Trò chơi dân gian đầu xuân

Khu tái định cư bản Chim, xã Nhi Sơn thu hút đông đảo bà con đồng bào dân tộc Mông về vui xuân ngày mùng 2 Tết.

Giữa khoảng sân rộng, quả còn rực rỡ sắc màu được tung lên cao, vút qua vòng tròn nhỏ treo giữa nền trời trong xanh. Với đồng bào Thái, Mường đó không chỉ là trò chơi, mà còn là ước vọng về mùa màng tươi tốt, về những điều may mắn sẽ đến trong năm mới.

Mỗi lần quả còn chạm vòng, tiếng reo vang lên. Cùng với ném còn, những chàng trai, cô gái trong trang phục thổ cẩm nắm tay nhau hòa vào điệu múa sạp, nhịp chân rộn ràng theo tiếng trống, tiếng chiêng.

Những cuộc kéo co, đánh đu, đẩy gậy diễn ra trong sự cổ vũ náo nhiệt của người già, trẻ nhỏ. Không khí ấy không chỉ là sự tranh tài, mà còn là dịp gắn kết tình làng nghĩa xóm ở các bản làng.

Bà con dân tộc Thái thôn Lặn Trong, xã Pù Luông với trò chơi ném còn.

Xã Thạch Quảng có 23 thôn là không gian sinh sống, gắn bó của đồng bào Mường, Kinh. Những ngày đầu năm mới, bà con lại gặp nhau trên sân nhà văn hóa, cùng tham gia các trò chơi dân gian như một cách khởi đầu mùa xuân đầy hứng khởi. Rộn ràng nhất là trò đánh mảng của chị em phụ nữ.

Bà con dân tộc Mường xã Thạch Quảng với trò chơi đánh mảng.

Ông Nguyễn Xuân Mạnh, Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Quảng, cho biết: “Những năm qua, địa phương luôn quan tâm duy trì, tổ chức các hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian dịp đầu xuân tại các nhà văn hóa thôn. Đây là sân chơi lành mạnh góp phần thắt chặt tình đoàn kết trong cộng đồng dân cư và bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của địa phương".

Những trò chơi dân gian đầu năm không chỉ làm ấm không khí ngày xuân, mà còn thắp lên trong mỗi người niềm tự hào về truyền thống quê hương Thạch Quảng - nơi bản sắc được giữ gìn từ những điều bình dị nhất.

Chị em phụ nữ dân tộc Mông xã Nhi Sơn chơi trò ném pao ngày mùng 2 Tết.

Trên các bản người Mông ở khu vực biên giới, tiếng khèn gọi xuân dìu dặt giữa núi rừng. Những quả pao chuyền tay nhau trong sắc váy áo rực rỡ. Trò ném pao giản dị mà ẩn chứa bao điều, là sự giao duyên, lời chúc đầu năm, niềm tin vào một khởi đầu mới. Bên cạnh đó là những trò chọi cù thể hiện khéo léo, mạnh mẽ của trai bản. Trò chơi đầu xuân vì thế không chỉ để vui, mà còn là cách gìn giữ bản sắc, trao truyền giá trị văn hóa từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Xuân này, khu tái định cư bản Chim, xã Nhi Sơn rộn ràng hơn với chương trình văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao. Đặc biệt, các ngày mùng 2, mùng 3 Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nơi đây thu hút đông đảo người dân các xã Nhi Sơn, Trung Lý, Pù Nhi... về vui hội.

Chị em phụ nữ rực rỡ trong trang phục truyền thống, những quả pao bay lên trong niềm vui xuân mới. Chị Hơ Thị Má, giáo viên Trường Mầm non Pù Nhi, xã Pù Nhi, cùng gia đình về bản đón xuân, vui hội, chia sẻ: “Vào dịp đầu năm mới, được hòa vào không khí rộn ràng của bà con tôi thấy ấm áp lắm. Được cùng mọi người ném pao, xem văn nghệ, thể thao, trò chuyện bên nhau thật ý nghĩa. Đó cũng là động lực để bà con tiếp tục chăm lo làm ăn, xây dựng cuộc sống ấm no, chung tay gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc”.

Thanh niên bản Mùa Xuân, xã Sơn Thủy chơi đánh cù.

Tại bản Mông Mùa Xuân, xã Sơn Thủy, trên khoảng sân đất trước nhà văn hóa, những con cù được đặt ngay ngắn chờ vào cuộc. Năm nào cũng vậy, Tết đến là thanh niên trong bản về sân nhà văn hóa hoặc khoảng đất rộng đánh cù. Mọi người bảo, chơi cù để lấy may đầu năm, cũng là để gặp nhau, trò chuyện sau mấy ngày sum họp gia đình. Không xa đó, những quả pao đủ màu sắc chuyền tay nhau, cho mùa xuân thêm rộn ràng.

Giữa nhịp sống hiện đại đang len vào từng ngõ bản, những trò chơi dân gian ngày xuân vẫn là điểm hẹn để người trẻ tìm về, tiếp nối trò chơi của cha ông. Những con cù xoay tròn trên nền đất, những quả pao, quả còn bay lên giữa trời xuân không chỉ là cuộc vui, mà còn là sợi dây nối dài bản sắc các dân tộc qua năm tháng.

Ngọc Huấn