Trung Quốc sẽ dẫn đầu thế giới về lưu trữ năng lượng?
Theo Wood Mackenzie, Trung Quốc chiếm 54% tổng công suất lưu trữ năng lượng lắp đặt mới trên toàn cầu trong năm ngoái - mức kỷ lục - và nhiều khả năng sẽ tiếp tục giữ vị thế thống lĩnh trong lĩnh vực này trong thời gian tới, bất chấp những khó khăn từ chính sách.
Một khu vực lưu trữ năng lượng tại Trung Quốc. (Ảnh: AFP)
Báo cáo của công ty tư vấn năng lượng có trụ sở tại Edinburgh (Scotland) cho biết, tổng công suất lưu trữ năng lượng được lắp đặt trên toàn cầu trong năm 2025 đạt 106 gigawatt (GW), tăng 43% so với năm 2024. Hiện tổng công suất toàn cầu đã vào khoảng 270 GW. “Lưu trữ năng lượng đã khẳng định vai trò là một thành tố then chốt trong quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu”, WoodMac nhận định.
Đến năm 2034, tổng công suất lưu trữ năng lượng toàn cầu được dự báo sẽ đạt 1.545 GW, trong đó Trung Quốc có thể đóng góp khoảng một nửa mức tăng trong giai đoạn 10 năm kể từ năm 2025.
“Tuy nhiên, thị trường Trung Quốc sẽ đối mặt với nhiều thách thức đáng kể trong giai đoạn 2026-2027”, WoodMac cảnh báo. “Việc bãi bỏ yêu cầu bắt buộc kết hợp năng lượng tái tạo với lưu trữ, cùng với việc thiếu các khung doanh thu rõ ràng, đang tạo ra nhiều bất định”, cơ quan nói thêm.
Dù vậy, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn đang đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo và lưu trữ nhằm thay thế nguồn điện khí có chi phí cao hơn, WoodMac từng nhận định trước đó.
“Chi phí pin tại Trung Quốc đã giảm hơn 50% trong ba năm qua, trong khi 42 GW công suất lưu trữ năng lượng nối lưới được bổ sung trong năm ngoái (không tính thủy điện tích năng) cao gấp đôi công suất điện khí trong năm 2024”, WoodMac nói vào ngày 30/10/2025.
“Hệ quả là tỷ trọng điện khí trong cơ cấu phát điện của Trung Quốc nhìn chung vẫn đi ngang trong năm 2025, khi lưu trữ năng lượng dần thu hẹp thị phần của điện khí. Ngành LNG toàn cầu cần đặc biệt lưu ý xu hướng này”, cơ quan cho biết.
Tăng trưởng tại Mỹ
WoodMac cho biết thị trường lưu trữ năng lượng của Mỹ cũng tiếp tục cho thấy khả năng chống chịu trước những thay đổi chính sách, với công suất lắp đặt tăng 53% so với cùng kỳ năm ngoái.
“Việc thông qua gói luật điều chỉnh ngân sách đã đưa ra các hạn chế về chuỗi cung ứng đối với những dự án muốn hưởng ưu đãi thuế liên bang, ban đầu gây ra không ít bất định cho thị trường”, báo cáo nêu.
“Tuy nhiên, dự báo đối với các dự án quy mô lớn tại Mỹ thực tế lại được điều chỉnh tăng sau khi luật được thông qua, nhờ các thông báo về xây dựng nhà máy khai thác pin trong nước và cam kết phụ tải điện lớn. Các nhà phát triển đã đẩy nhanh xây dựng hơn 13 GW dự án “được miễn trừ” để đủ điều kiện theo các khung chính sách trước đó”, báo cáo lưu ý.
Những động lực tăng trưởng chính tại Mỹ bao gồm các thị trường hạn chế về công suất - nơi lưu trữ đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm độ tin cậy hệ thống - các ưu đãi và yêu cầu ở cấp bang, cùng làn sóng đầu tiên của các dự án nâng cấp, bổ sung pin.
Theo báo cáo, “khoảng 12% các hệ thống hiện hữu cần được bổ sung công suất trong năm 2025, tạo ra một phân khúc thị trường mới được kỳ vọng sẽ mở rộng mạnh trong những năm tới”.
WoodMac dự báo quá trình chuyển đổi chính sách tại Mỹ và Trung Quốc sẽ khiến tăng trưởng lưu trữ năng lượng trong năm 2026 ở mức “vừa phải”. Tuy nhiên, về dài hạn, đà tăng trưởng vẫn rất vững chắc, được hỗ trợ bởi các gói thầu của chính phủ thúc đẩy triển khai quy mô lớn và các cơ chế hỗ trợ giúp đẩy nhanh việc áp dụng lưu trữ phân tán.
Các dự án quy mô tiện ích
Theo WoodMac, các hệ thống lưu trữ năng lượng nối lưới chiếm 82% tổng công suất lưu trữ năng lượng được xây dựng trong năm ngoái. “Phân khúc này tiếp tục vượt xa các hệ thống lưu trữ cho hộ gia đình và cho khối thương mại - công nghiệp (C&I), nhờ nhu cầu lớn từ ứng dụng lưới điện, yêu cầu tích hợp năng lượng tái tạo và các chương trình mua sắm của chính phủ”, báo cáo cho biết.
“Đến năm 2025, thời gian lưu trữ trung bình của các dự án lưu trữ năng lượng quy mô tiện ích trên toàn cầu đạt khoảng 2,5 giờ. Một số thị trường như Chile và Ả Rập Xê-út đang phát triển các dự án có thời gian lưu trữ vượt 3-4 giờ để đáp ứng những yêu cầu riêng của lưới điện”, báo cáo nói thêm.
Theo WoodMac, “phân khúc quy mô tiện ích được dự báo sẽ tiếp tục giữ vị thế dẫn đầu đến năm 2034, với triển vọng tăng trưởng mạnh mẽ và bền vững tại tất cả các thị trường lớn”.
Cơ quan này cho biết: “Hiệu quả kinh tế của các dự án lưu trữ quy mô tiện ích đã được cải thiện đáng kể, nhờ chi phí pin giảm, hiệu quả tài chính dự án tốt hơn và các nguồn doanh thu ngày càng đa dạng”.
“Ngoài ra, các gói thầu do chính phủ dẫn dắt đang thúc đẩy việc triển khai các hệ thống lưu trữ quy mô tiện ích. Ngay cả khi mức độ hỗ trợ chính sách còn hạn chế, các cơ chế này vẫn có thể đẩy nhanh tiến độ phát triển dự án và mang lại sự tự tin cần thiết cho nhà đầu tư, trong bối cảnh các mô hình kinh doanh hoàn toàn theo cơ chế thị trường vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro”, theo WoodMac.
