Trực thăng Mi-26, 'cần cẩu bay' định hình lại cách triển khai phòng không trong đô thị hiện đại

Trong các hình ảnh được ghi nhận tại thủ đô Moscow của Nga, trực thăng vận tải hạng nặng Mil Mi-26 xuất hiện khi thực hiện nhiệm vụ cẩu các tổ hợp phòng không tầm ngắn lên nóc các tòa nhà cao tầng.

Đây không phải là hoạt động trình diễn kỹ thuật đơn thuần, mà phản ánh một bước điều chỉnh đáng chú ý trong cách Nga tổ chức phòng thủ trước các đợt tấn công bằng máy bay không người lái của đối phương.

Việc triển khai các hệ thống tầm ngắn trên nóc cao ốc cũng phản ánh áp lực thực tế mà Moscow đang đối mặt.

Thay vì chỉ dựa vào các căn cứ phòng không ngoại vi, Nga buộc phải đưa các tổ hợp này vào sâu trong nội đô, bảo vệ trực tiếp các mục tiêu trọng yếu.

Mi-26 là trực thăng vận tải lớn nhất thế giới đang hoạt động, được Liên Xô phát triển và đưa vào biên chế từ thập niên 1980.

Khí tài này có chiều dài thân 40 m, đường kính cánh quạt chính 32 m và trọng lượng cất cánh tối đa 56 tấn.

Điểm nổi bật nhất là khả năng mang tải trọng 20 tấn, cho phép nó vận chuyển các phương tiện quân sự hạng nặng hoặc thiết bị cồng kềnh mà không cần tháo rời.

Khác với nhiều loại trực thăng vận tải khác, Mi-26 được thiết kế với hệ thống móc treo ngoài thân có khả năng nâng các khối hàng lớn và giữ ổn định trong quá trình bay.

Điều này cho phép trực thăng có thể tiếp cận các khu vực chật hẹp, sau đó hạ hàng chính xác xuống vị trí định sẵn, bao gồm cả nóc các tòa nhà trong đô thị đông đúc.

Loại khí tài được triển khai trong các nhiệm vụ này là tổ hợp pháo - tên lửa phòng không tầm ngắn Pantsir-SMD-E, một biến thể được tối ưu hóa cho nhiệm vụ đánh chặn UAV.

Tổ hợp này có khối lượng 8 tấn, nằm trong giới hạn nâng an toàn của Mi-26. Việc đưa toàn bộ hệ thống lên cao mà không cần tháo rời giúp rút ngắn đáng kể thời gian triển khai.

Trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng UAV ngày càng gia tăng, đặc biệt là các UAV bay thấp, việc bố trí hệ thống phòng không ở mặt đất bộc lộ nhiều hạn chế.

Các tòa nhà cao tầng tạo ra nhiều điểm mù, khiến radar khó phát hiện mục tiêu và giảm hiệu quả đánh chặn. Khi được đặt trên nóc nhà, tổ hợp phòng không có thể mở rộng tầm quan sát, giảm vật cản và tăng khả năng phản ứng.

Mi-26 vì thế đóng vai trò then chốt trong chuỗi triển khai này. Không có phương tiện mặt đất nào có thể đưa một hệ thống nặng 8 tấn lên độ cao hàng chục mét trong thời gian ngắn.

Các cần cẩu xây dựng có thể làm được điều tương tự, nhưng thiếu tính cơ động và không thể triển khai nhanh trong tình huống khẩn cấp.

Từ góc độ chiến lược, việc sử dụng trực thăng vận tải hạng nặng Mi-26 cho thấy sự chuyển dịch trong tư duy tác chiến.

Không gian đô thị không còn chỉ là nơi trú ẩn hay mục tiêu, mà trở thành một phần của hệ thống phòng thủ đa tầng.

Các tòa nhà cao tầng được tận dụng như những “bệ phóng” tự nhiên, giúp tăng hiệu quả của các hệ thống phòng không tầm ngắn.

Mi-26, với vai trò ban đầu là phương tiện hậu cần chiến lược, đang dần trở thành công cụ triển khai tác chiến trực tiếp.

Sự kết hợp giữa sức nâng lớn, khả năng cơ động và độ chính xác khi hạ tải giúp loại trực thăng này giữ vị trí đặc biệt trong bối cảnh chiến tranh hiện đại, nơi các mối đe dọa từ UAV buộc các quốc gia phải thích ứng nhanh chóng.