Trưởng thôn bền bỉ thay đổi nếp nghĩ ở Bù Vây

Ông Hồ Văn Tùng (phải) cùng các thành viên tích cực thể hiện thông điệp bình đẳng giới gần gũi, tại Hội thi “Sáng kiến truyền thông về bình đẳng giới” năm 2026 do Hội LHPN xã Tân Lập tổ chức

Những người chồng thay đổi cách nghĩ

Gia đình chị Hồ Thị Liên và anh Nguyễn Ngọc Hùng ở thôn Bù Vây có 3 người con gái. Trước đây, công việc gia đình chủ yếu đặt lên vai chị Liên. Anh Hùng ít chia sẻ việc nhà với vợ, trong khi việc quan tâm, chăm lo học tập của các con cũng chưa được chú trọng đúng mức.

Biết hoàn cảnh gia đình, ông Hồ Văn Tùng, Trưởng thôn Bù Vây, đồng thời là Tổ trưởng Tổ truyền thông cộng đồng, đã trực tiếp đến gặp gỡ, trò chuyện với anh Hùng. Ông kiên trì phân tích để người chồng hiểu rằng chăm sóc gia đình, nuôi dạy con cái là trách nhiệm chung của cả vợ và chồng. Dù không có con trai, 3 con gái vẫn cần được yêu thương, chăm sóc và tạo điều kiện học tập bình đẳng.

Bằng sự gần gũi, chân tình, ông Tùng từng bước vận động gia đình hướng đến sự chia sẻ trách nhiệm giữa vợ và chồng. Những quan niệm đã ăn sâu trong đời sống qua nhiều thế hệ không dễ thay đổi chỉ sau vài lần tuyên truyền. Bởi vậy, ông Tùng luôn coi sự kiên trì, gần gũi với từng gia đình là điều quan trọng trong công tác vận động.

Tuyên truyền bình đẳng giới góp phần giúp nam giới chủ động chia sẻ việc nhà, chăm sóc con cái và khuyến khích người vợ tự tin tham gia các hoạt động xã hội, nâng cao vị thế gia đình.

Tân Lập là xã miền núi của tỉnh Quảng Trị, nơi đồng bào Vân Kiều, Pa Kô và Kinh cùng sinh sống, trong đó đồng bào Vân Kiều, Pa Kô chiếm 37,87% dân số. Bên cạnh những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, một số quan niệm về vai trò của nam giới và phụ nữ vẫn ảnh hưởng đến đời sống gia đình. Việc nhà, chăm sóc con cái thường đặt lên vai người vợ; tư tưởng trọng nam khinh nữ, mong muốn sinh con trai nối dõi cũng khiến phụ nữ và trẻ em gái chịu nhiều thiệt thòi.

Với ông Tùng, thay đổi những quan niệm đã tồn tại qua nhiều thế hệ không thể chỉ trông chờ vào những buổi tuyên truyền tập trung. Bởi vậy, ông thường tìm đến từng gia đình, nhất là những nhà có nhiều thế hệ cùng chung sống, gia đình có nguy cơ xảy ra bạo lực...

Bằng phương châm "mưa dầm thấm lâu", ông Tùng cùng những người có uy tín trong cộng đồng vận động các gia đình từ bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ, không sinh nhiều con chỉ để có con trai, quan tâm hơn đến việc học tập của trẻ em gái. Những cuộc trò chuyện cũng hướng đến việc giúp các cặp vợ chồng cùng chia sẻ việc nhà, chăm sóc con cái và bàn bạc những công việc chung.

Sự vận động kiên trì ấy đã góp phần tạo nên những chuyển biến trong thôn. Nhiều người chồng chủ động hơn trong việc chia sẻ công việc gia đình, chăm sóc con cái và khuyến khích vợ tham gia các hoạt động xã hội. Việc học tập của con trai, con gái cũng ngày càng được quan tâm bình đẳng hơn.

Bà Hoàng Thị Cam, người dân thôn Bù Vây, chia sẻ: "Qua các buổi tuyên truyền, vận động của Hội Phụ nữ và sự kiên trì của những người có uy tín trong bản, chị em ngày càng hiểu rõ hơn quyền lợi, trách nhiệm của mình trong gia đình và xã hội. Bình đẳng giới không phải là việc riêng của phụ nữ mà cần có sự đồng hành của cả nam giới. Khi vợ chồng biết tôn trọng, chia sẻ công việc và cùng chăm lo cho con cái, gia đình sẽ hạnh phúc hơn, con trẻ cũng có điều kiện phát triển tốt hơn".

Kiên trì để phụ nữ, trẻ em được bảo vệ

Bên cạnh việc vận động thay đổi những quan niệm cũ về vai trò của phụ nữ, công tác phòng, chống bạo lực gia đình cũng được thôn Bù Vây quan tâm, nhất là việc kịp thời phát hiện, hỗ trợ những người bị bạo lực.

Chị H. ở thôn Bù Vây từng nhiều lần phải chịu cảnh chồng uống rượu rồi đánh đập, thậm chí đuổi hai mẹ con ra khỏi nhà. Những lần xảy ra bạo lực ảnh hưởng đến sức khỏe, tinh thần của chị và gây tổn thương tâm lý cho các con.

Khi chị H. tìm đến mô hình "Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng" của thôn, các thành viên Ban Quản lý đã động viên, trấn an chị, đồng thời phối hợp gặp gỡ người chồng để tìm hiểu nguyên nhân, phân tích tác hại của bạo lực gia đình và vận động chấm dứt hành vi bạo lực. Nhờ sự hỗ trợ kiên trì, đến nay, mối quan hệ vợ chồng chị H. đã hòa thuận hơn.

Là Trưởng thôn, đồng thời tham gia Ban Quản lý mô hình "Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng", ông Hồ Văn Tùng có điều kiện nắm bắt tình hình, lắng nghe tâm tư của người dân và phối hợp với Hội LHPN xã, chính quyền địa phương trong việc hỗ trợ những trường hợp có nguy cơ bị bạo lực. Sự gần gũi, am hiểu hoàn cảnh từng gia đình cũng giúp ông lựa chọn cách vận động phù hợp, nhất là trong tuyên truyền phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và những tập tục ảnh hưởng đến sức khỏe, quyền lợi của phụ nữ, trẻ em.

Những câu chuyện gần gũi trong gia đình, thôn bản được sân khấu hoá giúp truyền tải các thông điệp bình đẳng giới sinh động, dễ hiểu đến bà con nhân dân.

Vun đắp những đổi thay bền vững

Những chuyển biến tại Bù Vây có sự tham gia của nhiều lực lượng, trong đó có Hội LHPN xã và các tổ chức chính trị - xã hội địa phương thông qua những hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ phụ nữ và trẻ em.

Trong khuôn khổ Dự án 8 về thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ, trẻ em, tại Bù Vây đã thành lập 3 Tổ truyền thông cộng đồng, tổ chức hơn 30 buổi tuyên truyền lồng ghép; xây dựng 3 mô hình "Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng" và phối hợp thành lập 1 câu lạc bộ "Thủ lĩnh của sự thay đổi".

Cùng với đó, 3 cuộc đối thoại chính sách giữa hội viên, phụ nữ với lãnh đạo địa phương thu hút hơn 250 lượt người tham gia; các chiến dịch truyền thông, tọa đàm, hội thảo thu hút hơn 600 lượt người. Những hoạt động này tạo điều kiện để người dân tiếp cận kiến thức, chia sẻ khó khăn và cùng tìm giải pháp thực hiện bình đẳng giới.

Ông Tùng cũng tích cực phối hợp với Hội LHPN xã và các đoàn thể địa phương vận động, hỗ trợ phụ nữ tham gia các hoạt động phát triển kinh tế như học nghề, tiếp cận vốn vay ưu đãi, áp dụng kỹ thuật sản xuất và phát triển những mô hình sinh kế phù hợp như chăn nuôi dê, heo bản quy mô nhỏ. Việc hỗ trợ phụ nữ có thêm điều kiện phát triển kinh tế gia đình cũng gắn với mục tiêu nâng cao tính tự chủ, tạo cơ hội để chị em tham gia nhiều hơn vào các quyết định trong gia đình và hoạt động cộng đồng.

Bà Hoàng Thị Thành Nhân, Chủ tịch Hội LHPN xã Tân Lập, cho biết: "Muốn thực hiện bình đẳng giới bền vững thì không thể chỉ tuyên truyền cho phụ nữ mà cần huy động sự tham gia của cả cộng đồng, đặc biệt là nam giới, người có uy tín, già làng, trưởng bản. Đây là những người có tiếng nói quan trọng, có khả năng tác động trực tiếp đến nhận thức, hành vi của các thành viên trong gia đình và cộng đồng. Khi họ gương mẫu thực hiện, tích cực vận động, những thông điệp về bình đẳng giới sẽ dễ đi vào cuộc sống hơn".

Thời gian tới, ông Hồ Văn Tùng xác định tiếp tục phát huy vai trò nêu gương, phối hợp với các tổ chức đoàn thể và những người có uy tín trong cộng đồng để duy trì hoạt động của Tổ truyền thông cộng đồng, mô hình "Địa chỉ tin cậy". Đồng thời, ông chú trọng đổi mới cách tuyên truyền theo hướng dễ hiểu, dễ nhớ, gắn với những tình huống cụ thể trong đời sống, phù hợp với phong tục, tập quán của người dân hơn nữa.

"Để những thay đổi thực sự bền vững, mỗi người có uy tín cần đi đầu bằng hành động cụ thể, nói đi đôi với làm; mỗi gia đình cần trở thành một địa chỉ thực hiện bình đẳng giới, còn cộng đồng phải là nơi phụ nữ và trẻ em được tôn trọng, lắng nghe và bảo vệ", ông Hồ Văn Tùng chia sẻ.