TT Trump: Lãnh đạo mới của Iran muốn đối thoại

Tổng thống Trump bước xuống máy bay ngày 1/3. Ông Trump cho biết chiến dịch chống Iran có thể dẫn đến thương vong cho người Mỹ. Ảnh: New York Times

Theo nội dung cuộc phỏng vấn với tạp chí Atlantic, ông Trump nói các lãnh đạo mới của Iran muốn đối thoại.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết Tehran sẵn sàng xem xét mọi nỗ lực nghiêm túc nhằm giảm leo thang căng thẳng sau các cuộc tấn công của Israel và Mỹ cuối tuần qua.

Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Oman ngày 1/3, ông Araqchi đã trao đổi với người đồng cấp Oman Badr Albusaidi qua điện thoại và khẳng định Iran cởi mở với các sáng kiến giúp hạ nhiệt tình hình.

Oman hiện đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân giữa Mỹ và Iran, vốn được tổ chức gián tiếp trong thời gian gần đây nhằm tìm kiếm một thỏa thuận mới về hạt nhân và nới lỏng trừng phạt.

Trước đó, vào tối 1/3 (giờ Hà Nội), Tổng thống Trump cho hay các hoạt động quân sự của Mỹ nhằm vào Iran đang “diễn ra nhanh hơn dự kiến”, theo phát biểu của ông trong một cuộc phỏng vấn với CNBC.

Ông nói chiến dịch đang tiến triển “rất tốt” và khẳng định mọi việc hiện đều đang đi trước kế hoạch.

Thủ tướng Israel 'ăn mừng chiến thắng'

Trong một tuyên bố bằng video được ghi hình trên mái trụ sở quân đội Israel tại Tel Aviv, Thủ tướng Benjamin Netanyahu thể hiện sự tự tin khi xuất hiện công khai ngoài trời, đồng thời bày tỏ sự phấn khích trước sự phối hợp quân sự của chính quyền Trump.

“Chúng tôi tiến hành chiến dịch này với sự hỗ trợ của Mỹ”, ông nói, đứng cạnh Bộ trưởng Quốc phòng và Giám đốc cơ quan tình báo Mossad.

“Sự kết hợp sức mạnh này cho phép chúng tôi thực hiện điều mà tôi đã mong mỏi suốt 40 năm - giáng đòn vào chế độ Iran”.

Thủ tướng Israel Netanyahu và cố Lãnh tụ Tối cao Iran. Ảnh: Times of Israel

Iran tuyên bố tấn công tàu sân bay Mỹ

Truyền thông nhà nước Iran ngày 1/3 đưa tin tàu sân bay Mỹ USS Abraham Lincoln đã trở thành mục tiêu của 4 tên lửa đạn đạo của Tehran.

USS Abraham Lincoln là một trong hai tàu sân bay Mỹ được triển khai tới khu vực trong những tuần gần đây và cũng là chiếc đang hoạt động gần lãnh thổ Iran nhất. Con tàu được xem là một trong những khí tài quân sự chủ lực của Mỹ tại Trung Đông trong giai đoạn căng thẳng hiện nay.

Tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Mỹ. Ảnh: Hải quân Mỹ

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cùng ngày cho biết hội đồng lãnh đạo lâm thời được thành lập sau khi Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng đã bắt đầu hoạt động, đồng thời tái khẳng định cam kết sẽ trả đũa.

“Mỹ và Israel nên biết rằng điều này sẽ không mang lại kết quả nào khác ngoài chính sự sụp đổ của họ”, ông nói trong thông điệp ghi hình phát trên truyền hình quốc gia.

Ông cũng cho rằng lực lượng vũ trang Iran đang hành động quyết liệt để “đập tan nền tảng của kẻ thù”.

Bài đăng của CENTCOM trên mạng xã hội.

Sau tuyên bố của phía Iran, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) lên tiếng cho biết tàu sân bay của Mỹ không bị Iran đánh trúng.

"Trước đó, chúng tôi đưa tin rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phóng 4 tên lửa đạn đạo nhằm vào tàu sân bay USS Abraham Lincoln, con tàu đang hoạt động tương đối gần bờ biển Iran.

Tuy nhiên, quân đội Mỹ hiện khẳng định con tàu không bị trúng đòn tấn công, đồng thời cho biết các tên lửa của Iran 'thậm chí còn không bay đến gần' tàu sân bay này", bài đăng của CENTCOM trên mạng xã hội cho hay.

Tiêm kích rơi gần căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait Video được CNN xác thực cho thấy một máy bay hai động cơ rơi trong phạm vi 10 km tính từ căn cứ không quân Ali Al Salem của Mỹ tại Kuwait. Chiếc máy bay có đặc điểm tương đồng với tiêm kích F-15 của Mỹ, song thông tin máy bay thuộc không quân nước nào chưa được làm rõ. Giới chức Mỹ chưa phản hồi về vụ việc.

Mỹ đánh chìm tàu chiến Iran

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cơ quan đang chỉ huy các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran, cho biết lực lượng này đã đánh chìm một tàu hộ tống lớp Jamaran của Iran tại cầu cảng Chah Bahar ở Vịnh Oman.

“Tàu này hiện đã chìm xuống đáy Vịnh Oman tại cầu cảng Chah Bahar”, CENTCOM viết.

“Như Tổng thống đã nói, các thành viên của lực lượng vũ trang Iran, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và cảnh sát ‘phải hạ vũ khí’. Hãy rời tàu”.

Những cập nhật về tình hình chiến sự mà chính quyền Mỹ công bố thời gian qua chủ yếu được đăng tải dưới dạng các bài viết ngắn trên mạng xã hội của CENTCOM, trong đó nhấn mạnh và ca ngợi các hoạt động quân sự của Mỹ.

Toàn cảnh các địa điểm bị tấn công trong khu vực. Địa điểm hứng chịu không kích của Mỹ và Iran được đánh dấu màu đỏ, Iran tấn công các nước láng giềng được đánh dấu màu xanh. Đồ họa: Reuters

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc và Nga điện đàm, kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Nga Sergey Lavrov đã điện đàm về tình hình Trung Đông, trong bối cảnh xung đột leo thang sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran.

Hai bên bày tỏ quan ngại sâu sắc trước nguy cơ khu vực rơi vào vòng xoáy bất ổn và kêu gọi các bên liên quan ngừng bắn ngay lập tức.

Phía Trung Quốc nhấn mạnh các hành động quân sự nhằm vào Iran trong khi tiến trình đàm phán vẫn đang diễn ra là không thể chấp nhận, đồng thời cho rằng việc sát hại lãnh đạo của một quốc gia có chủ quyền đã vi phạm luật pháp quốc tế và các nguyên tắc cơ bản trong quan hệ quốc tế.

Bắc Kinh kêu gọi các bên chấm dứt hành động quân sự, ngăn xung đột lan rộng và nhanh chóng quay lại bàn đàm phán.

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc và Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. Ảnh: CGTV

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng cho rằng các cuộc tấn công đã gây tổn hại nghiêm trọng đến ổn định khu vực, đồng thời khẳng định Moskva sẵn sàng phối hợp với Bắc Kinh thông qua các diễn đàn quốc tế như Liên hợp quốc và Tổ chức Hợp tác Thượng Hải để thúc đẩy chấm dứt xung đột và tìm giải pháp ngoại giao.

Cựu Tổng thống Iran thiệt mạng

Cựu Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad được cho là đã thiệt mạng trong loạt không kích do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Tehran ngày 28/2.

Thông tin ban đầu do một số nguồn tin từ Tehran và truyền thông quốc tế dẫn lại, song đến nay vẫn chưa được Washington hay Tel Aviv xác nhận độc lập.

Cựu Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad. Ảnh: Reuters

Ông Ahmadinejad giữ chức Tổng thống Iran trong hai nhiệm kỳ 2005-2013 và là một trong những chính trị gia gây nhiều tranh cãi nhất của nước này, nổi bật với lập trường cứng rắn về chương trình hạt nhân và quan hệ đối đầu với phương Tây.

Thông tin về cái chết của ông xuất hiện trong bối cảnh chiến dịch không kích của Mỹ và Israel nhằm vào các mục tiêu cấp cao Iran khiến nhiều lãnh đạo quân sự và an ninh nước này thiệt mạng, làm rung chuyển bộ máy lãnh đạo Iran và đẩy căng thẳng Trung Đông lên một nấc thang mới.

3 binh sĩ Mỹ tử vong

Ba quân nhân Mỹ đã thiệt mạng trong chiến đấu và năm người khác bị thương nặng, theo thông báo của Lầu Năm Góc về những trường hợp tử vong đầu tiên của binh sĩ Mỹ trong cuộc chiến với Iran do Tổng thống Donald Trump phát động.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) không cho biết địa điểm các binh sĩ thiệt mạng.

Hai quan chức quân sự nói rằng một căn cứ quân đội Mỹ tại Kuwait là một trong nhiều căn cứ của Mỹ trong khu vực bị trúng các đòn tấn công trả đũa của Iran.

CENTCOM cho biết một số binh sĩ khác “bị thương nhẹ do mảnh văng và chấn động não, và đang trong quá trình quay trở lại nhiệm vụ”.

Dù CENTCOM không xác nhận chính xác địa điểm thương vong, việc các binh sĩ bị thương do mảnh văng có thể cho thấy thương tích xảy ra trong các cuộc tấn công của Iran.

Kể từ khi chiến dịch quân sự chung của Mỹ và Israel bắt đầu sáng 28/2, Iran đã phóng hàng trăm tên lửa trả đũa nhằm vào nhiều mục tiêu của Mỹ và Israel trong khu vực, đồng thời tấn công cả các quốc gia Arab mà Tehran coi là đồng minh của Washington.

Trong quá khứ, Iran thường phát tín hiệu cảnh báo trước khi tiến hành các cuộc tấn công vào những căn cứ có binh sĩ Mỹ.

Khi công bố chiến dịch quân sự nhằm vào Iran sáng 28/2, Tổng thống Trump đã nói rằng chiến dịch này có thể khiến binh sĩ Mỹ thiệt mạng.

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, trước đó cũng cảnh báo riêng với ông Trump rằng binh sĩ Mỹ có thể bị thương vong.

Trước khi các cuộc tấn công bắt đầu, Lầu Năm Góc đã di chuyển một số binh sĩ Mỹ trong khu vực đến các vị trí khác.

“Tôi đã thực hiện mọi bước có thể để giảm thiểu rủi ro đối với các nhân viên Mỹ trong khu vực”, ông Trump nói hôm 28/2.

Hội đồng lãnh đạo lâm thời Iran bắt đầu hoạt động

Sau khi Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel, một hội đồng lãnh đạo lâm thời tại Iran đã chính thức bắt đầu hoạt động, Tổng thống Masoud Pezeshkian cho biết ngày 1/3.

Hội đồng này được thành lập để điều hành đất nước trong giai đoạn chuyển tiếp trước khi Iran lựa chọn lãnh tụ tối cao mới theo quy định hiến pháp.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu ngày 21/2 trong một sự kiện tại Tehran. Ảnh: Reuters

Trong thông điệp phát trên truyền hình nhà nước, Tổng thống Pezeshkian khẳng định hội đồng đã đi vào vận hành, trong khi quân đội Iran tiếp tục đẩy mạnh các đợt tấn công nhằm vào các căn cứ của đối phương, đáp trả các cuộc không kích khiến lãnh tụ Khamenei thiệt mạng.

Căng thẳng khu vực cũng gia tăng khi Saudi Arabia triệu Đại sứ Iran để phản đối các cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ nước này và các quốc gia vùng Vịnh.

Các nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) dự kiến tổ chức họp trực tuyến để thảo luận phản ứng chung, trong bối cảnh xung đột lan rộng và đã gây thương vong tại một số nước trong khu vực.

Isarel tiếp tục không kích Iran

Không quân Israel tiếp tục oanh kích các cơ sở an ninh và chính phủ tại Tehran vào chiều 1/3, quân đội nước này cho biết.

Trong làn sóng không kích được mô tả là “quy mô lớn” trên khắp thủ đô Tehran của Iran, các máy bay chiến đấu Israel đã phá hủy trụ sở lực lượng an ninh nội địa, đơn vị mà quân đội Israel cho rằng “đã dẫn đầu việc trấn áp bạo lực các cuộc biểu tình của người dân Iran” hồi đầu năm nay.

Theo tuyên bố trước đó, Không quân Israel cũng đã nhắm mục tiêu vào chính khu phức hợp này trong cuộc chiến với Iran hồi tháng 6.

Khung cảnh tại Tehran ngày 1/3 sau khi bị Israel không kích. Ảnh: NYT

Trong một diễn biến khác, trong bối cảnh chiến dịch quân sự liên quan đến Iran đang diễn ra, quân đội Israel đã triệu tập 100.000 binh sĩ dự bị, người phát ngôn quân đội nước này cho biết.

Châu Âu cảnh giác

Trong khi đó tại châu Âu, giới chức Đức cảnh báo nguy cơ Iran tiến hành các biện pháp trả đũa bên ngoài khu vực Trung Đông, bao gồm khả năng kích hoạt các “tế bào ngủ” tại châu Âu sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran và khiến Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei thiệt mạng.

Ông Marc Henrichmann, người đứng đầu ủy ban giám sát cơ quan tình báo của Quốc hội Đức, nói với báo Sueddeutsche Zeitung rằng không thể loại trừ các hành động trả đũa như vậy, đồng thời nhấn mạnh chính quyền cần điều chỉnh các biện pháp bảo vệ nếu cần thiết.

Cùng ngày, Cao ủy chống bài Do Thái của Đức Felix Klein cảnh báo mối đe dọa đối với cộng đồng Do Thái có thể gia tăng, cho rằng Iran có thể sử dụng mạng lưới của mình tại Đức để nhắm vào các cơ sở Do Thái hoặc Israel.

Tại Anh, Văn phòng Thủ tướng cho biết Thủ tướng Keir Starmer sáng 1/3 đã điện đàm với Quốc vương Bahrain, Thái tử Kuwait và Quốc vương Jordan để thảo luận về an toàn của dân thường, công dân Anh và các binh sĩ Anh trong khu vực.

Ông Starmer nhấn mạnh Anh “đã triển khai máy bay trên bầu trời từ ngày 28/2 trong nỗ lực phòng thủ phối hợp nhằm bảo vệ các đối tác trong khu vực”.

Bài đăng của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen trên mạng xã hội.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết trên mạng xã hội rằng bà vừa trao đổi với Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman.

“Chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ với các bạn để hạ nhiệt căng thẳng và bảo vệ ổn định khu vực,” bà viết. Trước đó, bà cũng đã điện đàm với Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, trong bối cảnh Liên minh châu Âu lo ngại xung đột leo thang và đang tăng cường tiếp xúc ngoại giao với các nước trong khu vực.

Tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Bộ Quốc phòng nước này cho biết ba người đã thiệt mạng và 58 người bị thương khi hệ thống phòng không đánh chặn 165 tên lửa đạn đạo, 541 máy bay không người lái và hai tên lửa hành trình của Iran.

Dù phần lớn tên lửa bị đánh chặn hoặc rơi xuống biển, 21 UAV vẫn đánh trúng các mục tiêu dân sự, theo thông báo của bộ này.

Dừng lưu thông qua eo biển Hormuz để đảm bảo an toàn cho tàu và thủy thủ

Đến giữa trưa 1/3 theo giờ Iran, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng ở bờ biển phía nam Iran, đã giảm xuống gần như nhỏ giọt.

Theo Dimitris Ampatzidis, nhà phân tích tại công ty nghiên cứu Kpler, chỉ còn các tàu chở dầu của Iran tiếp tục di chuyển qua tuyến này. Các tàu rời khỏi khu vực đều phát tín hiệu cho thấy đang hướng tới các cảng Iran hoặc không công bố điểm đến, Kpler cho biết.

Trong khi đó, hãng vận tải biển Maersk có trụ sở tại Copenhagen thông báo sẽ “tạm dừng toàn bộ hoạt động tàu thuyền qua eo biển Hormuz cho đến khi có thông báo mới”, do lo ngại về “an toàn của thủy thủ đoàn, tàu và hàng hóa của khách hàng”.

Khói đen bao phủ Tehran trong ngày không kích thứ hai Khói đen tiếp tục bốc lên từ thủ đô Tehran, Iran, trong ngày 1/3, sau khi Israel cho biết đã phát động thêm đợt tấn công mới nhằm vào Iran.

Phương Hà