Trước cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Trung, Trung Quốc sẽ mua 500 máy bay Boeing
Sau nhiều năm, Trung Quốc có thể mua 500 máy bay Boeing 737 MAX, giúp hãng máy bay Mỹ khôi phục thị phần lớn tại thị trường hàng không lớn thứ hai thế giới.
Trung Quốc sẽ mua 500 máy bay Boeing 737 MAX trong chuyến thăm sắp tới của ông Trump. Ảnh: Boeing.
Đơn hàng này liên quan đến khoảng 500 chiếc máy bay chở khách Boeing 737 MAX. Dự kiến thỏa thuận sẽ được công bố trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán vẫn có khả năng rơi vào bế tắc. Sau khi thông tin này được đưa ra, giá cổ phiếu Boeing lập tức tăng mạnh.
Các hãng truyền thông nước ngoài cho biết ông Trump dự kiến thăm Trung Quốc từ ngày 31/3 đến 2/4, và sẽ hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Bloomberg cho biết nếu đơn hàng 500 máy bay được chốt, thì: Đây sẽ là kết quả của nhiều năm đàm phán giữa Boeing và các hãng hàng không Trung Quốc; đồng thời chấm dứt giai đoạn dài Trung Quốc không có đơn hàng lớn với Boeing, dù đây là thị trường hàng không lớn thứ hai thế giới.
Ngoài ra, hai bên cũng đang đàm phán một thương vụ máy bay thân rộng khác, gồm khoảng 100 chiếc Boeing 787 Dreamliner và Boeing 777X. Tuy nhiên, thương vụ này có thể sẽ không được công bố trong cuộc gặp Tập Cận Bình – Donald Trump, mà có thể được công bố sau đó.
Tuy nhiên, nguồn tin cũng cảnh báo rằng trong bối cảnh địa chính trị rất phức tạp hiện nay, việc Boeing giành được đơn hàng lớn vẫn chưa chắc chắn.
Nguyên nhân gồm: Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran vẫn đang tiếp diễn và chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump có thể bị hoãn. Ngoài ra, cuộc đàm phán vẫn có thể bị đình trệ và cuối cùng không đạt được thỏa thuận
Trên thực tế, năm ngoái và năm 2023, hai bên cũng đã từng gần đạt thỏa thuận tương tự, nhưng cuối cùng không thành hiện thực. Hiện hai bên cũng đang thảo luận cách công bố đơn hàng.
Phía Mỹ muốn cam kết đơn hàng chính thức mang tính ràng buộc, thay vì chỉ công bố một con số giá trị mang tính biểu tượng để gây chú ý.
Hãng tin Reuters hôm 20/2 dẫn lời một quan chức Nhà Trắng cho biết: Tổng thống Mỹ Trump sẽ thăm Trung Quốc từ 31/3 đến 2/4 và gặp Chủ tịch Tập Cận Bình. Trong các thỏa thuận thương mại có thể đạt được giữa hai bên, máy bay Boeing dự kiến sẽ là nội dung quan trọng. Lần thăm Trung Quốc trước đây của ông Trump diễn ra vào năm 2017.
Hai nhà lãnh đạo Mỹ - Trung gặp nhau trong chuyến thăm Trung Quốc năm 2017 của ông Trump. Ảnh: NYT.
Ông Trump cũng từng dùng các đơn hàng Boeing như một “quân bài” trong các thỏa thuận thương mại với nhiều quốc gia.
Sau khi tin tức này được công bố, cổ phiếu Boeing lập tức tăng tới 4,08%, đóng cửa ở mức 231,11 USD/cổ phiếu. Tính đến cuối tháng 2/2026, Boeing vẫn còn 134 máy bay chở khách chưa bàn giao cho khách hàng Trung Quốc; ngoài ra có 875 đơn hàng từ “khách hàng không nêu tên”.
Danh mục “khách hàng không nêu tên” đôi khi được dùng để che các đơn hàng từ Trung Quốc chưa được công bố.
Nhiều năm qua, các Công ty hàng không Trung Quốc không có các đơn hàng lớn với Boeing, do các lý do sau:
Thứ nhất, Các tai nạn của dòng máy bay Boeing 737 MAX. Đây là nguyên nhân đầu tiên và rất quan trọng. Năm 2018–2019, xảy ra hai vụ tai nạn lớn với máy bay của Lion Air và Ethiopian Airlines khiến tổng cộng 346 người thiệt mạng. Sau đó Trung Quốc là quốc gia đầu tiên trên thế giới cấm bay 737 MAX, các đơn hàng và giao hàng Boeing cho Trung Quốc bị đóng băng gần 4–5 năm. Điều này làm mối quan hệ thương mại Boeing – Trung Quốc bị gián đoạn rất lâu.
Thứ hai, căng thẳng thương mại Mỹ – Trung, yếu tố chính trị cũng rất lớn. Trong chiến tranh thương mại Mỹ – Trung, hai bên áp thuế cao lên hàng hóa của nhau. Ví dụ: Mỹ áp thuế tới 145% với hàng Trung Quốc; Trung Quốc đáp trả bằng 125% thuế với hàng Mỹ. Do đó, máy bay Mỹ trở nên rất đắt, chính phủ Trung Quốc yêu cầu các hãng hàng không tạm dừng nhận máy bay Boeing. Vì vậy, Boeing trở thành “con bài” trong đàm phán chính trị.
Thứ ba, Trung Quốc muốn phát triển máy bay nội địa. Trung Quốc cũng muốn giảm phụ thuộc vào Boeing và Airbus, họ đang phát triển dòng máy bay khách riêng như: COMAC C919 (đối thủ của 737/A320). Các hãng hàng không Trung Quốc được khuyến khích mua C919 hoặc mua từ Airbus để ngành hàng không Trung Quốc tự chủ hơn.
Trước đây (giai đoạn 2010–2019), Trung Quốc chiếm hơn 20% số máy bay Boeing giao hàng. Nhưng hiện nay chỉ còn khoảng 2% đơn hàng của Boeing là của Trung Quốc. Vì vậy nếu Trung Quốc thật sự mua 500 máy bay 737 MAX như tin mới, thì đó sẽ là đơn hàng Boeing lớn nhất của Trung Quốc trong gần 10 năm qua.
