Trung Quốc lên tiếng về việc Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ kết thúc chiến tranh

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Theo Tân Hoa xã tối 18/6, phát biểu cùng ngày tại cuộc họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm cho biết Trung Quốc hoan nghênh việc ký kết bản ghi nhớ và hy vọng tất cả các bên liên quan, bao gồm Mỹ và Iran, sẽ tuân thủ tinh thần của thỏa thuận và thực hiện thỏa thuận một cách thiện chí.

Ông Lâm nhấn mạnh: “Vũ lực không phải là giải pháp. Đàm phán trên cơ sở bình đẳng mới là lựa chọn đúng đắn”, đồng thời bày tỏ hy vọng rằng Mỹ và Iran sẽ cùng tiếp cận giai đoạn đàm phán thứ hai với thái độ lý trí và thực tế, cùng hướng tới một mục tiêu chung và nỗ lực đạt được những kết quả tích cực.

Ông Lâm cho biết thêm rằng kể từ khi xung đột bùng phát, Trung Quốc đã không ngừng nỗ lực vì mục tiêu chấm dứt giao tranh và thúc đẩy hòa bình, đồng thời sẽ tiếp tục đóng vai trò tích cực và mang tính xây dựng trong việc thúc đẩy hòa bình và an ninh lâu dài tại Trung Đông và khu vực Vịnh Ba Tư.

Trụ sở Bộ Ngoại giao Nga. Ảnh: IRNA/TTXVN

Cùng ngày, theo kênh RT, Bộ Ngoại giao Liên bang Nga nhấn mạnh rằng trong thời gian đàm phán 60 ngày sắp tới, được kỳ vọng sẽ kết thúc bằng việc ký kết một thỏa thuận hòa bình cuối cùng, “điều hết sức quan trọng là tất cả các bên tham gia cuộc xung đột vũ trang… không để xảy ra một đợt leo thang nguy hiểm mới trong khu vực, bao gồm cả tại Liban”.

Bộ Ngoại giao Liên bang Nga cũng bày tỏ hy vọng hoạt động vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz sẽ trở lại mức trước chiến tranh, qua đó làm giảm sự biến động của thị trường dầu mỏ và lương thực toàn cầu.

Moskva cũng lưu ý rằng họ đã lên án dứt khoát “hành động gây hấn vô cớ của Mỹ và Israel nhằm vào Iran” ngay từ khi cuộc xung đột bùng phát vào cuối tháng Hai.

Bộ Ngoại giao Liên bang Nga cho biết nước này sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ tiến trình ngoại giao tại Trung Đông với mục tiêu thiết lập một nền hòa bình lâu dài trong khu vực.

Căng thẳng khu vực đã leo thang kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2.

Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Israel cũng như các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ toàn cầu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (bên trái) và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Ảnh: IRNA/TTXVN

Song song với đó, Mỹ và Iran cũng triển khai nỗ lực đàm phán. Dưới đây là những cột mốc chính dẫn tới bước đột phá ngoại giao Mỹ - Iran nhằm kết thúc chiến tranh.

Ngày 8/4: Mỹ và Iran nhất trí thực hiện lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần. Tuy nhiên, theo kênh Al Jazeera của Qatar, tình trạng thù địch vẫn tiếp diễn tại Liban khi Israel tiến hành các cuộc không kích dữ dội khiến hơn 350 người thiệt mạng.

Ngày 11-12/4: Mỹ và Iran tiến hành các cuộc đàm phán trực tiếp hiếm hoi tại thủ đô Islamabad của Pakistan, nhưng các cuộc thảo luận kết thúc mà không đạt được đột phá. Washington sau đó tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.

Ngày 14/4: Liban và Israel tiến hành các cuộc đàm phán ngoại giao đầu tiên sau nhiều thập kỷ.

Ngày 17/4: Liban và Israel tuyên bố ngừng bắn. Tuy nhiên, phong trào Hezbollah không tham gia các cuộc đàm phán và giao tranh nhanh chóng bùng phát trở lại.

Ngày 21/4: Tổng thống Mỹ Donald Trump gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran trong khi các cuộc đàm phán gián tiếp tiếp tục diễn ra.

Ngày 7/6: Israel ném bom thủ đô Beirut, khiến Iran phóng tên lửa về phía lãnh thổ Israel để đáp trả.

Ngày 8/6: Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào khu vực miền Trung và miền Tây Iran.

Ngày 9/6: Mỹ tiến hành không kích Iran sau vụ một trực thăng bị bắn hạ tại eo biển Hormuz.

Ngày 10/6: Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, Jordan và Bahrain. Các cuộc tấn công và đáp trả lẫn nhau tiếp tục sang ngày thứ hai.

Ngày 14/6: Tổng thống Trump công bố một Bản ghi nhớ (MoU) nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran.

Ngày 17/6: Thỏa thuận tạm thời được ký bởi Tổng thống Trump và người đồng cấp Iran, Masoud Pezeshkian.

Chuỗi sự kiện này đánh dấu sự chuyển biến từ đối đầu quân sự trực tiếp sang một tiến trình ngoại giao mới, với các cuộc đàm phán tiếp theo dự kiến diễn ra tại Geneva để giải quyết các vấn đề còn tồn đọng, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.