phẩm chân dung mình được nghệ nhân tạo tác trên lá sen Việt Nam. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Triển lãm chuyên đề "Sen trong đá" nằm trong chuỗi hoạt động của hành trình Di sản và hòa bình 2026, do Hội Di sản Văn hóa Việt Nam phối hợp Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Công ty Senhouse Việt Nam tổ chức hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026) và Ngày Quốc tế Bảo tàng 18/5.

Triển lãm là không gian của nghệ thuật thư pháp và các tác phẩm tạo tác tỉ mỉ từ lá sen khô, chia thành ba phần trưng bày: “Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người”, “Sen trong đá” và “Trọn mãi hương sen”, thể hiện hành trình đấu tranh, hy sinh của những nữ chiến sĩ cách mạng Việt Nam trong lao tù, đồng thời tôn vinh vẻ đẹp tinh thần của người phụ nữ Việt Nam qua nhiều thời kỳ.

Các đại biểu và khách tham quan triển lãm. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam cho biết: “Sen trong đá” không chỉ là tên gọi giàu tính biểu tượng mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc tới các thế hệ hôm nay và mai sau. Theo ông, sen tượng trưng cho sự thuần khiết, thanh cao, nghị lực sống mãnh liệt; còn đá tượng trưng cho thử thách, gian truân, cứng rắn.

Nhắc lại lịch sử 113 năm của nhà tù Côn Đảo (1862-1975), Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân đặc khu Côn Đảo Nguyễn Văn Mạnh khẳng định, nơi từng được mệnh danh là “địa ngục trần gian” đã chứng kiến tinh thần chiến đấu kiên cường của hàng vạn người con ưu tú của dân tộc, trong đó có nhiều nữ chiến sĩ cách mạng. Ông nhấn mạnh: “Các bà, các chị, những đóa hoa bừng nở rực rỡ giữa chốn ngục tù với tinh thần đấu tranh kiên cường, giữ trọn khí tiết, sẵn sàng hy sinh trọn tuổi thanh xuân tươi đẹp của mình vì độc lập, tự do của Tổ quốc".

Một số cựu nữ tù chính trị cách mạng tại nhà tù Côn Đảo thời kháng chiến - nguyên mẫu trong các tác phẩm, cũng đến với triển lãm và chia sẻ những thông điệp truyền cảm hứng. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Trong không gian thiêng liêng và giàu cảm xúc của triển lãm, nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa, cựu tù chính trị Côn Đảo đã chia sẻ những ký ức về quãng thời gian bị địch giam cầm. Bà xúc động nhớ lại: “Những năm tháng lao tù khắc nghiệt, nhưng chúng tôi luôn cháy bỏng niềm tin vào cách mạng. Chính lý tưởng đó là sức mạnh giúp những người phụ nữ Việt Nam giữ vững khí phách, không bao giờ bị khuất phục trước kẻ thù”.

Theo nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa, 25 chân dung tại triển lãm chỉ là những gương mặt đại diện cho biết bao phụ nữ Việt Nam đã sống và chiến đấu như “những đóa sen tỏa hương giữa đá”.

Bà Trương Mỹ Hoa cũng bày tỏ, trong thời bình, vẫn luôn cần có những "đóa sen trong đá" của thời đại mới. “Đá” hôm nay không còn là xiềng xích hay nhà tù, mà là những khó khăn, thách thức trong đời sống, lao động và sáng tạo. "Tôi tin rằng trong thời bình, vẫn luôn cần có những “đóa sen trong đá” - những người âm thầm vượt qua gian khổ, cống hiến cho khoa học, nông nghiệp, y học để xây dựng đất nước”, bà Trương Mỹ Hoa nói.

Nghi thức thả chim bồ câu trong lễ "Ước nguyện hòa bình" của Hành trình di sản và hòa bình 2026. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Em Hàn Phương Hiếu, học sinh Trường trung học phổ thông Võ Thị Sáu chia sẻ: “Triển lãm đã mang tới nhiều câu chuyện xúc động về các nữ tù chính trị cách mạng. Em rất khâm phục sự kiên trung, tinh thần bất khuất của các bà. Qua đó, em cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của hòa bình mà chúng em đang có hôm nay”.

Trong dịp này, Hội Di sản Văn hóa Việt Nam phối hợp Ủy ban Hòa bình Việt Nam, Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam và Vietravel Hà Nội tổ chức trao tặng 250 áo dài trắng cho nữ sinh, giáo viên Trường trung học phổ thông Võ Thị Sáu và lễ “Ước nguyện hòa bình” tại Di tích Cầu tàu 914. Hơn 300 đại biểu, học sinh địa phương cùng tham gia đoàn diễu hành từ Bảo tàng Côn Đảo tới khu vực tổ chức lễ, nổi bật với hình ảnh các nữ sinh trong tà áo dài.

Trao tặng áo dài cho nữ sinh Trường trung học phổ thông Võ Thị Sáu. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Trước biển trời Côn Đảo, các đại biểu thành kính tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, chiến sĩ cách mạng, cựu tù chính trị và đồng bào yêu nước đã yên nghỉ nơi đây. Nghi thức thả chim bồ câu - biểu tượng của hòa bình, trở thành điểm nhấn giàu ý nghĩa, gửi gắm khát vọng hòa bình và tinh thần tri ân đối với các thế hệ đi trước đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.

Triển lãm "Sen trong đá" mở cửa đón khách tham quan đến hết tháng 7/2026 tại Bảo tàng Côn Đảo.