Trường học ứng dụng AI đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh

Trường THPT Võ Văn Kiệt vinh danh giáo viên và học sinh đạt giải cao trong các kỳ thi và hoạt động phong trào. Ảnh: NTCC

Từ đổi mới bài giảng đến kiểm tra, đánh giá

Tại Trường THPT Võ Văn Kiệt (phường Phú Định, TPHCM), ứng dụng AI vào kiểm tra, đánh giá được triển khai từ năm học trước, song song với quá trình chuyển đổi số trong hoạt động dạy học và quản lý nhà trường.

Từ việc xây dựng bài giảng điện tử, giao nhiệm vụ học tập đến tổ chức dạy học trực tuyến, giáo viên từng bước làm chủ các công cụ số, chủ động khai thác nguồn học liệu đa dạng và điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp với học sinh.

Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ không chỉ dừng ở khâu soạn giảng mà còn mở rộng sang kiểm tra, đánh giá. Theo kế hoạch của các tổ chuyên môn, một số môn học triển khai đánh giá thông qua dự án, sản phẩm học tập và phần thuyết trình của học sinh. Cách làm này tạo thêm cơ hội để học sinh vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng trình bày, hợp tác và giải quyết vấn đề.

Những chuyển biến trên gắn liền với quá trình nâng cao năng lực công nghệ của đội ngũ giáo viên. Trong năm học 2025-2026, giáo viên được tập huấn về AI, tích cực tham gia các lớp bồi dưỡng, tự học và tìm hiểu những công cụ phù hợp với nhu cầu chuyên môn. Nhà trường cũng triển khai các giải pháp chuyển đổi số như học bạ số, sổ liên lạc điện tử và đăng ký chữ ký số cho giáo viên.

Thầy trò Trường Võ Văn Kiệt trong hoạt động vinh danh học sinh giỏi. Ảnh: NTCC

Theo ghi nhận từ nhà trường, khi công nghệ được vận dụng hiệu quả, bài giảng có xu hướng cô đọng, súc tích, đi sâu vào trọng tâm kiến thức. Giáo viên có thêm điều kiện đầu tư cho nội dung và phương pháp tổ chức hoạt động học tập, giúp học sinh tiếp cận kiến thức thuận lợi hơn.

Ông Bùi Thiện Đạo, Hiệu trưởng Trường THPT Võ Văn Kiệt, nhận định ứng dụng công nghệ và AI là bước chuyển mình tất yếu của nhà trường và đội ngũ nhà giáo trước yêu cầu đổi mới giáo dục. Bên cạnh việc chủ động mời giảng viên có chuyên môn về công nghệ đến tập huấn, trường khuyến khích giáo viên tự bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng và chủ động tìm kiếm những giải pháp ứng dụng vào thực tiễn giảng dạy.

“Thế giới luôn thay đổi, học sinh rất giỏi, khả năng ứng dụng công nghệ của học sinh rất tốt nên nhà giáo phải tự bồi dưỡng, nâng cao trình độ”, ông Đạo chia sẻ. Nhà trường cũng đang xây dựng các ứng dụng AI phục vụ công việc, kết hợp nền tảng K12 Online để giao bài giảng, tương tác với học sinh và theo dõi tiến độ thực hiện nhiệm vụ của giáo viên. Qua đó, dữ liệu số từng bước trở thành căn cứ hỗ trợ quản lý, đánh giá công việc và thúc đẩy đổi mới chuyên môn.

Phát triển năng lực học sinh, không chạy theo công nghệ

Tại Trường THCS Trần Văn Ơn, phường Tân Định, TPHCM, AI được đưa vào hoạt động dạy học với trọng tâm là phát triển năng lực học sinh, trong đó có đổi mới cách xây dựng câu hỏi và tổ chức kiểm tra, đánh giá. Thay vì chỉ tập trung vào việc kiểm tra mức độ ghi nhớ kiến thức, giáo viên chú trọng thiết kế hệ thống câu hỏi đa dạng, gắn với mục tiêu bài học và năng lực cần hình thành ở học sinh.
Việc xây dựng kế hoạch bài dạy cũng được kết hợp với yêu cầu phát triển năng lực số, giúp học sinh vừa tiếp thu kiến thức môn học, vừa rèn luyện khả năng sử dụng công nghệ có trách nhiệm.

Điểm đáng chú ý là AI được xem như công cụ hỗ trợ giáo viên và học sinh trong quá trình học tập, không phải phương tiện thay thế tư duy. Học sinh cần biết kiểm tra thông tin, nhận diện nội dung chưa chính xác và điều chỉnh sản phẩm của mình, thay vì phụ thuộc vào câu trả lời do AI tạo ra.

Trường THCS Trần Văn Ơn trong buổi tập huấn về sử dụng học liệu số phục vụ dạy học. Ảnh: NTCC

Cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu mới đối với giáo viên: Không chỉ biết sử dụng phần mềm, thầy cô còn phải lựa chọn công cụ phù hợp, thiết kế nhiệm vụ học tập có mục tiêu rõ ràng và hướng dẫn học sinh khai thác AI đúng cách.

Theo cô Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn, quá trình chuyển đổi số và ứng dụng AI đã mang lại những chuyển biến rõ rệt trong hoạt động giáo dục của nhà trường. Dạy học từng bước được hiện đại hóa, học sinh hứng thú hơn khi tham gia các hoạt động học tập.

PGS.TS. Tống Xuân Tám, Trưởng khoa Sinh học, Phó Trưởng Ban Tổ chức, Tổ trưởng Tổ Chuyên trách về chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động dạy học và bồi dưỡng, Trường Đại học Sư phạm TPHCM đánh giá: AI mở ra nhiều cơ hội đổi mới hiện đại trong dạy và học song cũng đòi hỏi nhà trường và giáo viên có cách tiếp cận phù hợp. Nếu sử dụng thiếu định hướng, công nghệ có thể khiến người học lệ thuộc vào câu trả lời có sẵn, trong khi mục tiêu cốt lõi của giáo dục là hình thành năng lực tư duy độc lập và khả năng vận dụng kiến thức.

Vì vậy, việc ứng dụng AI cần gắn với bồi dưỡng năng lực số cho giáo viên, xây dựng học liệu phù hợp và hướng dẫn học sinh sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm. Kết quả đánh giá cũng cần dựa trên mục tiêu học tập, quá trình thực hiện nhiệm vụ và sản phẩm thực tế của học sinh, thay vì chỉ dựa vào những gì công cụ AI tạo ra. Cùng với đó, việc khai thác dữ liệu học tập cần bảo đảm an toàn thông tin và quyền riêng tư của người học. Nhà trường cần tạo điều kiện để giáo viên được tập huấn, thử nghiệm và chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.