Từ Độc lập, Tự do tới Hạnh phúc: Sứ mệnh lịch sử và triết lý nhân văn vì phụ nữ, trẻ em

Người dân phấn khởi xem diễu binh, diễu hành tại Lễ kỷ niêm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Ảnh: Văn Tuyến

Từ Độc lập, Tự do đến khát vọng Hạnh phúc

Nhìn lại chiều dài lịch sử cách mạng Việt Nam, ba danh từ "Độc lập - Tự do - Hạnh phúc" là một hệ giá trị chỉnh thể, một cấu trúc triết lý nhân sinh được viết bằng máu, mồ hôi và nước mắt của hàng nghìn thế hệ. Đó là linh hồn chủ thuyết phát triển Hồ Chí Minh trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lê-nin.

Không có Độc lập, Tự do thì mọi quyền con người chỉ là ảo ảnh, mọi ước mơ về sự phát triển chỉ là lâu đài xây trên cát. Nhưng ngược lại, nếu có Độc lập, Tự do mà Nhân dân không được hưởng Hạnh phúc, thì Độc lập, Tự do ấy chưa hoàn chỉnh, chưa đạt đến giá trị đích thực của chủ nghĩa xã hội. Độc lập là cái nền, Tự do là cái khung, còn Hạnh phúc chính là mái nhà, là hơi ấm sưởi ấm tâm hồn mỗi người dân.

Khi đất nước đứng trước vận hội mới, tư duy chính trị của chúng ta không thể dừng lại ở tư duy "vượt nghèo" hay "giải phóng", mà phải nâng tầm thành tư duy kiến tạo hạnh phúc. Hạnh phúc không phải là một khái niệm trừu tượng, viển vông. Hạnh phúc của Nhân dân là những chỉ số rất cụ thể: là bữa cơm no đủ, là mái nhà an toàn, là trường học khang trang, là bệnh viện hiện đại, là môi trường sinh thái trong lành, và trên hết, là quyền được sống trong danh dự, tự hào và an toàn.

Theo trọng trách vĩ đại ấy, chuyển mạnh từ quản lý sang kiến tạo và phục vụ, từ ổn định để phát triển sang phát triển vì hạnh phúc Nhân dân chính là bước nhảy vọt về chất trong triết lý lãnh đạo, cầm quyền của Đảng!

Phụ nữ và trẻ em - trung tâm của hệ giá trị nhân văn và trình độ văn minh đất nước

Trong sự phát triển của dân tộc, phụ nữ không chỉ hiện thân cho sự hy sinh, nhẫn nại mang tính truyền thống mà là chủ thể sáng tạo lịch sử. Khi chiến tranh giữ nước, họ là "Ba đảm đang", là những người một tay chèo chống hậu phương, giữ vững linh khí và mạch máu quốc gia. Trong hòa bình và hội nhập, họ là những nhà khoa học, nhà quản lý, những doanh nhân định vị thương hiệu Việt Nam trên trường quốc tế; đồng thời, là người thầy đầu tiên, người giữ gìn hệ gien văn hóa của dân tộc trong mỗi nếp nhà.

Bảo vệ và giải phóng phụ nữ không thuần túy là việc ban phát quyền lợi mà là vun đắp và phát triển nguồn lực quyết định sự tồn tại và hưng vong của quốc gia; và là chuẩn mực của quốc gia văn minh, hạnh phúc.

Trẻ em hôm nay chính là hình ảnh của nước Việt Nam 30-40 năm sau. Đầu tư cho trẻ em là sự phát triển chiến lược bền vững nhất của quốc gia; là sự tiếp nối huyết thống, giữ cho nòi giống trường tồn và là nguồn nhân lực chất lượng cao tương lai, những người sẽ trực tiếp làm chủ công nghệ, làm chủ vận mệnh đất nước trong thế giới số.

Người dân phấn khởi xem diễu binh, diễu hành tại Lễ kỷ niêm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9

Hơn lúc nào hết, tiếng cười của trẻ thơ chính là thước đo phong vũ biểu sức mạnh và an ninh của chế độ. Khi trẻ em được bảo vệ toàn diện từ trong bụng mẹ đến khi trưởng thành, được học tập trong môi trường nhân văn, được vui chơi an toàn, đất nước mới thực sự có một tương lai vững chãi. Nên nhớ, mỗi giọt nước mắt của trẻ thơ vì bị bạo hành, vì thất học, vì suy dinh dưỡng chính là một vết rạn nứt trong chiếc gương lương tâm của toàn xã hội!

Và sự thật, vượt mọi khó khăn, dân tộc nỗ lực dành cho phụ nữ và trẻ em tất cả những gì tốt nhất có thể.

Sau 40 năm đổi mới, tại khóa XV, Việt Nam có tỷ lệ nữ Đại biểu Quốc hội đạt 30,26% - một mức cao trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Đặc biệt, theo công bố của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, năm 2024, chỉ số khoảng cách giới toàn cầu của Việt Nam xếp thứ 72/146 quốc gia, thuộc nhóm các nước có tốc độ tiến bộ nhanh. Tỷ lệ lao động nữ tham gia phát triển kinh tế đạt xấp xỉ 70% - một tỷ lệ thuộc top đầu thế giới, khẳng định vai trò chủ thể sản xuất cốt lõi của phụ nữ. Tiếng nói của phụ nữ Việt Nam đã bước từ không gian gia đình ra nghị trường và huyết mạch kinh tế đất nước. Đó là tiến bộ của một nửa giống nòi! Tỷ lệ nhập học đúng tuổi cấp tiểu học của trẻ em Việt Nam đạt trên 98%, được chăm sóc bữa ăn tại trường và miễn học phí; được bảo vệ bằng đạo lý và pháp lý văn minh. Đó là sự bảo chứng cho cội rễ tương lai tươi sáng Việt Nam.

Nhưng, thực tế không cho phép chúng ta ngủ quên trên các bảng xếp hạng về phụ nữ và trẻ em nước nhà.

Vẫn còn đó sự chênh lệch về thu nhập: Dù là người chủ, nhưng thu nhập bình quân của lao động nữ vẫn thấp hơn lao động nam khoảng 10%-15%; vẫn chiếm số đông trong các phân khúc lao động giản đơn, phi chính thức và chịu rủi ro cao trước các cú sốc kinh tế.

Vẫn còn đó áp lực kép mang tên "việc nước, việc nhà": Trung bình, người phụ nữ Việt Nam phải dành số giờ cho các công việc gia đình không được trả công nhiều hơn nam giới 2-2,5 lần. Đây chính là rào cản vô hình kìm hãm quyền được học tập, thăng tiến và hưởng thụ cuộc sống của họ.

Vẫn còn đó "bóng ma" bạo lực gia đình, khi gần 62% phụ nữ từng phải chịu đựng ít nhất một hình thức bạo lực (thể xác, tinh thần, tình dục hoặc kinh tế) trong đời. Hạnh phúc của phụ nữ dường như vẫn chưa toàn vẹn, khi người phụ nữ chưa an toàn ngay trong chính ngôi nhà của mình?

Và, điều trăn trở nhất, còn đó những nỗi buồn của trẻ em vùng lõm phát triển: Ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi vẫn ở mức trên 20% - cao gấp đôi so với vùng đồng bằng. Nghĩa là, cơ hội phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ em ngay từ vạch xuất phát vẫn chưa thể yên lòng do địa lý và thu nhập của cha mẹ!

Những hàng banner mang thông điệp chào mừng Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 nối dài theo dải phân cách, tô đậm sắc đỏ trên các tuyến phố ở Hà Nội. Ảnh: Trường Hùng

Khơi thông nguồn lực, kiến tạo môi trường phát triển cho phụ nữ và trẻ em

Để bảo vệ, phát triển và tôn vinh phụ nữ, chăm sóc trẻ em, cả xã hội cần nỗ lực không ngừng tính tổng thể, đột phá và kiên quyết bằng sức mạnh của ba trụ cột, dưới ngọn cờ của Đảng: Thể chế pháp lý - Nguồn lực quốc gia - Nền tảng văn hóa.

Hoàn thiện thể chế pháp lý: Nghiêm minh, nhân đạo và đi trước một bước. Pháp luật xứng đáng là "tấm khiên" vững chắc nhất để bảo vệ phụ nữ và trẻ em. Tiếp tục rà soát, bổ sung và thực thi nghiêm khắc các chế tài pháp lý đối với các hành vi xâm hại, bạo lực, xúc phạm nhân phẩm phụ nữ và trẻ em. Pháp luật phải đủ sức răn đe để không ai dám, không ai có thể và không ai muốn vi phạm. Đồng thời, thực hiện chính sách bình đẳng giới thực chất, tạo cơ hội ngang nhau cho phụ nữ trong quy hoạch, đào tạo và bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo ở tất cả các cấp. Luật hóa quyền trẻ em để đảm bảo mọi đứa trẻ, không phân biệt vùng miền, đều có quyền tiếp cận giáo dục và y tế chất lượng cao.

Ưu tiên nguồn lực kinh tế và hạ tầng an sinh xã hội: Quốc gia dành một nguồn lực ngân sách tương xứng để đầu tư cho mạng lưới an sinh, ở đây, tập trung xây dựng các bệnh viện sản - nhi hiện đại, hệ thống trường mầm non, trường phổ thông đạt chuẩn quốc gia, đặc biệt ưu tiên các khu công nghiệp, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Triển khai các chương trình an sinh xã hội đặc thù, như hỗ trợ thai sản cho lao động nữ khu vực phi chính thức, trợ cấp dinh dưỡng và học bổng cho trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, trẻ em nghèo học giỏi...

Xây dựng nền tảng văn hóa, hệ giá trị gia đình Việt Nam văn minh, hiện đại. Định hình lại chuẩn mực văn hóa gia đình, nơi người đàn ông biết sẻ chia, tôn trọng người phụ nữ; cha mẹ là tấm gương đạo đức cho con cái. Kiên quyết xóa bỏ tư tưởng "trọng nam khinh nữ", tệ tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, nhất là ở một số vùng lõm về phát triển. Truyền thông tiên phong lan tỏa các giá trị yêu thương, nhân ái, nhất là việc chăm sóc phụ nữ và trẻ em trở thành nhu cầu tự thân, thành nếp sống văn hóa của mỗi công dân và thấm đẫm đạo lý xã hội.

***

Chúng ta bảo vệ, phát triển phụ nữ và chăm lo trẻ em vì điều gì và vì ai?

Vì uy tín và danh dự đất nước độc lập, Nhân dân tự do và hạnh phúc trước cộng đồng nhân loại.

Và, cao hơn hết, bảo vệ, phát triển phụ nữ là bảo vệ cội nguồn của sự sống và tình yêu thương dân tộc; sâu hơn, chăm sóc trẻ em là chăm sóc gốc rễ đạo đức và trí tuệ của tương lai đất nước. Khi mỗi người phụ nữ được tôn trọng, được tự do sáng tạo; khi mỗi đứa trẻ được nuôi dưỡng bằng bầu sữa tri thức và tình nhân ái của chế độ, đó chính là lúc vị thế và uy tín quốc gia trường tồn và văn minh, không cầu cũng tự đến.

Từ Độc lập, Tự do đến Hạnh phúc vững bền - con đường ấy đang rộng mở, bắt đầu chính từ những việc làm thiết thực, cụ thể và nhân văn dành cho những người mẹ, người chị và những mầm non yêu dấu của Tổ quốc.

Đó không chỉ là mục tiêu, đó là mệnh lệnh của lương tri, là sự khẳng định bản chất ưu việt và danh dự của chủ nghĩa xã hội Việt Nam!