Từ lá phiếu của dân đến Nhà nước pháp quyền

Ngày 3/9/1945, chỉ một ngày sau Ngày Độc lập, tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề nghị sớm tổ chức Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu. Ngày 6/1/1946, toàn thể nhân dân Việt Nam đã đi bỏ phiếu, bầu ra Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam độc lập. Đó là dấu mốc mở đầu cho việc xác lập quyền làm chủ của nhân dân bằng một thể chế dân chủ, tiến bộ. Nhà sử học Dương Trung Quốc, đại biểu Quốc hội khóa XI đến XIV, cho rằng cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 đã thể hiện rõ những nguyên tắc dân chủ rất tiến bộ.

Nhà sử học Dương Trung Quốc cho hay: "Lấy một ví dụ đơn giản về tính chặt chẽ trong quy định: Với những cử tri vì hoàn cảnh khách quan không thể tự mình thực hiện việc bỏ phiếu, pháp luật đã quy định rõ phải có sự chứng kiến và hỗ trợ của đại diện Tổ bầu cử cùng sự giám sát của các cử tri khác. Tất cả những chi tiết đó, dù là nhỏ nhất, đều cho thấy chúng ta đang thực hiện quy trình bầu cử một cách hết sức nghiêm túc và trách nhiệm. Chính sự minh bạch này là nền tảng để chúng ta lựa chọn được những đại biểu ưu tú nhất vào bộ máy quyền lực Nhà nước."

Từ cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 đến các cuộc bầu cử hôm nay, một giá trị xuyên suốt luôn được khẳng định, đó là quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân. Thông qua lá phiếu, cử tri lựa chọn người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình trong Quốc hội và HĐND các cấp. Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Nguyễn Lâm Thành nhấn mạnh, bầu cử là cơ sở để hình thành bộ máy đủ năng lực gánh vác trọng trách trước nhân dân.

Không chỉ là quyền lợi chính trị, đi bầu cử còn là trách nhiệm công dân, là sự tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng bộ máy Nhà nước. Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cho rằng chính sự tự do, bình đẳng trong bầu cử đã thể hiện rõ quyền lực của nhân dân.

Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường cho biết: "Chúng ta đang xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Cuộc bầu cử này chính là sự minh chứng rõ nét nhất cho quyền làm chủ đó. Khi mỗi người dân được tự do và bình đẳng lựa chọn người đại diện cho mình, đó không chỉ là một thủ tục hành chính, mà chính là sự thực thi quyền lực tối cao của nhân dân đối với vận mệnh của đất nước."

Thực tiễn cũng cho thấy, cơ cấu đại biểu trong các cơ quan dân cử ngày càng hợp lý hơn, phản ánh rõ hơn tiếng nói của các tầng lớp nhân dân. Đây cũng là biểu hiện sinh động của việc quyền làm chủ của nhân dân ngày càng được tôn trọng và phát huy trong đời sống chính trị - xã hội. Nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng Nguyễn Mạnh Hà cho rằng, thành công của mỗi cuộc bầu cử tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của cơ quan dân cử trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Theo Hiến pháp năm 2013 và Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND năm 2015, bầu cử ở nước ta được tiến hành theo bốn nguyên tắc: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Đây là những nguyên tắc dân chủ, tiến bộ, được thực hiện nhất quán trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Ngô Sách Thực khẳng định, mỗi lá phiếu của cử tri là yếu tố quan trọng tạo nên tính chính danh của bộ máy Nhà nước.

Nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Ngô Sách Thực nhấn mạnh: "Với tư cách là chủ thể của đất nước, mỗi lá phiếu của người dân chính là một viên gạch cốt yếu để xây dựng nên bộ máy Nhà nước vững mạnh. Việc cử tri đi bầu cử không chỉ là thực hiện quyền công dân, mà còn tạo ra tính chính danh cho Nhà nước. Đó là cơ sở pháp lý cao nhất để bộ máy lãnh đạo thực thi nhiệm vụ theo đúng ý chí, nguyện vọng và sự ủy quyền thiêng liêng của nhân dân."

Từ cuộc Tổng tuyển cử lịch sử năm 1946 đến ngày hội toàn dân hôm nay, mỗi lá phiếu luôn mang theo niềm tin, trách nhiệm và khát vọng phát triển. Và từ chính những lá phiếu ấy, quyền làm chủ của nhân dân tiếp tục được khẳng định, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ngày càng vững mạnh.

Ngọc Ánh