Từ ký ức Hà Nội đến hành trình nuôi dưỡng tình yêu đất nước

“Chạm” vào ký ức qua nhiều giác quan

Hà Nội có những ký ức tưởng đã lùi xa nhưng chỉ cần một mùi trà, tiếng máy đánh chữ, một món ăn quen thuộc hay đôi dép cao su cũng đủ gọi về. Đó là ký ức của những năm tháng bao cấp, khi cuộc sống còn nhiều thiếu thốn nhưng con người biết chắt chiu, sẻ chia và tìm thấy niềm vui từ những điều giản dị nhất.

Không chỉ nhìn lại một thời đã qua, “Tour Yêu Nước” còn đưa người tham gia “chạm” vào quá khứ bằng nhiều giác quan, để từ những điều rất đỗi bình dị có thể cảm nhận sâu hơn sức sống, bản lĩnh và vẻ đẹp của con người Hà Nội.

Thực hiện Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và cơ chế phát triển không gian sáng tạo theo Luật Thủ đô, UBND phường Ba Đình giới thiệu “Tour Yêu Nước: Chạm vào ký ức một thời”.

Không gian văn hóa Ký ức Hà Nội tại số 11A Ngũ Xã tái hiện một phần đời sống Hà Nội thời bao cấp, đưa du khách trở về với những ký ức giản dị của một thời đã qua.

Ba Đình là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945. Với vị trí đặc biệt ấy, việc xây dựng một sản phẩm văn hóa gắn với ký ức Hà Nội trong dịp Quốc khánh càng mang ý nghĩa riêng. Ông Nguyễn Dân Huy, Phó Chủ tịch UBND phường Ba Đình, TP Hà Nội cho biết: “Tour Yêu Nước: Chạm vào ký ức một thời” được xây dựng với mong muốn giúp du khách quốc tế, người dân từ các địa phương, đặc biệt là thế hệ trẻ, hình dung rõ hơn về một giai đoạn nhiều khó khăn của đất nước - thời kỳ bao cấp. Tuy nhiên, điều tour muốn kể không chỉ là sự thiếu thốn.

“Điều chúng tôi mong muốn truyền tải chính là cách người Hà Nội vượt qua những khó khăn, vất vả bằng tinh thần sáng tạo, sự sẻ chia và tính cộng đồng. Biết bao thế hệ ông bà, cha mẹ chúng ta đã đi qua thời kỳ ấy, xây dựng đất nước, xây dựng Hà Nội được như ngày hôm nay…”, ông Nguyễn Dân Huy chia sẻ.

Video chia sẻ về trải nghiệm “Tour Yêu Nước: Chạm vào ký ức một thời”:

Điểm hấp dẫn của hành trình nằm ở cách quá khứ được tái hiện bằng những trải nghiệm cụ thể. Du khách có thể bước vào không gian thực cảnh Hà Nội thời bao cấp, tìm hiểu về nhà ở, phương tiện đi lại, những ngành nghề đặc biệt, trò chơi tuổi thơ hay nét văn hóa cưới hỏi giản dị của người Hà Nội.

Một quán trà đá vỉa hè, chiếc máy đánh chữ, những vật dụng quen thuộc của một thời... trở thành những “điểm chạm”, giúp người trẻ hình dung về đời sống của ông bà, cha mẹ. Đặc biệt, workshop chế tác dép lốp từ lốp xe cũ mang đến một trải nghiệm thú vị, đồng thời gợi nhiều suy ngẫm. Chiếc dép cao su tưởng như bình dị ấy từng gắn với những năm tháng chiến tranh, gian khó và trở thành biểu tượng cho khả năng sáng tạo, thích ứng của người Việt Nam.

Không gian được kết nối bằng những món ăn mộc mạc, trò chơi tuổi thơ và câu chuyện của những “người dẫn chuyện”, tạo nên một hành trình đa giác quan, nơi người tham gia không chỉ nhìn mà còn được nghe, chạm, nếm và trực tiếp làm.

Các món ăn mộc mạc được đưa vào hành trình trải nghiệm, gợi lại không khí “Tết Độc lập” giản dị của Hà Nội trong thời kỳ bao cấp.

Ông Nguyễn Dân Huy, Phó Chủ tịch UBND phường Ba Đình, TP Hà Nội chia sẻ về “Tour Yêu Nước: Chạm vào ký ức một thời”.

Theo ông Nguyễn Dân Huy, điểm nhấn của chương trình năm nay là tái hiện không khí “Tết Độc lập” trong thời kỳ bao cấp. Một mâm cơm giản dị, ngày thường có gì thì ngày lễ có thể chỉ thêm một đĩa giò, một đĩa chả hay một món thịt... Những điều rất nhỏ ấy lại có khả năng gợi lên cả một miền ký ức.

“Qua những hình ảnh, những trải nghiệm đó, chúng tôi mong muốn giúp du khách thực sự sống trong thời điểm, thời khắc của ông bà, bố mẹ. Từ đó cảm nhận được sự kiên cường của người Việt Nam, sự kiên cường của người Hà Nội, tinh thần chịu thương, chịu khó, cần cù và luôn vươn lên trong bất cứ hoàn cảnh nào”, ông Nguyễn Dân Huy bày tỏ.

Từ tuyến tàu điện số 6 đến những “chuyến tàu” chở di sản

Theo ông Nguyễn Dân Huy, “Tour Yêu Nước” được phát triển từ ý tưởng “Tuyến tàu điện số 6”, một sản phẩm đã hình thành từ năm 2022. Hà Nội xưa từng có 5 tuyến tàu điện chạy trên mặt đất; “tuyến tàu điện số 6” được hình dung như một tuyến tàu đặc biệt, không chuyên chở con người mà chuyên chở di sản.

“Tour Yêu Nước: Chạm vào ký ức một thời” kết nối nhiều giác quan, để du khách không chỉ nhìn mà còn được nghe, chạm, trực tiếp trải nghiệm.

Những “chuyến tàu” ấy kết nối các giá trị của quá khứ với hiện tại và dành cho các thế hệ tương lai. Đó cũng là cách để những người sinh ra, lớn lên, làm việc hay chỉ đơn thuần đến Hà Nội có thể hiểu thành phố sâu hơn. Bởi khi hiểu, người ta sẽ yêu hơn và khi đã yêu, sẽ có thêm động lực góp sức xây dựng một Thủ đô văn minh, hiện đại.

Tại phường Ba Đình, “Tour Yêu Nước” là một sự khởi đầu, là sản phẩm công nghiệp văn hóa đầu tiên, đồng thời là nền tảng để từng bước hình thành trung tâm công nghiệp văn hóa của phường. Tour hiện tại mới là sản phẩm cốt lõi, gợi mở để doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư cùng tham gia sáng tạo những sản phẩm tiếp theo.

“Để làm nên một sản phẩm thành công trong công nghiệp văn hóa, đó chính là sự sáng tạo. Mỗi sản phẩm hôm nay mà ngày mai không đổi mới, không tiếp nối, không phát triển thêm thì sẽ dần hạn chế và không thể sống, không thể phát triển được”, ông Nguyễn Dân Huy nhấn mạnh.

Vì vậy, những ký ức được kể hôm nay sẽ tiếp tục được bồi đắp bằng những câu chuyện, sự kiện và trải nghiệm mới. Mỗi lần du khách trở lại, phường mong muốn họ lại có một cảm nhận khác, một trải nghiệm mới. Đó cũng là cách để di sản không chỉ được bảo tồn mà thực sự trở thành nguồn lực cho phát triển kinh tế xã hội.

Cô Anh Thư, phường Giảng Võ, TP Hà Nội vui mừng hồi tưởng về những ký ức đã qua.

Quán trà đá vỉa hè tái hiện một nét văn hóa đặc trưng của Hà Nội xưa, nơi người dân gặp gỡ, trò chuyện và sẻ chia trong cuộc sống thường ngày.

Với những người từng sống qua thời bao cấp, không gian này có thể gợi lại một phần tuổi trẻ. Với người trẻ, đó lại là một thế giới gần như xa lạ nhưng đầy tò mò.

Cô Anh Thư (phường Giảng Võ, TP Hà Nội), cho biết không gian quán trà đá vỉa hè là một trong những điểm giúp thế hệ trẻ hình dung rõ hơn về đời sống của ông bà, cha ông. Ngày trước, quán nước vỉa hè không chỉ là nơi uống nước mà còn là nơi hàng xóm láng giềng trò chuyện, chia sẻ và kết nối với nhau. Những thức uống giản dị như nước nhân trần, trà đá, cùng các loại bánh kẹo quen thuộc tạo nên một không gian rất đặc trưng của Hà Nội…

“Thời kỳ ấy ông bà chúng ta rất vất vả, khó khăn nhưng tràn đầy hạnh phúc, bởi có sự san sẻ và sẻ chia”, cô Anh Thư nói.

Bạn trẻ Phạm Phương Linh hào hứng trải nghiệm, check-in tại không gian văn hóa hoài niệm.

Với bạn trẻ Phạm Phương Linh, sinh viên năm thứ ba, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, trải nghiệm tại không gian văn hóa mang đến cảm giác bất ngờ và xúc động. Những hiện vật được bài trí sinh động khiến Linh có cảm giác như được “sống lại” một phần đời sống của cha ông. Nhưng điều Linh nhận được không chỉ là kiến thức về những đồ vật xưa cũ, mà còn là sự hiểu biết sâu hơn về giá trị văn hóa cộng đồng, tình cảm gia đình và nếp sống của người Việt.

Linh đặc biệt ấn tượng với hoạt động làm dép cao su. Trước khi trải nghiệm, cô không nghĩ một vật dụng giản dị như đôi dép lại có thể chứa đựng nhiều câu chuyện đến vậy. Tự tay làm đôi dép, bạn trẻ cảm nhận rõ hơn những khó khăn mà thế hệ trước từng trải qua; từ đó, niềm tự hào về truyền thống được đánh thức theo một cách tự nhiên hơn.

Trải nghiệm chế tác dép lốp từ lốp xe cũ, tìm hiểu về sự sáng tạo, khả năng thích ứng của cha ông trong những năm tháng gian khó.

Các bạn trẻ tò mò về nhiều hiện vật được sắp đặt trong không gian văn hoá.

Còn với bạn trẻ Nguyễn Quốc Tuấn, 23 tuổi, sinh sống tại phường Ba Đình, nhiều trải nghiệm tại đây thực sự mới mẻ. Những chiếc máy đánh chữ, cách làm dép lốp hay không gian quán nước xưa là những điều anh chưa có cơ hội nhìn thấy, chạm vào trực tiếp. Qua hành trình, anh hiểu hơn về những khó khăn, vất vả mà cha ông từng trải qua, cũng như những nỗ lực để xây dựng cuộc sống hôm nay. Từ đó, anh có thêm cơ hội hiểu, trân trọng quá khứ và nuôi dưỡng tình yêu, niềm tự hào với quê hương, đất nước.

Có lẽ đó cũng là giá trị sâu nhất mà “Tour Yêu Nước: Chạm vào ký ức một thời” muốn gửi lại sau mỗi hành trình. Yêu nước đôi khi không bắt đầu từ những điều lớn lao, mà có thể bắt đầu từ việc hiểu cha ông đã từng sống thế nào, vượt qua thiếu thốn ra sao, sẻ chia với nhau như thế nào để đi qua những năm tháng khó khăn. Từ những “điểm chạm” rất đỗi bình dị ấy, ký ức được nối dài, để quá khứ không chỉ được nhớ lại mà còn trở thành nguồn cảm hứng cho hiện tại và tương lai.

Một số hình ảnh khác:

Các bạn trẻ có dịp bước vào một tiệm mượn sách mang dáng dấp thời bao cấp.

Gian bếp thời bao cấp chan chứa nhiều kỷ niệm của mỗi gia đình.

Quán trà đá thân quen với nhiều thức quà mộc mạc...

Tự tay làm dép cao su giúp người trẻ cảm nhận trực tiếp những câu chuyện phía sau một vật dụng bình dị từng gắn bó với nhiều thế hệ người Việt.

Không gian lễ cưới thời bao cấp.

Mâm cơm giản dị cũng được tái hiện sinh động.

Những trò chơi tuổi thơ góp phần tái hiện sinh động đời sống tinh thần của trẻ em Hà Nội một thời.

Từ những câu chuyện về cuộc sống của cha ông, hành trình “Chạm vào ký ức một thời” góp phần giúp người trẻ hiểu, trân trọng quá khứ và nuôi dưỡng tình yêu, niềm tự hào với quê hương, đất nước.