Trời trở lạnh, viêm phổi ở người cao tuổi dễ bị bỏ sót vì không sốt
Theo cảnh báo từ bác sĩ Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, trời trở lạnh nhiều bệnh nhân cao tuổi nhập viện vì viêm phổi, đáng lưu ý, có trường hợp bệnh...
Không phải ai viêm phổi cũng sốt
Ngày 19/11, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương lên tiếng cảnh báo tình trạng người cao tuổi mắc viêm phổi nhưng không có dấu hiệu sốt thông thường, nên dễ bị bỏ sót bệnh. Điển hình, trường hợp bà L.T.C. (72 tuổi, Hà Nội), có tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường. Những ngày trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện đau mỏi toàn thân nhưng không ghi nhận rõ tình trạng sốt. Đến ngày vào viện, các triệu chứng tăng lên, kèm đau tức vùng trước xương ức, khó thở và buồn nôn.


Bác sĩ cảnh báo người cao tuổi dễ viêm phổi khi trời trở lạnh.
Tại Khoa Nội tổng hợp, bệnh nhân không sốt nhưng vẫn đau tức ngực và khó thở. Qua thăm khám, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định người bệnh mắc viêm phổi.
Điểm đáng lưu ý ở trường hợp này là người bệnh không có biểu hiện sốt khi nhập viện. Trong khi đó, nhiều người thường mặc định rằng viêm phổi phải đi kèm sốt cao, ho nhiều hoặc khạc đờm. Chính suy nghĩ này có thể khiến bệnh ở người cao tuổi bị phát hiện muộn.
Cũng điều trị tại đây, ông N.X.L. (81 tuổi, Hà Nội), có tiền sử mắc gout nhiều năm, đái tháo đường type 2, tăng huyết áp và bệnh thận mạn lại có dấu hiệu sốt cao và đau khớp gối, ban đầu người bệnh nghĩ đến một đợt cấp của bệnh lý cơ xương khớp. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm kết hợp X-quang và chụp cắt lớp vi tính cho thấy bệnh nhân mắc viêm phổi.
TS.BS Vũ Minh Điền, Phó Trưởng khoa Nội, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết: "Ở người cao tuổi, các biểu hiện của nhiễm trùng đường hô hấp có thể không điển hình như ở người trẻ. Người bệnh có thể sốt cao, sốt nhẹ hoặc thậm chí không sốt; một số trường hợp chỉ biểu hiện mệt mỏi, chán ăn, đau tức ngực hoặc khó thở".
Theo BS Điền, cùng với quá trình lão hóa, chức năng bảo vệ của hệ hô hấp và khả năng đáp ứng miễn dịch suy giảm. Các cơ chế làm sạch đường thở hoạt động kém hiệu quả hơn, tạo điều kiện để vi khuẩn, virus xâm nhập và gây bệnh.
Bên cạnh đó, người cao tuổi thường mắc đồng thời nhiều bệnh lý mạn tính và phải sử dụng thuốc điều trị kéo dài. Những yếu tố này có thể khiến triệu chứng nhiễm trùng khó nhận biết hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ bệnh diễn biến nặng.
Đặc biệt, ở người mắc đái tháo đường, bệnh thận mạn, bệnh tim mạch hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, viêm phổi có thể làm gia tăng gánh nặng lên các cơ quan vốn đã suy giảm chức năng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có nguy cơ suy hô hấp, nhiễm trùng nặng và các biến chứng nguy hiểm khác.
Không nên chờ sốt mới đi khám
Theo TS.BS Minh Điền, viêm phổi có thể do nhiều tác nhân khác nhau, trong đó có vi khuẩn và virus. Việc xác định nguyên nhân và mức độ bệnh có ý nghĩa quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Vì vậy, với người cao tuổi, gia đình không nên chỉ dựa vào triệu chứng sốt để nhận biết viêm phổi. Khi người bệnh xuất hiện những thay đổi bất thường như mệt mỏi nhiều, chán ăn, ho, đau tức ngực, khó thở hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi không rõ nguyên nhân, cần được đưa đến cơ sở y tế để thăm khám.
Đặc biệt, người cao tuổi có nhiều bệnh nền không nên tự ý mua thuốc điều trị khi xuất hiện các triệu chứng bất thường. Việc sử dụng thuốc không phù hợp với nguyên nhân gây bệnh có thể làm chậm thời điểm chẩn đoán, đồng thời làm tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn hoặc tương tác với các thuốc đang điều trị bệnh mạn tính.
BS Điền khuyến cáo, khi người cao tuổi xuất hiện khó thở nhiều, đau ngực, đau ngực dữ dội, tím tái hoặc rối loạn ý thức, cần được cấp cứu ngay.
Khi thời tiết chuyển lạnh, để phòng bệnh người cao tuổi cần duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, vận động phù hợp, giữ ấm cơ thể và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột. Việc uống nước cần phù hợp với tình trạng sức khỏe; riêng người mắc bệnh tim hoặc bệnh thận mạn cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ điều trị về lượng nước đưa vào cơ thể.
Bên cạnh đó, nên hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh đường hô hấp, đeo khẩu trang tại nơi đông người hoặc môi trường nhiều khói bụi, đồng thời kiểm soát tốt các bệnh lý nền như đái tháo đường, tăng huyết áp và bệnh phổi mạn tính.
Tiêm vaccine cũng là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc biến chứng nặng do một số tác nhân gây nhiễm trùng đường hô hấp. Người cao tuổi nên tiêm vaccine cúm mùa hằng năm và trao đổi với bác sĩ về chỉ định tiêm vaccine phế cầu, RSV phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và lịch sử tiêm chủng.



