Tu-160M: Vì sao Nga quyết định sản xuất lại một thiết kế từ thời Liên Xô?

Quyết định sản xuất lại Tu-160 được Nga đưa ra trong bối cảnh nước này vẫn cần duy trì lực lượng máy bay ném bom chiến lược, trong khi chương trình phát triển oanh tạc cơ thế hệ mới PAK DA chưa thể nhanh chóng thay thế những máy bay đang phục vụ.

Năm 2015, Nga quyết định khôi phục sản xuất Tu-160 tại Nhà máy Hàng không Kazan. Khi đó, giới chức Nga đồng thời khẳng định chương trình Tu-160M sẽ được triển khai song song với việc phát triển PAK DA.

Điều này cho thấy Moscow không xem Tu-160M là phương án thay thế hoàn toàn cho oanh tạc cơ thế hệ mới.

Vấn đề lớn nhất nằm ở công nghiệp. Tu-160 được thiết kế và sản xuất từ thời Liên Xô. Sau khi Liên Xô tan rã, dây chuyền sản xuất bị gián đoạn. Việc chế tạo lại một chiếc máy bay không đơn giản là lấy bản vẽ cũ rồi lắp ráp.

Nga phải khôi phục nhiều công nghệ sản xuất đặc biệt. Trong đó có công nghệ hàn chân không các chi tiết bằng titan. Hồ sơ thiết kế cũng phải được số hóa hoàn toàn.

Các doanh nghiệp trong lĩnh vực luyện kim, chế tạo máy bay, cơ khí và thiết bị hàng không phải khôi phục chuỗi hợp tác phục vụ chương trình.

Đây chính là một trong những lý do quan trọng khiến Nga lựa chọn Tu-160M. Nền tảng máy bay đã tồn tại, trong khi phần công nghệ bên trong được thay đổi sâu.

Tu-160M vẫn giữ hình dáng và kiến trúc cơ bản của Tu-160, nhưng có nền tảng công nghệ và hệ thống kỹ thuật mới.

Tu-160 cũng sở hữu những đặc tính mà Nga vẫn cần ở một máy bay ném bom chiến lược. Đây là máy bay siêu âm có cánh cụp biến đổi, được thiết kế để mang tên lửa hành trình tầm xa.

Tu-160 và Tu-95MS tiếp tục là những nền tảng chủ lực của lực lượng hàng không tầm xa Nga.

Một yếu tố khác là thời gian. Nếu chờ một thiết kế hoàn toàn mới, Nga phải đồng thời giải quyết nhiều bài toán về thiết kế, thử nghiệm, sản xuất và xây dựng chuỗi cung ứng.

Trong khi đó, việc khôi phục Tu-160 cho phép duy trì năng lực sản xuất máy bay ném bom siêu âm trong lúc PAK DA tiếp tục được phát triển.

PAK DA có thiết kế hoàn toàn khác. Máy bay được định hướng theo cấu hình "cánh bay", sử dụng các công nghệ và vật liệu nhằm giảm dấu hiệu radar.

Nó cũng được thiết kế để mang tên lửa hành trình chiến lược, bom chính xác và vũ khí siêu vượt âm.

Vì vậy, câu trả lời cho câu hỏi tại sao Nga không chờ một oanh tạc cơ hoàn toàn mới nằm ở cách phân chia thời gian và nhiệm vụ. Tu-160M giúp duy trì năng lực chiến lược hiện có, trong khi PAK DA hướng tới tương lai.

Nga không đơn giản đưa một thiết kế cũ trở lại dây chuyền. Nước này đang sử dụng một nền tảng đã được chứng minh để xây dựng lại năng lực công nghiệp, đồng thời thay đổi sâu công nghệ bên trong.

Khả năng này là kết quả của việc đồng thời giải quyết bài toán động cơ, lực cản khí động và lực nâng.