Trung Quốc - ASEAN tăng cường chuỗi cung ứng, thúc đẩy thương mại

Thương mại hàng hóa trung gian – bao gồm các bộ phận, linh kiện và nguyên liệu đầu vào cho sản xuất – đã tăng 24,5% lên 2,86 nghìn tỷ NDT trong giai đoạn này, chiếm khoảng 2/3 tổng kim ngạch thương mại song phương.

Ông Lã Đại Lương, người phát ngôn của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, cho rằng sự tăng trưởng ổn định trong thương mại hàng hóa trung gian là nhờ quá trình hội nhập và liên kết ngày càng sâu rộng giữa các chuỗi công nghiệp và chuỗi giá trị của Trung Quốc và ASEAN.

Trong khi đó, số liệu mới nhất từ Hải quan Nam Ninh (Trung Quốc) cho thấy kim ngạch thương mại giữa Khu tự trị Quảng Tây và ASEAN đạt 248,21 tỷ NDT trong 7 tháng đầu năm 2026, tăng 2,5% so với cùng kỳ năm trước và lập kỷ lục mới cho giai đoạn này. Đáng chú ý, thương mại với Việt Nam đã tăng 3,3%, đạt 183,71 tỷ NDT trong cùng kỳ.

Theo truyền thông Trung Quốc, các chuyến tàu chở hàng kết nối Khu tự trị Quảng Tây với Việt Nam hiện hoạt động hàng ngày – tăng tần suất so với lịch trình ba chuyến mỗi tuần trước đây – để vận chuyển hàng điện tử và máy móc về phía Nam, đồng thời đưa trái cây nhiệt đới (như sầu riêng và măng cụt) về phía Bắc.

Ngoài ra, một trong những khuôn khổ hỗ trợ thương mại khu vực là Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) – một hiệp định thương mại gồm 15 bên tham gia, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand và 10 quốc gia ASEAN. RCEP có hiệu lực từ tháng 1/2022 và đã được áp dụng đầy đủ đối với cả 15 bên ký kết kể từ tháng 6/2023. Theo quy tắc xuất xứ của hiệp định, nguyên liệu có xuất xứ từ một quốc gia thành viên và được sử dụng trong quy trình sản xuất tại một quốc gia thành viên khác sẽ được coi là nguyên liệu có xuất xứ từ quốc gia sau.

Đối với các doanh nghiệp như Anhui Sanley Machinery Co., Ltd. – một nhà sản xuất linh kiện ô tô và xe máy của Trung Quốc – quy tắc này đã mang lại những khoản tiết kiệm chi phí đáng kể. Công ty sử dụng các linh kiện phần cứng chính xác từ Hàn Quốc và các bộ phận bằng cao su từ Thái Lan để sản xuất hàng hóa, sau đó xuất khẩu sang các thị trường như Indonesia và Malaysia.

Một lãnh đạo của công ty cho biết kim ngạch xuất khẩu sang ASEAN đạt 28 triệu NDT trong 5 tháng đầu năm 2026, tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm trước, đồng thời giấy chứng nhận xuất xứ theo Hiệp định RCEP đã giúp khách hàng tiết kiệm hơn 2 triệu NDT tiền thuế quan.

Xu Yingming, người đứng đầu Viện Nghiên cứu thị trường quốc tế, thuộc Bộ Thương mại Trung Quốc, nhận định rằng RCEP và Khu Thương mại tự do Trung Quốc - ASEAN đã giúp giảm chi phí giao dịch và tạo điều kiện cho sự liên kết chặt chẽ hơn giữa các chuỗi công nghiệp trong khu vực. Các cơ chế này cho phép doanh nghiệp phân bổ nguồn lực xuyên biên giới với chi phí thể chế thấp hơn, giúp kết nối chặt chẽ hơn các công đoạn sản xuất vốn trước đây bị phân tán tại nhiều quốc gia khác nhau.

Mạng lưới giao thông kết nối Trung Quốc - ASEAN được mở rộng đã hỗ trợ sự luân chuyển thông suốt của các nguồn lực và thúc đẩy sự bùng nổ của hoạt động thương mại. Tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào, đi vào hoạt động từ tháng 12/2021 và kết nối Côn Minh (Tây Nam Trung Quốc) với thủ đô Viêng Chăn của Lào, đã ghi nhận giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu đạt 17,17 tỷ NDT trong nửa đầu năm 2026, tăng 33,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong giai đoạn này, kim ngạch nhập khẩu các loại trái cây nhiệt đới như sầu riêng, măng cụt và nhãn đã tăng 25,8%, đạt 4,22 tỷ NDT. Hiện tuyến đường sắt này vận chuyển hơn 3.900 chủng loại hàng hóa, với dịch vụ vận tải vươn tới thị trường của 19 quốc gia và vùng lãnh thổ.