[Trực tuyến]: Tọa đàm 'Hành động toàn cầu vì một hành tinh mát lành hơn'

Ngày Quốc tế bảo vệ tầng ô-dôn 2026 với chủ đề “Hành động toàn cầu vì một hành tinh mát lành hơn” ghi nhận những thành tựu của Nghị định thư Montreal và những tác động tích cực của Bản sửa đổi, bổ sung Kigali (thuộc Nghị định thư Montreal) nhân kỷ niệm 10 năm kể từ khi Bản sửa đổi được thông qua, mở ra một giai đoạn mới trong nỗ lực toàn cầu bảo vệ tầng ô-dôn và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Công ước Vienna về bảo vệ tầng ô-dôn được thông qua năm 1985 và Nghị định thư Montreal ra đời năm 1987, thiết lập cơ chế kiểm soát và loại trừ các chất làm suy giảm tầng ô-dôn trên toàn cầu. Nghị định thư Montreal sau đó trở thành một trong những điều ước quốc tế về môi trường thành công nhất, với sự tham gia của các quốc gia.

Thành công của Nghị định thư Montreal không dừng lại ở bảo vệ tầng ô-dôn. Năm 2016, các bên thông qua Bản sửa đổi, bổ sung Kigali, bổ sung mục tiêu giảm dần hydrofluorocarbon (HFC)- nhóm chất không làm suy giảm tầng ô-dôn nhưng nhiều chất có tiềm năng làm nóng lên toàn cầu cao và được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực lạnh và điều hòa không khí.

Đến nay, 174 trong tổng số 198 bên tham gia Nghị định thư Montreal đã phê chuẩn, chấp thuận hoặc phê duyệt Bản sửa đổi, bổ sung Kigali.

Việt Nam tham gia Công ước Vienna; Nghị định thư Montreal từ năm 1994 và phê duyệt Bản sửa đổi, bổ sung Kigali năm 2019.

Năm 2026 đánh dấu mốc 10 năm từ khi Bản sửa đổi, bổ sung Kigali thuộc Nghị định thư Montreal được thông qua, mở ra một giai đoạn mới trong nỗ lực toàn cầu bảo vệ tầng ô-dôn và ứng phó với biến đổi khí hậu. Với việc đưa các chất HFC- những khí nhà kính có tiềm năng làm nóng lên toàn cầu cao- vào lộ trình giảm dần, Bản sửa đổi, bổ sung Kigali đã thúc đẩy quá trình chuyển đổi công nghệ trong lĩnh vực lạnh và điều hòa không khí theo hướng có tác động thấp hơn tới khí hậu.

Dấu mốc 10 năm Kigali càng có ý nghĩa trong bối cảnh nhu cầu làm mát đang gia tăng do nhiệt độ tăng, quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và nâng cao mức sống.

Bài toán đặt ra không chỉ là đáp ứng nhu cầu làm mát ngày càng lớn, mà còn phải giảm nhu cầu làm mát khi có thể, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, chuyển đổi sang các môi chất lạnh có tác động thấp hơn tới khí hậu và quản lý môi chất lạnh trong suốt vòng đời.

Việt Nam cần làm gì để vừa thực hiện lộ trình của Bản sửa đổi, bổ sung Kigali, vừa đáp ứng nhu cầu làm mát ngày càng tăng theo hướng bền vững?

Những vấn đề này được đại diện cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia và doanh nghiệp cùng chia sẻ, trao đổi tại tọa đàm “Hành động toàn cầu vì một hành tinh mát lành hơn”, do Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam và Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức nhân Ngày Quốc tế Bảo vệ tầng ô-dôn năm 2026 và kỷ niệm 10 năm Bản sửa đổi, bổ sung Kigali được thông qua.

Tọa đàm cũng là dịp nhìn lại hành trình từ bảo vệ tầng ô-dôn, giảm tác động tới khí hậu đến thúc đẩy các giải pháp làm mát bền vững, đồng thời trao đổi về những giải pháp để quá trình chuyển đổi này từng bước trở thành thực tiễn phổ biến tại Việt Nam.

Tham gia trao đổi, chia sẻ tại tọa đàm có:

- Bà Nguyễn Đặng Thu Cúc, Điều phối viên Ô-dôn quốc gia, Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường;

- PGS.TS. Nguyễn Việt Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội;

- Ông Nguyễn Công Thịnh, Chuyên gia về môi trường xây dựng, tiết kiệm năng lượng và công trình xanh;

- Bà Nguyễn Thị Lệ Thanh, Giám đốc Công ty Daikin Air-Conditioning Việt Nam;

- Ông Phan Tuấn Anh, Kiến trúc sư trưởng & Nhà sáng lập GS Team.

Thông qua tọa đàm, Ban tổ chức mong muốn truyền tải 5 thông điệp quan trọng:

- Giảm nhu cầu làm mát ngay từ thiết kế công trình, thông qua các giải pháp thiết kế thụ động, sử dụng hiệu quả năng lượng và phát triển không gian xanh;

- Khi cần làm mát, sử dụng thiết bị và hệ thống có hiệu suất năng lượng cao, sử dụng môi chất lạnh thân thiện với khí hậu;

- Quản lý môi chất lạnh theo vòng đời trong quá trình sử dụng, bảo dưỡng, sửa chữa đến thu hồi, tái chế, tái sử dụng và xử lý, nhằm hạn chế phát thải;

- Tăng cường sự tham gia của cơ quan quản lý, giới khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng trong thúc đẩy làm mát bền vững;

- Mỗi lựa chọn về thiết kế, công nghệ và cách sử dụng năng lượng hôm nay đều góp phần tạo nên một hành tinh mát lành hơn.

Tọa đàm được phát trực tuyến trên trên VnEconomy.vn và FanPage VnEconomy.

Trân trọng kính mời Quý độc giả theo dõi!