TS Giáo dục Nguyễn Thụy Anh: Nỗi đau nào cũng có thể dịu lại nếu ta không trốn tránh

Cuộc thi viết “Cha và con gái” do tạp chí Gia đình Việt Nam tổ chức đã dần trở thành một không gian đặc biệt nơi những câu chuyện riêng tư được cất lên, nơi những ký ức về cha, dù ấm áp hay còn nhiều day dứt, đều có cơ hội được gọi tên. Bước sang mùa thứ 4, cuộc thi tiếp tục khơi gợi một chủ đề tưởng như quen thuộc nhưng chưa bao giờ cũ: “Cha và con gái – hai thế hệ một tình yêu”.

Chia sẻ với phóng viên tại lễ phát động, TS Giáo dục Nguyễn Thụy Anh, tác giả đạt giải nhất cuộc thi viết Cha và con gái mùa thứ 3 cho rằng sức sống của cuộc thi không nằm ở hình thức mà ở chính những câu chuyện đời sống chân thật mà nó chạm tới.

“Lý do đơn giản thôi: câu chuyện cha và con là câu chuyện của muôn đời - mỗi bài thi đều chạm đến một thân phận con người với những giãi bày chân thật, không hư cấu. Nó phong phú, đa dạng, bất ngờ, khó đoán khiến cho chúng ta sẽ luôn ở trong tâm thế chờ đợi, hồi hộp”, chị nói.

TS Giáo dục Nguyễn Thụy Anh - Tác giải đạt giải Nhất cuộc thi viết Cha và con gái mùa thứ ba

Không chỉ là một sân chơi viết lách, với chị, cuộc thi còn có một điểm giao thoa tự nhiên với hành trình mà chị đã theo đuổi suốt nhiều năm qua – kết nối cha mẹ và con cái thông qua việc đọc.

“Chủ đề cuộc thi rất gần gũi với công việc chúng tôi vẫn làm suốt 16 năm qua. CLB Đọc sách cùng con nỗ lực chia sẻ tầm quan trọng của việc đồng hành với con thông qua việc đọc sách như một phương pháp kết nối cảm xúc giữa bố mẹ và con cái, giữa các thành viên trong gia đình. Hình ảnh những người cha chăm chút đọc sách cho con, chơi và trò chuyện cùng con luôn khiến tôi thấy cuộc đời dễ chịu, đáng yêu làm sao!”.

Ở góc nhìn đó, việc viết về cha không chỉ là kể lại một câu chuyện đã qua mà còn là cách tiếp tục một mối liên kết có khi đã bị bỏ ngỏ trong đời sống thường ngày.

Giải mã tình yêu của những người cha ít nói

Một thực tế không khó nhận ra trong nhiều gia đình Việt là người cha thường ít bộc lộ cảm xúc bằng lời. Sự im lặng ấy đôi khi khiến con cái, đặc biệt là con gái, lớn lên với những khoảng trống khó gọi tên.

TS. Nguyễn Thụy Anh cho rằng, để hiểu được tình yêu ấy cần một sự quan sát tinh tế và một thái độ không thờ ơ với chính câu chuyện của cha mình.

“Trong các buổi hướng dẫn đọc sách, với đề tài gia đình, chúng tôi từng cùng nhau đọc những tác phẩm có hình ảnh cha con của các tác giả Y Phương, Vũ Quần Phương, Thạch Quỳ, Trần Nhuận Minh… Các tác phẩm văn học đánh thức cảm xúc sâu xa trong mỗi con người, khiến cho các bé biết để tâm hơn đến thông điệp người cha gửi mình”.

Nhưng không chỉ qua sách vở, chính trải nghiệm cá nhân cũng giúp chị hiểu sâu hơn về sự lặng lẽ của tình cha.

“Không phải người cha nào cũng dễ dàng bộc lộ tình cảm với con. Như cha tôi, cho đến ngày ông mất, tôi vẫn luôn mơ ước ông ôm tôi một lần. Người cha quân nhân của tôi luôn nghiêm túc đến cứng nhắc, chỉ… bắt tay chứ không ôm ấp, chiều chuộng”.

Một mong ước tưởng chừng rất nhỏ nhưng lại là điều không thể thực hiện. Và chính sự thiếu vắng ấy khiến việc nhìn lại càng trở nên day dứt.

Tuy nhiên, tình yêu của người cha ấy không hề vắng mặt mà chỉ được thể hiện theo một cách khác.

“Nhưng ông lại là người mang về cho tôi một chiếc bàn có cánh tủ năm tôi 14 tuổi - đưa cho tôi chiếc chìa khóa và nói: “Con gái, con lớn rồi, đã có thể có bí mật riêng”.

Người không nói ra nhưng là người chia sẻ với tôi rất nhiều bằng câu chuyện cuộc đời được kể tưởng chừng bâng quơ mà luôn trúng điều tôi đang băn khoăn, trăn trở. Những dòng thư, dòng chữ ghi trên các trang sách đã luôn ở lại cùng tôi sau khi người đi xa”.

Với chị, tình cha đôi khi không nằm ở những biểu hiện trực tiếp mà ở những điều âm thầm tích tụ theo năm tháng.

“Tình cha lớn lao, đôi khi chỉ có thể cảm nhận và rõ nét dần theo thời gian”.

Viết – một cách đối diện và chữa lành

Không phải mối quan hệ cha – con gái nào cũng trọn vẹn. Có những khoảng cách, những tổn thương kéo dài mà không dễ gọi tên. Trong những trường hợp ấy, việc viết ra có thể trở thành một cách để đối diện.

“Tôi đồng tình với lời phát biểu của nhà thơ Hồng Thanh Quang tại buổi lễ phát động cuộc thi lần thứ 4 rằng viết là một cách chữa lành. Nỗi đau nào cũng có cơ hội dịu lại nếu ta không trốn tránh hay phủ nhận nó mà sẵn sàng gọi tên nó, mô tả nó, nhìn nó bằng cái nhìn chia sẻ, thấu suốt và công tâm”.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Lễ phát động Cuộc thi viết Cha và con gái lần thứ 4

Theo TS. Nguyễn Thụy Anh, quá trình viết cũng giống như một hành trình tự trị liệu.

“Không phải ngẫu nhiên mà trong các phiên trị liệu tâm lý, các bác sĩ, chuyên gia thường tìm cách gợi để người bệnh quan sát nỗi đau từ bên ngoài, lắng nghe để người bệnh nói ra được những câu chuyện vẫn bị dồn xuống đáy sâu xa của tâm hồn. Quá trình nhận diện nỗi đau đã là bước chữa lành đầu tiên”.

Có thể một bài viết không thể thay đổi những gì đã xảy ra giữa cha và con gái. Nhưng nó có thể mở ra một cách hiểu mới về người cha, về những lựa chọn của ông trong hoàn cảnh của ông và về chính mình trong mối quan hệ ấy.

Và đôi khi chỉ cần hiểu được, nỗi đau cũng đã bắt đầu dịu lại.

Khi nỗi riêng được lắng nghe

Một trong những điều khiến cuộc thi viết “Cha và con gái” duy trì sức hút qua nhiều mùa, theo TS. Nguyễn Thụy Anh, chính là khả năng tạo ra sự đồng cảm giữa những con người xa lạ.

“Tôi nghĩ nỗi niềm của ai, của gia đình nào cũng đều đáng được đón nhận, lắng nghe. Tâm sự của một người có thể mang lại đồng cảm sâu sắc cho ai đó hoặc nhận được sự chia sẻ của ai đó. Nỗi riêng đôi khi có thể là niềm chung…”.

Và từ những câu chuyện tưởng như rất cá nhân ấy, một dòng chảy cảm xúc chung được hình thành – nuôi dưỡng những điều tích cực trong đời sống.

“Đừng e ngại kể câu chuyện của mình, mỗi số phận chứa đựng một phần lịch sử (nói theo cách nói của nhà thơ Xô Viết Evtushenko). Những lời yêu thương, những phát hiện cảm động về cha và con đều khiến cuộc đời đẹp hơn, mang tới nhiều cảm xúc tươi sáng, đáng tin để phần đẹp đẽ, êm ái, hòa bình, hạnh phúc của thế giới được nuôi dưỡng, lớn thêm…”.

Không phải ai cũng từng nghe cha nói lời yêu. Nhưng qua những trang viết, những điều chưa kịp nói vẫn có thể được cất lên. Và đôi khi chính từ đó, một sự thấu hiểu dù đến muộn vẫn đủ để làm dịu lòng người ở lại.

Thể lệ cuộc thi viết chủ đề "Cha và con gái" lần thứ 4 năm 2026

Đối tượng dự thi

- Tất cả công dân Việt Nam đang sinh sống trong và ngoài nước, không giới hạn độ tuổi

- Thành viên Ban tổ chức, Ban giám khảo, các đơn vị tài trợ, đồng hành không được tham gia dự thi.

Yêu cầu về bài dự thi

- Là bài viết về những câu chuyện có thật do tác giả là người trong cuộc hoặc chứng kiến, kể lại những kỷ niệm, lời tâm tình, tự sự của cha dành cho con gái và ngược lại. Khuyến khích sử dụng hình ảnh thật của nhân vật trong bài dự thi.

- Bài viết được thể hiện dưới dạng tản văn, ghi chép, phóng sự nhân vật, thư tay, nhật ký hoặc thơ và chưa từng đoạt giải ở các cuộc thi khác, chưa đăng phát trên bất kỳ phương tiện truyền thông báo, đài.

- Video phóng sự ngắn, Audio story (kể chuyện bằng giọng đọc, podcast mini) về những câu chuyện cảm động, khoảnh khắc ấn tượng, những nét đẹp đời thường về người cha hoặc con gái (độ dài tối đa 10 phút).

- Bài dự thi thể hiện bằng tiếng Việt, dung lượng không giới hạn nhưng khuyến khích không quá 1.500 từ được in trên giấy hoặc gửi qua email do Ban tổ chức cung cấp.- Mỗi tác giả được gửi tối đa ba (03) bài dự thi và phải chịu trách nhiệm về độ chân thực, tính chính xác về nội dung. Cấm sao chép, đạo văn của người khác dưới mọi hình thức, cấm sử dụng AI khi viết bài.

- Cuộc thi Cha và con gái lần thứ 4 năm 2026 hướng đến chủ đề chính “Hai thế hệ một tình yêu” trong đó người dự thi có thể lựa chọn theo các nội dung sau:

+ Bức thư gửi quá khứ/Tương lai: Viết cho người cha đã khuất hoặc người cha đang già đi; hoặc cha viết cho con gái nhỏ khi trưởng thành

+ Ký ức về những điều giản đơn: Một món đồ chơi cha tự làm, một món ăn vụng về cha nấu hay những lần cha đưa đón dưới mưa…

+ Lời xin lỗi muộn màng: Những hiểu lầm, những lần cãi vã khiến khoảng cách cha và con xa nhau.

+ Cha “người hùng” thầm lặng: Kể về những hi sinh, những giọt mồ hôi cha đã rơi để con có được cuộc sống tốt đẹp nhất.

+ Con gái là “người thầy” của cha: Những bài học về sự dịu dàng, kiên nhẫn mà con gái đã đã dạy cho cha kể từ khi chào đời.

- Tạp chí Gia đình Việt Nam được quyền sử dụng bài dự thi cho công tác truyền thông, quảng bá nội dung, hình ảnh cuộc thi cũng như chọn lựa để xuất bản thành ấn phẩm sách mà tác giả không có quyền khiếu nại về bản quyền.

Cách thức gửi bài:

Thí sinh chọn một trong các hình thức sau:

- Bài dự thi online gửi qua Email: [email protected].

- Bài dự thi bản in gửi về địa chỉ: Tòa soạn Tạp chí Gia đình Việt Nam. Địa chỉ: Số 2 đường Lê Đức Thọ, phường Từ Liêm, TP.Hà Nội.

- Đăng trực tiếp trên Fanpage: Gia đình Việt Nam (https://www.facebook.com/tintucgiadinhvietnam24h) kèm hashtag #Chavacongai và gửi link bài viết về tin nhắn cho Ban tổ chức.

Lưu ý: Bài dự thi ghi rõ: Bài dự thi "Cha và con gái"; chủ đề dự thi kèm thông tin tác giả, địa chỉ, số điện thoại.

Thời gian nhận bài dự thi: Từ ngày 07/04/2026 đến ngày 20/06/2026 tính theo dấu bưu điện. Lễ tổng kết và Gala Trao giải dự kiến diễn ra vào ngày 28/06/2026 (Ngày Gia đình Việt Nam).

Tiêu chí chấm điểm (Thang điểm 100)

- Tính chân thực và cảm xúc (50 điểm): Câu chuyện có khả năng chạm đến trái tim người đọc, không gượng ép.

- Thông điệp truyền tải (30 điểm): Ý nghĩa rút ra từ câu chuyện hoặc sự chuyển biến tích cực trong tình cảm.

- Sự sáng tạo và văn phong (20 điểm): Cách dẫn dắt lôi cuốn, hình ảnh minh họa phù hợp.Thông tin chi tiết về cuộc thi xin liên hệ: Tạp chí Gia đình Việt Nam

- Địa chỉ: Số 2 đường Lê Đức Thọ, Phường Từ Liêm, TP.Hà Nội.

- Điện thoại: 0975.470.476 (Nhà báo Phan Khánh An – Ủy viên Ban biên tập, Tổng TKTS, Phó trưởng ban thường trực cuộc thi). - Email: [email protected].