Từ ký ức mùa Thu lịch sử đến khát vọng hôm nay

Mệ Trần Thị Bồn kể lại cho thế hệ trẻ về ký ức lịch sử.

Khi mùa Thu lịch sử sống lại

Ở tuổi 98, mệ Trần Thị Bồn, Đảng bộ phường Hương An, TP. Huế, vừa vinh dự đón nhận Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng. Nhắc đến mùa Thu năm 1945 và ngày Quốc khánh 2/9, ánh mắt mệ vẫn rực lên niềm vui của cô gái 16 tuổi năm nào.

Năm ấy, đất nước chuyển mình trong Cách mạng Tháng Tám, mệ Bồn được giao phụ trách thiếu niên, nhi đồng tại địa phương. Những ngày, không khí sục sôi, tiếng hát vang lên, niềm vui giải phóng lan tỏa. “Lúc đó vui sướng lắm, say sưa đi tập bài hát. Đêm nào đi tập về cũng thấy vui. Cảm giác đất nước được giải phóng, người lâng lâng như đang bay rứa, mừng quá quên cả ăn”, mệ bồi hồi.

Với người từng chứng kiến ngày độc lập đầu tiên, Quốc khánh không chỉ là một mốc lịch sử, mà là ký ức về khoảnh khắc cả dân tộc đứng lên làm chủ vận mệnh.

Trong cuộc đời cách mạng, mệ Bồn còn hai lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Lần đầu diễn ra khi mệ công tác tại miền Bắc gặp Bác về thăm công trường nơi mệ làm việc. “Bữa đó tôi bị đau, đang nằm trong lán trại. Bác Hồ đi qua ruộng, vào thăm nhà bếp và hỏi thăm anh em. Nghe tin Bác đến, tôi vùng dậy chạy theo Bác quên cả cơn đau”, mệ kể. Bác ân cần trò chuyện, cùng mọi người hát bài “Đoàn kết” và căn dặn về tinh thần trách nhiệm. Lời dặn ấy theo mệ suốt những năm tháng về sau.

Ký ức của mệ Bồn cũng là ký ức về một thời lòng yêu nước được kết tinh thành hành động. Từ những con người trực tiếp sống trong mùa Thu 1945, ngọn lửa ấy tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ cầm súng trong những cuộc kháng chiến bảo vệ độc lập, thống nhất đất nước.

Ông Trần Minh Sơn, nguyên Thượng úy, Tiểu đội trưởng trinh sát Quân đoàn 2, từng chiến đấu tại chiến trường Trị - Thiên, bảo rằng, ký ức mùa Thu 1945 lại nhắc những người lính về cội nguồn sức mạnh dân tộc. Theo ông, sức mạnh ấy trước hết bắt nguồn từ lòng dân. Khi Nhân dân cùng hướng về độc lập, sẵn sàng chở che, dẫn đường, tiếp sức cho cách mạng, lòng dân trở thành thế trận không gì khuất phục được. Tinh thần quân dân một lòng của mùa Thu lịch sử vì thế, được tiếp nối qua các cuộc kháng chiến.

Cũng mạch ký ức ấy, nhà văn - chiến sĩ Nguyễn Quang Hà, người có hơn 8 năm chiến đấu tại chiến trường Trị - Thiên, luôn xem Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 là những thời khắc để nhớ về một thế hệ đã biến khát vọng độc lập thành hành động. Theo ông, mỗi mùa Thu gợi lại khí thế sục sôi của những ngày Tổng khởi nghĩa, niềm vui Tết Độc lập và tinh thần chiến đấu được hun đúc từ khát vọng giữ gìn nền độc lập. Những trận đánh lớn, chiến thắng giòn giã và sự hy sinh của đồng đội trong chiến tranh tiếp nối dòng chảy ấy. Viết về người lính, với ông, cũng là viết về sự tiếp nối tinh thần Tháng Tám - sẵn sàng dấn thân, chiến đấu và hy sinh vì Tổ quốc.

Ký ức mùa Thu vì thế không khép lại ở một thời điểm. Từ thế hệ sống trong ngày độc lập đầu tiên đến những người đi qua chiến tranh, khí thế ấy được trao truyền bằng lòng yêu nước và trách nhiệm.

 Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam trao huy hiệu 80 tuổi Đảng cho bà Đỗ Thị Lý, phường Thuận Hóa.

Từ ký ức đến hành động của tuổi trẻ

Từng đi qua những năm tháng kháng chiến, mệ Trần Thị Bồn không giấu xúc động trước sự đổi thay của quê hương. Tâm nguyện lớn nhất của mệ là nhìn thấy thế hệ trẻ tiếp nối xứng đáng truyền thống cách mạng của cha an. Mệ gửi gắm: “Nhắn gửi cho các em, các cháu là phải nhớ lời Bác dặn: Làm việc phải tích cực, làm việc nhớ hoàn thành! Chớ lêu lổng, làm nửa chừng rồi bỏ. Đất nước lớn mạnh có sự góp sức của thế hệ trẻ”.

Mệ nhắc lớp trẻ giữ vững phẩm chất đạo đức, sự liêm khiết và lòng hòa đồng. Với mệ, tiếp nối truyền thống có thể bắt đầu từ cách sống và ý thức cống hiến. Điều mệ Bồn mong mỏi cũng chính là điều những người trẻ hôm nay đang trả lời bằng hành động. Trách nhiệm với quê hương bắt đầu từ học tập, lao động, sẻ chia và cống hiến.

Ở phường Hương An, Lê Bá Thiện Lộc, Phó Bí thư Đoàn phường, đưa tinh thần ấy vào cuộc sống bằng những phần việc thiết thực: tiếp sức mùa thi, Chủ nhật xanh, hiến máu, hỗ trợ hộ nghèo, chương trình “Em nuôi của Đoàn”, lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, hành trình biên giới và các hoạt động cộng đồng.

Với Lộc, ký ức về ngày 2/9/1945 trước đây chủ yếu đến từ sách và những bức ảnh. Nhưng khi nghe mệ Bồn cùng các nhân chứng kể lại, lịch sử trở nên gần hơn, có sức lay động hơn.

 Thanh niên phường Hương An tổ chức livetream bán nông sản cho người dân.

“Quốc khánh không chỉ là một mốc son lịch sử, mà còn là ngọn lửa thôi thúc thế hệ trẻ chúng em sống có trách nhiệm hơn, mang tri thức, sức trẻ đóng góp vào sự phát triển của Huế, Hương An và đất nước, cùng vươn mình trong kỷ nguyên mới”, Lộc bày tỏ.

Từ những việc làm ở cơ sở, người trẻ Huế cũng mang tinh thần ấy theo trên những hành trình rộng mở hơn. Tiếp nối truyền thống không chỉ là nhớ về lịch sử, mà còn là chủ động học hỏi, hội nhập và chuẩn bị hành trang tri thức để đóng góp cho quê hương, đất nước.

Sinh viên Trần Phạm Tiểu Băng, Phó Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế, là một trong những đại biểu trẻ tham gia Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập của thanh niên Việt Nam tại Trung Quốc - Trại nghiên cứu, học tập “Theo dấu chân Bác Hồ” năm 2026.

Tìm hiểu những địa danh gắn với hành trình hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trung Quốc, Tiểu Băng cảm nhận sâu sắc hơn tinh thần tự học, ý chí vượt khó và khát vọng cống hiến của Người. Giao lưu với thanh niên hai nước giúp cô mở rộng góc nhìn về học tập, sáng tạo và hội nhập.

“Điều em mang về không chỉ là những kỷ niệm đẹp mà còn là sự nhắc nhở về trách nhiệm của người trẻ hôm nay: không ngừng học tập, rèn luyện và chủ động tạo ra những giá trị tích cực cho cộng đồng”, Tiểu Băng chia sẻ. 

Mùa Thu năm 1945 mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc. Hôm nay, trong mùa Thu của đất nước, ký ức về Quốc khánh 2/9 không chỉ để nhớ, mà để tiếp thêm động lực hành động. Với Huế, đó là lời nhắc để thế hệ trẻ mang tri thức, sức sáng tạo và tình yêu quê hương viết tiếp những trang mới, góp phần xây dựng Huế ngày càng phát triển bằng niềm tin, bản lĩnh và khát vọng.