Tu-160 ra đời: Vì sao Liên Xô chế tạo oanh tạc cơ lớn nhất thế giới?
Máy bay ném bom Tu-160 ra đời từ cuộc cạnh tranh oanh tạc cơ chiến lược gay gắt giữa Liên Xô và Mỹ.
Cuối thập niên 1960, Mỹ và Liên Xô bước vào một giai đoạn mới của cuộc cạnh tranh máy bay ném bom chiến lược.
Mỹ phát triển B-1A, mẫu oanh tạc cơ siêu thanh được thiết kế để bay xa, mang tải trọng lớn và có khả năng xuyên phá hệ thống phòng không đối phương.
B-1A thực hiện chuyến bay đầu tiên năm 1974 và trở thành một trong những chương trình máy bay chiến lược quan trọng của Mỹ thời kỳ này.
Liên Xô cần một thiết kế có thể đáp ứng yêu cầu tương tự nhưng phù hợp với chiến lược của mình.
Tupolev, một trong những viện thiết kế máy bay lớn nhất Liên Xô, bắt đầu nghiên cứu chương trình máy bay mang tên lửa chiến lược mới từ đầu thập niên 1970. Đến giữa thập niên này, hình dáng tổng thể của máy bay và hệ thống vũ khí đã được xác định.
Kết quả là Tu-160. Khác với những oanh tạc cơ chiến lược trước đó, máy bay được thiết kế với kích thước rất lớn để kết hợp tầm bay xa, tốc độ cao và khả năng mang tải trọng vũ khí lớn. Cánh cụp biến đổi trở thành một đặc điểm quan trọng.
Khi cánh mở, máy bay có lợi thế hơn ở tốc độ thấp và khi cất, hạ cánh. Khi cánh cụp mạnh, nó phù hợp hơn với hành trình tốc độ cao. Tu-160 có thể thay đổi góc cụp cánh trong khoảng 20 đến 65 độ.
Bốn động cơ phản lực NK-32 được bố trí thành 2 cặp dưới phần cánh cố định. Đây là những động cơ phản lực có buồng đốt tăng lực, cung cấp lực đẩy cần thiết cho một máy bay có kích thước và khối lượng đặc biệt lớn.
Chính sự kết hợp giữa thân máy bay lớn, cánh cụp biến đổi và 4 động cơ mạnh giúp Tu-160 đạt tốc độ siêu thanh trong khi vẫn duy trì khả năng bay đường dài.
Ngày 18/12/1981, nguyên mẫu Tu-160 thực hiện chuyến bay đầu tiên với phi công thử nghiệm Boris Veremey điều khiển.
Đến năm 1984, thử nghiệm chiếc máy bay sản xuất loạt đầu tiên bắt đầu. Năm 1987, Tu-160 được đưa vào một đơn vị không quân tầm xa đóng tại Ukraine khi đó vẫn thuộc Liên Xô.
NATO đặt tên cho Tu-160 là Blackjack. Liên Xô tạo ra một oanh tạc cơ có kích thước vượt xa phần lớn máy bay chiến đấu cùng thời, nhưng mục tiêu không chỉ là lập kỷ lục về kích thước.
Tu-160 được xây dựng để trở thành nền tảng mang tên lửa chiến lược, kết hợp tốc độ siêu thanh với tầm bay và tải trọng lớn.
Đó chính là câu trả lời của Moscow trước thế hệ oanh tạc cơ chiến lược mới của Mỹ.
