Trụ cột an sinh mới từ quỹ hưu trí bổ sung

Cán bộ hưu trí vui khi nhận lương qua tài khoản ngân hàng. Ảnh: Ngọc Hòa

Mở rộng kênh tích lũy tự nguyện

Sau nhiều năm đi làm trong ngành du lịch tại Huế, chị Nguyễn Thị Thu Hà, 34 tuổi, trú tại phường Thuận Hóa bắt đầu nghĩ nhiều hơn đến câu chuyện về già. Khác với thế hệ trước, chị chưa thực sự yên tâm vào khoản lương hưu từ BHXH bắt buộc. “Thu nhập hiện tại thì ổn, nhưng sau này về hưu sẽ thế nào tôi cũng chưa chắc. Nếu có thêm một khoản tích lũy riêng thì vẫn yên tâm hơn”, chị Hà chia sẻ.

Để triển khai Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, ngày 25/3/2026 Chính phủ đã ban hành Nghị định 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung (có hiệu lực từ ngày 10/5/2026) thay thế Nghị định 88/2016/NĐ-CP. Mục đích nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động của quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, đồng thời góp phần đa dạng hóa hệ thống an sinh xã hội, giảm áp lực cho ngân sách nhà nước và thúc đẩy phát triển thị trường vốn theo thông lệ quốc tế.

Bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình tự nguyện, vận hành theo nguyên tắc thị trường, nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí trong BHXH bắt buộc. Người tham gia sẽ có tài khoản hưu trí cá nhân, được tích lũy từ đóng góp của bản thân hoặc người sử dụng lao động, đồng thời được đầu tư để sinh lời trong dài hạn.

Điểm đáng chú ý của Nghị định 85 là việc hoàn thiện cơ chế đóng góp - chi trả, mở rộng danh mục đầu tư và tăng cường quản lý, giám sát. Quỹ được phép đầu tư vào trái phiếu chính phủ, chứng khoán niêm yết, chứng chỉ quỹ đầu tư… vừa đảm bảo an toàn, vừa nâng cao hiệu quả sinh lời. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng tăng cường giám sát thông qua cơ chế báo cáo, công bố thông tin và kiểm tra định kỳ, đột xuất.

Người lao động, doanh nghiệp bắt đầu quan tâm

Dù khái niệm bảo hiểm hưu trí bổ sung còn khá mới, nhưng một số doanh nghiệp và người lao động đã bắt đầu tìm hiểu. Anh Trần Văn Hùng (29 tuổi, nhân viên một công ty lữ hành tại TP. Huế) cho biết: “Trước giờ tôi chỉ biết đến BHXH bắt buộc. Gần đây công ty có nhắc đến bảo hiểm hưu trí bổ sung nên tôi cũng tìm hiểu thêm. Nếu có chính sách phù hợp thì tôi sẽ tham gia, vì đây là tiền của mình tích lũy lâu dài”.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Lê Thị Minh Trang, đại diện một doanh nghiệp dịch vụ tại Huế cho rằng, đây có thể là một công cụ giữ chân lao động. Nếu doanh nghiệp cùng đóng góp vào quỹ hưu trí cho nhân viên thì đó cũng là một phúc lợi dài hạn. Tuy nhiên, điều quan trọng là chính sách phải rõ ràng, minh bạch để tạo niềm tin.

Thực tế cho thấy, bảo hiểm hưu trí bổ sung không mang tính bắt buộc, mà hoàn toàn dựa trên sự tự nguyện của người lao động và doanh nghiệp. Người tham gia sẽ sở hữu tài khoản hưu trí cá nhân, được tích lũy từ đóng góp và lợi nhuận đầu tư. Các quỹ này do doanh nghiệp bảo hiểm hoặc công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán được cấp phép vận hành.

Theo định hướng, thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, trong đó có việc nghiên cứu ưu đãi thuế để khuyến khích người lao động và doanh nghiệp tham gia. Đồng thời, tăng cường giám sát nhằm đảm bảo các quỹ hoạt động minh bạch, an toàn và hiệu quả. Một vấn đề cũng đang được nghiên cứu là cho phép cá nhân có thể trực tiếp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung, thay vì chỉ thông qua doanh nghiệp như hiện nay. Nếu được triển khai, đây sẽ là bước mở rộng đáng kể, giúp nhiều người lao động tiếp cận hơn với công cụ tài chính này.

Với chị Thu Hà, điều quan trọng nhất vẫn là sự chủ động: “Mình còn trẻ thì nên nghĩ sớm. Có thêm một khoản tích lũy cho tương lai, dù nhỏ thôi, cũng là cách để yên tâm hơn về sau”. Trong bức tranh an sinh xã hội đang dần thay đổi, những lựa chọn như bảo hiểm hưu trí bổ sung có thể chưa phổ biến ngay lập tức, nhưng đang từng bước trở thành một phần trong kế hoạch tài chính dài hạn của người lao động.