Trung tâm Tài chính quốc tế TPHCM cần sớm hình thành sandbox một số lĩnh vực

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng theo Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội, nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển thị trường tài chính hiện đại và nâng cao vị thế của Việt Nam trong khu vực.

Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) chủ trì nhiệm vụ nghiên cứu nhằm cung cấp luận cứ khoa học để thiết kế khung pháp lý thử nghiệm tại VIFC-HCMC, trong đó chú trọng xây dựng cơ chế sandbox, các tiêu chí đánh giá và cơ chế giám sát vận hành các sản phẩm tài chính gắn liền với blockchain và tài sản mã hóa, hướng tới hoàn thiện khung pháp lý về công nghệ tài chính và tài sản mã hóa cho Việt Nam.

Hội thảo khoa học Nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho lĩnh vực blockchain và tài sản mã hóa tại VIFC-HCMC

Trao đổi tại hội thảo, các chuyên gia phân tích, sự ra đời của các công nghệ tài chính mới tạo ra nhiều cơ hội để các nước thu hút dòng vốn và phát triển kinh tế, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro gây mất an toàn hệ thống và ảnh hưởng đến an ninh chiến lược của quốc gia.

Sandbox, hiểu theo nghĩa là một cơ chế mang tính chính sách để vừa nâng đỡ công nghệ vừa kiểm soát rủi ro, là một bước đi đột phá nhưng không kém phần thận trọng của các quốc gia để phát triển trong kỷ nguyên mới.

Điều quan trọng khi xây dựng và vận hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) là đảm bảo khả năng và giới hạn của cả cơ quan quản lý lẫn các chủ thể tham gia trong thị trường.

Các đại biểu dự Hội thảo

Vì vậy, chuyên gia khuyến nghị, cần xác định những lằn ranh tối thiểu, đó là bảo vệ quyền con người, phòng chống tội phạm quốc tế, chống tài trợ khủng bố và rửa tiền, giữ vững an ninh quốc gia, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý với vai trò đảm bảo trật tự công và phúc lợi chung của người dân, cần khả năng giám sát, can thiệp và ngăn chặn khi những đột phá đi quá đà.

Với VIFC-HCMC, các chuyên nhấn mạnh vai trò quan trọng của cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong việc tạo môi trường thử nghiệm an toàn cho các mô hình tài chính- công nghệ mới, đặc biệt là lĩnh vực blockchain và tài sản mã hóa, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, thu hút các dự án fintech và blockchain, đồng thời giúp cơ quan quản lý từng bước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với các mô hình tài chính mới.

Nhiều nội dung về VIFC- HCMC được trao đổi

PGS.TS. Ngô Minh Vũ, Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) cùng nhóm nghiên cứu cho biết, trên thế giới, từ sandbox đầu tiên của Anh (FCA, 2016), đến nay đã có hơn 95 cơ quan quản lý áp dụng. Đồng thời, lĩnh vực mở rộng, không chỉ trong công nghệ tài chính (Fintech) mà còn trong tài chính xanh, công nghệ mã hóa dữ liệu (Blockchain) và thanh toán xuyên biên giới.

Sandbox trở thành “Cơ chế chuyển tiếp thể chế", không thay thế luật nhưng giúp thu thập dữ liệu thực tế để chính phủ xây dựng khung pháp lý chính thức. Cho nên, với việc ra đời Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam, việc hình thành sandbox là cấp thiết.

PGS.TS. Ngô Minh Vũ, Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) tham luận tại Hội thảo

Theo PGS.TS. Ngô Minh Vũ, nhóm nghiên cứu khuyến nghị, mô hình sandbox lý tưởng cho VIFC-HCMC cần hội tụ 4 yếu tố.

"Đó là khung pháp lý phải linh hoạt, tức là không quá chặt đến mức không thể thu hút các dự án thử nghiệm. Thứ hai là phải nâng cao năng lực để đạt được mức giám sát chủ động, tức là phân tầng được rủi ro, có công nghệ truy vết thì mới giám sát chủ động được. Thứ ba là đặt tiêu chí an toàn cho hệ thống lên trên hết, để lựa chọn dự án vào sandbox TPHCM. Cuối cùng là phải có lộ trình chuyển tiếp rõ ràng, tại sao các dự án thử nghiệm phải vào sandbox và họ được lợi ích gì, sau khi họ thành công, chứng minh quản trị được rủi ro thì cơ chế tiếp theo để hợp thức hóa dự án ra sao.", ông Vũ nhấn mạnh.

Minh Hạnh/VOV-TP.HCM