Từ iPhone 17e đến MacBook Neo, Apple kiếm bộn tiền nhờ chip bị lỗi nhẹ

Từ lâu, Apple luôn được xem là hãng công nghệ bán sản phẩm với giá cao ngất ngưởng. Từ iPhone, iPad cho đến MacBook, các thiết bị mang logo Táo khuyết thường đắt hơn đáng kể so với phần còn lại của thị trường. Song gần đây, Apple đã bán những thiết bị rẻ hơn trước rất nhiều nhưng lợi nhuận vẫn cực cao.

Ví dụ điển hình nhất là MacBook Neo, mẫu laptop giá từ 599 USD được Apple ra mắt hồi tháng 3/2026. Đây là chiếc MacBook rẻ nhất lịch sử Apple và nhanh chóng trở thành hiện tượng trên thị trường. Theo nhiều báo cáo chuỗi cung ứng và dữ liệu bán hàng ban đầu, doanh số MacBook Neo đang vượt kỳ vọng, trang WSJ đưa tin.

Chiến lược kiếm rất nhiều tiền từ chip bị lỗi nhẹ của Apple

Điều khiến giới công nghệ bất ngờ với MacBook Neo không chỉ là mức giá thấp, mà còn nằm ở chip A18 Pro bên trong. A18 Pro vốn là chip từng xuất hiện trên iPhone 16 Pro từ năm 2024. Tuy nhiên, A18 Pro trên MacBook Neo không hoàn toàn giống chip trên iPhone 16 Pro, mà bị cắt giảm một lõi GPU, chỉ còn GPU 5 lõi thay vì 6 lõi như phiên bản đầy đủ.

Chi tiết nhỏ đó hé lộ một chiến lược cực kỳ quan trọng của Apple: kiếm rất nhiều tiền từ những chip bị lỗi nhẹ. Chip bị lỗi nhẹ ở đây là chip có vài thành phần nhỏ không đạt chuẩn cao nhất, nhưng phần lớn vẫn hoạt động bình thường.

Trong ngành bán dẫn, chiến lược của Apple gọi là binning, tức phân loại chip theo chất lượng. Những chip mạnh nhất sẽ dành cho thiết bị cao cấp, còn chip có lỗi nhỏ nhưng vẫn hoạt động tốt sẽ dùng cho sản phẩm giá thấp hơn. Apple đang biến phương pháp cũ của ngành chip thành một lợi thế kinh doanh cực lớn.

Khi sản xuất wafer silicon, không phải toàn bộ chip tạo ra đều hoàn hảo. Một số chip có lỗi ở vài thành phần nhỏ, chẳng hạn một lõi GPU hoạt động không ổn định hoặc không đạt mức hiệu năng mục tiêu. Trước đây, những chip như vậy có thể bị loại bỏ hoàn toàn. Thế nhưng, Apple lại nhìn thấy cơ hội kinh doanh từ chúng.

Nếu lỗi chỉ xuất hiện ở một lõi GPU, Apple có thể vô hiệu hóa phần bị lỗi rồi tiếp tục dùng phần còn lại. Kết quả là hãng có một chip vẫn đủ mạnh cho nhiều thiết bị khác, chỉ yếu hơn đôi chút so với phiên bản cao cấp nhất.

MacBook Neo chính là ví dụ rõ ràng nhất cho chiến lược của Apple.

Theo trang WSJ, Apple đã tận dụng những chip A18 Pro không đạt chuẩn cho iPhone 16 Pro để đưa vào MacBook Neo. Đây không còn là giải pháp “chữa cháy” mà đang trở thành một phần cốt lõi trong chiến lược kinh doanh của Apple.

Trong quá khứ, Apple phụ thuộc nhiều vào chip Intel trên máy Mac và đối tác như Samsung ở khâu sản xuất chip di động. Khi đó, gã khổng lồ công nghệ Mỹ chỉ cần chọn các chip tốt nhất do đối tác sản xuất. Song kể từ khi tự thiết kế chip Apple Silicon, công ty phải trực tiếp đối mặt với thực tế của ngành bán dẫn: không có dây chuyền nào cho tỉ lệ chip hoàn hảo 100%.

Apple hiện thuê TSMC (Đài Loan) sản xuất chip. TSMC là hãng gia công chip số 1 thế giới hiện nay.

Trên mỗi tấm wafer silicon có hàng trăm chip khác nhau và chất lượng không đồng đều. Một số chip đạt chuẩn cao nhất sẽ được dùng cho iPhone Pro hoặc MacBook Pro. Một số khác bị lỗi nhẹ sẽ được chuyển xuống các thiết bị giá thấp hơn như iPhone Air, iPhone dòng e, MacBook Neo. Trong khi đó, chip đời cũ thì dành cho iPad, HomePod, Apple TV.

Như vậy, Apple có thể tận dụng gần như toàn bộ lượng chip tạo ra thay vì bỏ đi. Không những thế, chiến lược này còn giúp Apple tạo ra nhiều phân khúc sản phẩm cho nhiều tệp khách hàng khác nhau và tiết kiệm được chi phí sản xuất chip.

Infographic: SV

Apple biến những chip không hoàn hảo thành công cụ mở rộng hệ sinh thái

Trong nhiều năm, Apple kiếm tiền chủ yếu từ nhóm khách hàng sẵn sàng chi mạnh cho sản phẩm cao cấp. Tuy nhiên, thị trường smartphone và laptop toàn cầu hiện đã bão hòa. Muốn tăng trưởng tiếp, Apple cần kéo thêm người dùng mới vào hệ sinh thái của mình.

Một chiếc MacBook giá rẻ là cách hiệu quả để Apple thu hút thêm người dùng mới vào hệ sinh thái của mình. Với giá 599 USD, MacBook Neo đang cạnh tranh trực tiếp với Chromebook và laptop Windows giá rẻ, đặc biệt trong phân khúc học sinh, sinh viên.

Khi sắm MacBook Neo, không ít người dùng có xu hướng dùng thêm iCloud, Apple Music, App Store và các dịch vụ khác. Đây là những nơi Apple kiếm lợi nhuận khổng lồ về lâu dài.

Nói cách khác, Apple đang biến những chip không hoàn hảo thành công cụ mở rộng hệ sinh thái và đã làm điều này trong nhiều năm qua.

Theo trang WSJ, chip A8 từng xuất hiện trên iPhone 6 năm 2014, sau đó tiếp tục được Apple tái sử dụng cho Apple TV và HomePod đời đầu. Các mẫu iPhone dòng e hay iPhone Air gần đây cũng được cho là sử dụng phiên bản chip bị cắt giảm lõi GPU so với dòng Pro. Cụ thể hơn, iPhone 17e được cho dùng phiên bản chip không đạt chuẩn cho iPhone 17, còn iPhone Air tích hợp chip không đạt chuẩn cho iPhone 17 Pro.

Nhà phân tích chuỗi cung ứng Tim Culpan nhận xét: “Nếu vẫn có thể sử dụng những thứ không đáp ứng được các thông số kỹ thuật cao nhất, bạn có thể tiết kiệm tiền, giảm phế liệu và thời gian. Bạn có thể tiếp cận được nhiều khách hàng hơn, mà lẽ ra trước đây sẽ không thể bán được hàng cho họ”.

Apple ngày càng giống công ty bán dẫn

Theo đó, Apple hiện trông giống một công ty bán dẫn hơn là hãng điện tử tiêu dùng truyền thống.

Trước đây, Apple thường tạo khác biệt bằng thiết kế hoặc tiếp thị. Giờ đây, lợi thế lớn nhất của hãng nằm ở khả năng kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị chip.

Từ thiết kế chip, hệ điều hành cho đến phần mềm và phần cứng, tất cả đều do Apple kiểm soát. Điều đó cho phép hãng tận dụng chip lỗi theo cách mà phần lớn đối thủ sản xuất thiết bị chạy Android hoặc Windows khó làm được.

Một hãng bán laptop chạy Windows không thể dễ dàng lấy chip Qualcomm hoặc Intel bị lỗi rồi tạo ra sản phẩm mới riêng cho mình, song Apple thì có thể.

Đó chính là sức mạnh của mô hình tích hợp dọc mà Steve Jobs, nhà đồng sáng lập và cố giám đốc điều hành Apple, từng theo đuổi. Tuy nhiên, chiến lược này cũng bắt đầu lộ ra một số vấn đề.

Theo WSJ, nhu cầu dành cho MacBook Neo đang lớn đến mức Apple gần như dùng hết lượng chip A18 Pro có sẵn. Công ty buộc phải đặt thêm chip mới để duy trì sản xuất mẫu laptop giá rẻ này. Đây là dấu hiệu cho thấy Apple không còn dư dả nguồn cung chip như trước.

TSMC hiện phải chia năng lực sản xuất chip AI tiên tiến cho nhiều khách hàng như Nvidia, AMD và các công ty khác, khiến áp lực lên chuỗi cung ứng ngày càng lớn. Nhà phân tích Ming-Chi Kuo từ hãng TF International Securities cảnh báo Apple đang bắt đầu cảm nhận rõ sức ép về chip và sự linh hoạt trước đây không còn nhiều nữa.

Theo một số báo cáo, Apple thậm chí có thể phải nhờ đến Intel sản xuất một phần chip cho các thiết bị giá rẻ trong tương lai, điều khó tưởng tượng vài năm trước. Hôm 8/5, WSJ đưa tin Intel đã đạt được thỏa thuận sơ bộ để sản xuất một số chip cho các thiết bị của Apple.

Dù vậy, bức tranh tổng thể vẫn cho thấy Apple đang làm điều mà rất ít hãng công nghệ thực hiện được: biến những chip bị lỗi nhẹ thành cỗ máy kiếm tiền hiệu quả.

Khách hàng có thể mua thiết bị rẻ hơn, Apple có thêm doanh thu và lợi nhuận, ít chip bị vứt bỏ hơn. Nói cách khác, công ty đang tìm ra cách vừa cải thiện biên lợi nhuận vừa tạo ra hình ảnh thân thiện môi trường hơn. Việc này rất quan trọng khi Apple liên tục quảng bá mục tiêu trung hòa carbon và phát triển bền vững trong những năm gần đây.

Nvidia, AMD, Intel dùng chiến lược binning từ lâu

Không chỉ Apple, các hãng chip lớn như Nvidia, AMD và Intel cũng từ lâu áp dụng chiến lược binning để tận dụng tối đa lượng chip được sản xuất. Sau khi kiểm tra chất lượng từng chip, những mẫu đạt hiệu năng cao nhất sẽ được bán ở phân khúc đắt tiền hơn, còn chip có vài thành phần không đạt chuẩn tối đa nhưng vẫn hoạt động ổn định sẽ bị tắt bớt lõi hoặc giảm xung nhịp để bán với giá rẻ hơn.

Ví dụ, Nvidia và AMD chia GPU thành nhiều phiên bản khác nhau, bằng cách vô hiệu hóa một số lõi xử lý hoặc giới hạn hiệu năng. Điều này giúp các hãng giảm lãng phí, tăng tỉ lệ chip có thể bán được và tối ưu lợi nhuận từ mỗi wafer silicon.