Trung Quốc siết thuế các quỹ tín thác ở nước ngoài của giới siêu giàu
Giới chức Trung Quốc đang tăng cường đánh thuế các quỹ tín thác ở nước ngoài nắm giữ cổ phần tại một số doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông (Trung Quốc). Động thái này nhằm siết chặt một cấu trúc tài chính lâu nay được giới siêu giàu sử dụng để đầu tư hàng tỷ USD ra nước ngoài.
Cơ quan thuế tại nhiều tỉnh và thành phố như Giang Tô và Thâm Quyến đã yêu cầu chủ sở hữu các quỹ này báo cáo chi tiết thông tin tài chính, bao gồm lợi nhuận từ cổ tức và bán cổ phiếu. Trước đó, Thượng Hải đã bắt đầu yêu cầu kê khai thu nhập trong ba năm từ đầu năm 2025.

Khu phức hợp Exchange Square, nơi đặt trụ sở Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông, tại Hồng Kông, Trung Quốc. Nguồn: CFP
Trong ít nhất một trường hợp, cơ quan thuế địa phương đã áp mức thuế 20% đối với lợi nhuận đầu tư, kèm các khoản phạt bổ sung. Một địa phương khác yêu cầu kê khai thu nhập từ các quỹ tín thác ở nước ngoài trong hai năm gần nhất.
Động thái này cho thấy Trung Quốc đang siết chặt quản lý các cấu trúc tài chính ở nước ngoài, vốn lâu nay nằm trong “vùng xám” về thuế, trong bối cảnh Bắc Kinh tăng cường đánh thuế đối với tài sản ở nước ngoài. Các quỹ tín thác này thường được dùng để đầu tư vào các pháp nhân đăng ký ở nước ngoài nhưng hoạt động chủ yếu tại Trung Quốc.
Từ lâu, các cấu trúc này là công cụ phổ biến của cổ đông các doanh nghiệp niêm yết tại Hồng Kông, do trước đây ít chịu sự giám sát của cơ quan thuế Trung Quốc. Tuy nhiên, trước sự giám sát ngày càng chặt chẽ, một số chủ doanh nghiệp tỏ ra thận trọng hơn khi sử dụng mô hình này cho các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng.
Giới chức Trung Quốc gần đây cũng tăng cường kiểm tra tài sản ở nước ngoài chưa được kê khai, đồng thời mở rộng phạm vi giám sát sang cả nhóm không thuộc diện siêu giàu, sau khi đã tập trung vào nhóm này trong hai năm trước. Chiến dịch diễn ra trong bối cảnh chính phủ tìm cách tăng nguồn thu ngân sách. Dữ liệu chính thức cho thấy thu thuế thu nhập cá nhân tăng 11,5% trong năm 2025, lên mức kỷ lục 1.620 tỷ nhân dân tệ (225 tỷ USD).
Việc siết thuế đối với các quỹ tín thác ở nước ngoài cũng là biện pháp mới đối với mô hình niêm yết thông qua pháp nhân ở nước ngoài, cho phép doanh nghiệp Trung Quốc bán cổ phần qua pháp nhân nước ngoài nhưng vẫn nắm giữ tài sản và hoạt động trong nước. China Mobile và CNOOC là những doanh nghiệp lớn từng sử dụng cấu trúc này để niêm yết tại Hồng Kông.
Ủy ban Chứng khoán Trung Quốc trong năm nay cũng đã có động thái hạn chế hình thức niêm yết này tại Hồng Kông với lý do cần tăng cường minh bạch và tuân thủ quy định. Một số doanh nghiệp hiện đang phải tái cấu trúc trước khi tiến hành niêm yết cổ phiếu.
Trong khi đó, việc siết thu nhập từ các quỹ tín thác ở nước ngoài cũng tạo ra sự bất định lớn đối với giới siêu giàu Trung Quốc, khi chưa rõ cơ quan chức năng sẽ truy thu thu nhập từ bao nhiêu năm trước và liệu có áp dụng các khoản phạt hay không.
Trung Quốc đang tăng cường kiểm soát dòng vốn chảy ra nước ngoài, bao gồm việc gỡ bỏ hai ứng dụng môi giới chứng khoán xuyên biên giới lớn khỏi các kho ứng dụng trong nước.
Theo Bloomberg Intelligence, khoảng 1.040 tỷ USD dòng vốn “nóng” đã rời khỏi Trung Quốc trong năm 2025, mức cao nhất kể từ khi dữ liệu bắt đầu được thống kê năm 2006.












