Trồng nấm linh chi dưới tán điều

Bà Vưu Thị Mai ở xã Đồng Tâm trồng nấm linh chi dưới tán điều. Ảnh: Bình Nguyên

Sau 3 tháng thử nghiệm, gia đình bà Mai thu hoạch lứa nấm linh chi đầu tiên. Nấm trồng dưới tán điều sinh trưởng khỏe, tai nấm đạt kích thước lớn. Thành công của mô hình này đang tiếp tục được nhân rộng nhằm tăng thu nhập cho nông dân, đồng thời phát triển cây trồng chủ lực của tỉnh theo hướng bền vững.

Môi trường tốt cho nấm linh chi phát triển

Dưới tán điều phủ mát, luống đất trồng nấm linh chi đỏ nằm xen giữa 2 hàng cây điều. Đất trồng nấm được đầu tư hệ thống tưới tự động, rãnh thoát nước và dựng lớp lưới che phủ trên từng luống nấm.

Sau khi chuẩn bị chu đáo về môi trường cho nấm sinh sôi, ngày 15-9-2025, gia đình bà Mai xuống phôi nấm. Nấm mọc tự nhiên trên mặt đất, nông dân không tốn quá nhiều công chăm sóc. Theo bà Mai, điều kiện sinh thái dưới tán điều từ ánh sáng, độ che phủ đến độ ẩm đều rất phù hợp cho nấm linh chi phát triển. Đặc biệt, nấm linh chi chỉ sinh trưởng tốt trong môi trường không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hay không bị lạm dụng các chất hóa học. Quá trình chăm sóc nấm phải được quản lý theo hướng tự nhiên, chỉ sử dụng chế phẩm sinh học khi cần thiết. Điều này phù hợp với hướng canh tác điều truyền thống của nông dân vì cây trồng này ít sâu bệnh, được chăm sóc theo hướng hữu cơ, an toàn.

Bà Mai cho biết thêm: Nấm linh chi sinh trưởng rất tốt dưới tán điều, từ khi triển khai mô hình đến nay chưa xuất hiện sâu bệnh trên nấm. Điều nông dân cần chú ý là việc điều tiết nước tưới và ánh sáng, nhất là khi thời tiết bất thường. Theo đó, người trồng phải thường xuyên theo dõi để điều chỉnh màn che, lượng nước sao cho phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của nấm.

Theo bà Mai, tuy đây là mô hình mới nhưng gia đình bà rất yên tâm triển khai vì mọi khâu kỹ thuật đều được cán bộ của Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cây điều (Viện Khoa học - Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam) về tận vườn hướng dẫn.

“Vàng” dưới tán điều

Thời gian từ khi xuống phôi nấm đến khi thu hoạch lần đầu tiên khoảng 3 tháng. Sau đó, nông dân cắt nấm và tiếp tục chăm sóc để nấm tái sinh và 3 tháng sau được thu hoạch đợt tiếp theo. Bà Mai so sánh: “Lần đầu tiên, gia đình tôi thu hoạch được 128kg nấm, bán tại vườn với giá 250 ngàn đồng/kg, thu về khoảng 32 triệu đồng. Với 0,5ha điều trồng xen nấm linh chi, một năm thu hoạch được 4 đợt nấm, nông dân có thể thu lợi nhuận hơn 100 triệu đồng. Trong khi đó, 1ha điều nông dân chỉ đạt lợi nhuận từ 10-15 triệu đồng/năm”.

Giá trị kinh tế của mô hình trồng xen canh này giúp nông dân trồng điều tăng thu nhập hơn rất nhiều lần. Trong khi đó, diện tích điều vẫn được giữ gìn, cây điều cũng được chăm sóc tốt hơn nên cho năng suất cao và phát triển bền vững hơn. Đây là hướng đi mang lại sinh kế bền vững cho nông dân trồng điều trên địa bàn tỉnh.

Từ kinh nghiệm thực tế, bà Mai đúc kết: “Mô hình trồng nấm linh chi đỏ dưới tán điều phù hợp để nhân rộng vì vốn đầu tư ban đầu không quá lớn. Về quy trình kỹ thuật chăm sóc đã có Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cây điều chuyển giao cho nông dân. Đặc biệt, mô hình này được tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị từ trồng đến chuyển giao kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm. Nấm linh chi đỏ là loại dược liệu quý, mang lại giá trị kinh tế cao. Nhu cầu thị trường về sản phẩm dược liệu này rất lớn nên nông dân không phải lo về đầu ra”.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thị Ánh Tuyết nhận xét: Trồng nấm linh chi dưới tán điều là mô hình mới. Bộ Nông nghiệp và Môi trường mà cụ thể là Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cây điều đã chọn tỉnh Đồng Nai để triển khai thí điểm mô hình này. Từ tháng 9-2025 đến nay, nông dân đã có 2 đợt thu hoạch nấm với kết quả ngoài mong đợi. Trồng thành công loại dược liệu quý này dưới tán điều mang lại giá trị kinh tế kép, vừa phát triển bền vững cây trồng chủ lực của tỉnh vừa mang lại lợi nhuận cao cho nông dân.

Bình Nguyên