Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: 'Đẩy lùi tiêu cực, gian lận trong học tập, thi cử là nhiệm vụ rất lớn'

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn

Sẵn sàng cho năm học mới

Trao đổi với báo chí trước thềm năm học mới, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, trong năm học mới này việc trước tiên là thực hiện một chương trình và một bộ sách giáo khoa thống nhất trong toàn quốc. Việc này các nhà trường đều đã chuẩn bị sẵn sàng, các thầy cô cũng đã được tập huấn và sẵn sàng để thực hiện.

Điểm thứ hai là những cơ chế chính sách đối với đội ngũ nhà giáo đã và sẽtiếp tục được triển khai tạo được sự động viên, động lực rất quan trọng cho đội ngũ nhà giáo.

Đối với học sinh, sự quan tâm đầu tư thông qua các chính sách của Nhà nước và các địa phương thể hiện rõ. Đó là chính sách miễn học phí, nhiều địaphương thực hiện thêm các chính sách khác như hỗ trợ ăn trưa, dạy học 2 buổi/ngày, đặc biệt một số địa phương đã đi trước trong việc miễn phí sách giáo khoa cho học sinh.

Năm nay, 108 trường học biên giới sẽ được đưa vào sử dụng - đây là sự khác biệt hoàn toàn so với những năm trước. Trước kia các em học sinh phải học ở điểm trường lẻ rất khó khăn, nhưng năm nay các em có một môi trường học tập tốt hơn, thậm chí nhiều trường ở các thành phố lớn cũng không có được điều kiện như vậy.

Đối với sinh viên đại học, năm nay có một sự chuyển biến rất mạnh đối vớicác ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Sẽ có khoảng trên 40.000 sinh viên bao gồm sinh viên vào từ năm 2025 và sinh viên nhập học năm 2026 được hưởng chế độ học bổng, hỗ trợ tài chính. Đây là sự thay đổi rất lớn để các em có thể chuyên tâm vào việc học, nâng cao chất lượng học tập.

Đẩy mạnh kỷ cương và nghiêm túc trong thi cử, bệnh thành tích

Trước câu hỏi, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục khẳng định việc đảm bảo "học thật, thi thật, nhân tài thật" như thế nào? Bộ trưởngHoàng Minh Sơncho biết,việc đẩy lùi tiêu cực, gian lận trong học tập và thi cử là một nhiệm vụ rất lớn. Và không thể ngày một ngày hai, mà cần nhiều thời gian và phải kiên trì để tiếp tục triển khai quyết liệt.

Để thực hiện được nhiệm vụ này trước hết trong ngành Giáo dục phải thay đổi. Bắt đầu từ việc đổi mới đánh giá, bao gồm đánh giá trong học tập, tổ chức thi cử để đánh giá thực chất. Đánh giá thành tích của các trường cũng phải thay đổi, điều chỉnh lại những tiêu chí chỉ số đánh giá về hoạt động của một nhà trường, hoạt động giáo dục tại một địa phương. Rồi đánh giá thế nào là một giáo viên, một nhà giáo hoàn thành tốt nhiệm vụ, đánh giá như thế nào là học sinh hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập.

Các thí sinh chờ làm thủ tục dự thi

Theo Bộ trưởng, từ việc thay đổi đánh giá sẽ có hành động cụ thể để điều chỉnh từ chương trình, sách giáo khoa cho đến phương pháp dạy học. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng, hoàn thiện Bộ chỉ số phát triển giáo dục, bao gồm chỉ số phát triển giáo dục địa phương và chỉ số cho từng cơ sở giáo dục đại học. Những chỉ số đưa ra sẽ đi vào bản chất chứ không đi vào thành tích. Chỉ số này phản ánh đúng chất lượng, điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục của các nhà trường và từng địa phương.

Bên cạnh đó, Bộ cũng đang xây dựng chương trình hành động để tiếp tục thực hiện tốt hơn văn hóa học đường, kỷ cương trong dạy học và thi cử, ứng xử đối với nhà giáo và đối với học sinh... Để có được môi trường học tập kỷ cương, thực sự an toàn, lành mạnh bên cạnh sự nỗ lực của ngành Giáo dục rất cần sự vào cuộc của toàn xã hội.

Giáo dục thực chất phải mang lại sự tiến bộ thực chất của người học, chứ không bằng điểm số

Liên quan tới bệnh thành tích, theo Bộ trưởng khi xã hội và gia đình quá kỳ vọng vào điểm số của con em mình, của người học thì sẽ khó có được giáo dục thực chất. Giáo dục thực chất phải mang lại sự tiến bộ thực chất của người học, chứ không chỉ đo bằng điểm số. Học sinh đến trường là để hạnh phúc. Học sinh phải thấy được sự nỗ lực của mình mang lại cái kết quả cho chính mình.

Với mỗi gia đình cũng phải vậy, kỳ vọng phải thực sự vì sự tiến bộ, phát triển toàn diện của con em chứ không phải bằng điểm số để các em đua với bạn bè hay do kỳ vọng của chính phụ huynh đặt ra.

“Khi có sự chung tay của toàn xã hội ngành Giáo dục mới có thể làm tốt được trách nhiệm của mình trong nhà trường. Để học không phải vì thi, vì điểm số thì bản thân các em học sinh phải hiểu được rằng mình học vì sự tiến bộ của bản thân chứ không phải chạy đua vì điểm số”- Bộ trưởng nhấn mạnh.

Còn đối với ngành Giáo dục, Bộ trưởng cho biết, phải đổi mới mạnh mẽ trong công tác đánh giá. Ở đây phải lưu ý rằng "đánh giá cho việc học tập" khác với "đánh giá kết quả". Khi mỗi học sinh được đánh giá để biết mình đang ở đâu các em sẽ biết cần phải học như thế nào để bản thân mình tốt hơn về kiến thức, về năng lực, về phẩm chất, về sự rèn luyện.

Bên cạnh đánh giá, cần phải thực sự đổi mới trong phương pháp dạy và học để các em học sâu, học thực chất chứ không phải học để trả bài, học để thi được. Việc dạy và học phải tăng cường trải nghiệm chứ không chỉ học để ghi nhớ, học để làm các bài tập. Việc các em tham gia thực hành, trải nghiệm với những hoạt động đa dạng cũng giúp các em có kiến thức tốt hơn, hiểu sâu hơn và có năng lực tốt hơn phục vụ phát triển sau này.

Đối với người thầy, không nên đặt ra những mong chờ quá nhiều về thành tích của lớp, điểm số của học sinh. Khi đó chính người thầy cũng sẽ hướng tớiviệc làm thế nào để từng học sinh trong lớp có thể tiến bộ tốt nhất. Đây là tâm huyết của người thầy và trong môi trường sư phạm cũng luôn đề cao điều đó.