Trình Quốc hội việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về việc thành lập thành phố Quảng Ninh, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc thành lập thành phố Quảng Ninh đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý theo quy định, phù hợp với Quy hoạch tổng thể quốc gia, Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn, Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng, Quy hoạch tỉnh, Quy hoạch chung đô thị của Quảng Ninh.

Thực tiễn phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng, Bắc Bộ và cả nước thời gian qua cho thấy, tỉnh Quảng Ninh luôn giữ vị trí, vai trò quan trọng; tỉnh đã phát huy tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển, trở thành địa phương có quy mô nền kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Quốc hội nghe Tờ trình, Báo cáo thẩm tra về việc thành lập thành phố Bắc Ninh và Tờ trình, Báo cáo thẩm tra về việc thành lập thành phố Quảng Ninh

Quảng Ninh là tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng - an ninh của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước; là tỉnh duy nhất ở Việt Nam có đường biên giới cả trên bộ và trên biển với Trung Quốc, là thị trường tiêu thụ hàng hóa lớn của Việt Nam thông qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái và là điểm trung chuyển hàng hóa quốc tế sầm uất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế cửa khẩu và thương mại song phương.

Tỉnh có hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại cả về đường bộ, đường hàng không và đường biển. Năm 2025, tỉnh đóng góp vào quy mô GRDP cả nước 2,87% và vùng Đồng bằng sông Hồng 9,4%; đóng góp vào tăng trưởng của cả nước 4,1% và của vùng Đồng bằng sông Hồng 11,3%; toàn tỉnh có 247 dự án FDI với tổng vốn đăng ký đạt 17,05 tỷ USD, đứng thứ 7 cả nước và xếp thứ 4 trong vùng Đồng bằng sông Hồng về thu hút vốn đầu tư nước ngoài; xếp thứ 6 cả nước về thu ngân sách, đóng góp vào thu ngân sách cả nước duy trì quanh mức 3,1%.

Với nền tảng kết cấu hạ tầng số, đô thị thông minh; giao thông - logistics hiện đại; du lịch biển, đảo, di sản; công nghiệp chế biến, chế tạo..., Quảng Ninh đang phát triển trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, trung tâm du lịch quốc gia mang tầm quốc tế, đô thị xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Về phương án và kết quả sau khi thành lập thành phố, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay, sau khi thành lập, thành phố Quảng Ninh có 6.231,27 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số 1.523.400 người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày các Tờ trình

Trình bày Tờ trình tóm tắt về việc thành lập thành phố Bắc Ninh, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc thành lập thành phố Bắc Ninh đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý theo quy định.

Thực tiễn phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng, Bắc Bộ và cả nước thời gian qua cho thấy, tỉnh Bắc Ninh luôn giữ vị trí, vai trò quan trọng. Tỉnh đã phát huy tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển, trở thành địa phương có quy mô nền kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Cũng theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Bắc Ninh có vị trí chiến lược ở cửa ngõ phía Đông Bắc Thủ đô Hà Nội, nằm trên hành lang kinh tế quan trọng kết nối ASEAN với thị trường Trung Quốc.

Tỉnh đang từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông đa phương thức (gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường không) với các công trình trọng điểm như cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình; đường bộ, đường sắt tốc độ cao kết nối với Hà Nội và các địa phương trong khu vực, Ga liên vận quốc tế Kép cùng hệ thống cảng và trung tâm logistics hiện đại, tạo lợi thế nổi trội về kết nối liên vùng và quốc tế.

Năm 2025, Bắc Ninh có quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước, đứng thứ 3 vùng đồng bằng sông Hồng; tăng trưởng kinh tế đạt 10,27%, đóng góp 5,34% vào tăng trưởng của cả nước và 15,3% vào tăng trưởng của vùng; thu ngân sách đạt trên 123,6 nghìn tỉ đồng.

Với nền tảng công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ hiện đại, logistics, kết cấu hạ tầng đồng bộ, gắn với bản sắc văn hóa Kinh Bắc đặc sắc, Bắc Ninh đang phát triển theo hướng đô thị thông minh, xanh, hiện đại, bền vững, có sức cạnh tranh và hội nhập quốc tế, từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của Vùng Thủ đô và cả nước.

“Từ các cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trên, việc thành lập thành phố Bắc Ninh là cần thiết; tạo tiền đề quan trọng để Bắc Ninh tiếp tục phát triển theo định hướng tại các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, các quy hoạch có liên quan đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt”, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh.

Cũng theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh.

Sau khi thành lập, thành phố Bắc Ninh có 4.713,75 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số 3.989.623 người và có 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 45 phường và 54 xã.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày các Báo cáo thẩm tra

Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra về việc thành lập thành phố Quảng Ninh, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành về sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh với các lý do như đã nêu trong các Tờ trình và Đề án của Chính phủ.

Việc thành lập thành phố Quảng Ninh đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương và giao Chính phủ hoàn thiện Đề án, hồ sơ theo quy định, trình Quốc hội xem xét, quyết định tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, thành phần hồ sơ các Đề án đã bảo đảm đầy đủ, đúng quy định của pháp luật, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Trình tự, thủ tục lập các Đề án đáp ứng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính. Các Đề án đã được lấy ý kiến cử tri và ý kiến của Hội đồng nhân dân ở các đơn vị hành chính chịu sự ảnh hưởng trực tiếp với tỷ lệ tán thành rất cao.

Theo các thông tin trong Đề án do Chính phủ trình, đối chiếu với tiêu chuẩn, điều kiện thành lập thành phố theo quy định, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy khu vực dự kiến thành lập thành phố Quảng Ninh đã bảo đảm đáp ứng 7/7 tiêu chuẩn và 5/5 điều kiện theo quy định.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với việc xác định thời điểm có hiệu lực thi hành của Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh là ngày 1.9.2026 để phù hợp với mức độ chuẩn bị, cũng như đáp ứng nguyện vọng và quyết tâm của cấp ủy, chính quyền các địa phương.

Thẩm tra về việc thành lập thành phố Bắc Ninh, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Bắc Ninh với các lý do như đã nêu trong các Tờ trình và Đề án của Chính phủ. Việc thành lập thành phố Bắc Ninh đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương.

Trình tự, thủ tục lập các Đề án đáp ứng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính. Đề án đã được lấy ý kiến cử tri và ý kiến của Hội đồng nhân dân ở các đơn vị hành chính chịu ảnh hưởng trực tiếp với tỷ lệ tán thành cao.

Theo các thông tin trong Đề án do Chính phủ trình, đối chiếu với tiêu chuẩn, điều kiện thành lập thành phố theo quy định, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy khu vực dự kiến thành lập thành phố Bắc Ninh đã bảo đảm 7/7 tiêu chuẩn và 5/5 điều kiện theo quy định.

Đồng thời, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành việc xác định thời điểm có hiệu lực thi hành của Nghị quyết về thành lập thành phố Bắc Ninh là ngày 20.9.2026 để phù hợp với mức độ chuẩn bị, cũng như đáp ứng nguyện vọng và quyết tâm của cấp ủy, chính quyền các địa phương.