Từ lớp học đến mô hình sinh kế bền vững

Truyền cảm hứng từ những bài học thực tế

Thực tế tại xã vùng biên giới La Lay cho thấy, nếu chỉ truyền đạt lý thuyết thuần túy thì người dân rất khó tiếp thu và áp dụng. Ý thức được điều đó, trong năm 2026, các lớp đào tạo nghề nông nghiệp và phi nông nghiệp do xã phối hợp với Trường cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị tổ chức đều lấy thực hành làm trung tâm, áp dụng phương pháp “cầm tay chỉ việc” trên cơ sở điều kiện thực tế của từng thôn, bản.

Khai giảng các lớp đào tạo nghề ngắn hạn cho người dân xã La Lay - Ảnh: H.Đ

Tại thôn A Ngo, lớp dạy nghề chế biến món ăn thu hút đông đảo chị em phụ nữ tham gia. Những đôi bàn tay vốn quen cầm cuốc, phát rẫy nay tỉ mẩn học cách sơ chế nguyên liệu, phối trộn gia vị, trình bày món ăn và bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Dù ban đầu còn không ít lóng ngóng, nhưng sự kiên nhẫn của giáo viên đã tiếp thêm hào hứng cho lớp học.

Chị Hồ Thị Yên (thôn A Ngo) phấn khởi chia sẻ: “Trước đây, tôi chỉ biết nấu chín thức ăn. Vào lớp học, cô giáo dạy cách làm nhiều món, tôi rất thích. Dù ban đầu còn vụng về, nhưng học xong tôi biết cách tổ chức bữa ăn gia đình khoa học hơn và mong muốn có cơ hội làm dịch vụ nấu ăn khi địa phương có lễ hội, sự kiện”.

Song song đó, lớp hướng dẫn kỹ thuật nuôi gà thả vườn tại thôn Kỳ Nê cũng nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình. Chị Hồ Thị Hiệp (thôn Kỳ Nê) bộc bạch: “Ở đây trước giờ không biết làm gì để có thu nhập nên cứ nghèo mãi. Muốn làm kinh tế mà thiếu kiến thức. Nay được xã quan tâm cho học nghề nuôi gà thả vườn, lại được hỗ trợ con giống và hướng dẫn cách làm chuồng, tiêm phòng vắc-xin nên bà con rất yên tâm. Nhà tôi lúc trước nuôi vài con gà, bị dịch bệnh nên chết hết. Giờ biết kỹ thuật rồi, tôi sẽ quyết tâm nâng số lượng lượng đàn gà để gia đình có thu nhập khá hơn”.

Giáo viên Trường cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi gà thả vườn cho bà con - Ảnh: H.Đ

Theo anh Hoàng Trung Thành, giáo viên Trường cao đẳng kỹ thuật Quảng Trị, việc chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi cho bà con không chỉ giúp tăng tỉ lệ sống cho vật nuôi mà còn giúp người dân làm quen với tư duy sản xuất an toàn, phòng ngừa dịch bệnh chủ động thay vì phó mặc cho tự nhiên.

Điểm tựa cho mục tiêu giảm nghèo

Một thực tế cần thẳng thắn nhìn nhận đối với công tác đào tạo nghề ở các xã miền núi là không phải 100% học viên bước ra khỏi lớp học nghề đều trở thành thợ giỏi hay chủ mô hình kinh doanh. Tuy có được chứng chỉ nhưng những thử thách như thiếu vốn đầu tư, thiếu công cụ sản xuất, hoặc sản phẩm làm ra không có nơi tiêu thụ, khiến kiến thức đã học rất dễ bị bỏ quên và bà con lại quay về với nếp làm cũ, nghề được đào tạo không mang lại hiệu quả.

Từ thực tế này, xã La Lay không đào tạo nghề theo chỉ tiêu hay phong trào, mà xuất phát từ chính nhu cầu rà soát, khả năng phát triển sản xuất và điều kiện thực tế của địa phương. Người dân sau khi học xong phải sống được bằng nghề, áp dụng được ngay vào diện tích đất đai và đàn vật nuôi của gia đình.

Dạy nghề dệt thổ cẩm cho phụ nữ xã La Lay - Ảnh: H.Đ

Nhiều người dân trước đây lao động hoàn toàn theo thói quen nay đã bắt đầu thay đổi nếp nghĩ, cách làm. Ông Hồ Văn Pá (thôn A Ngo) chia sẻ chân thành: “Bà con chúng tôi đã được Nhà nước quan tâm đào tạo nghề để xóa nghèo. Bây giờ bà con biết trồng cỏ nuôi bò, biết làm chuồng che chắn tránh rét cho dê, bò. Bà con mừng lắm vì biết cách làm để giảm nghèo, không còn mò mẫm tự làm như trước nữa. Có thầy giáo dạy nghề, có hướng dẫn bài bản thì yên tâm hơn nhiều”.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc kết nối sau đào tạo, xã La Lay đã chủ động lồng ghép công tác dạy nghề với các chính sách hỗ trợ sản xuất, nguồn vốn ưu đãi và khuyến nông.

“Địa phương xác định các khâu đột phá, gồm: Phát triển kinh tế hộ, kinh tế hợp tác, hợp tác xã gắn với mô hình cụ thể; đẩy mạnh xuất khẩu lao động, tạo việc làm, tăng thu nhập, góp phần giảm nghèo bền vững và chuyển dịch cơ cấu kinh tế phù hợp. Trọng tâm công tác dạy nghề của xã là phải gắn với định hướng nghề nghiệp và giải quyết việc làm thực tế.

Chúng tôi chủ động đi tìm đầu ra, tính toán cơ hội việc làm ngay từ khâu chọn nghề đào tạo. Đào tạo nghề phải kết nối được với các nguồn vốn vay, chính sách hỗ trợ con giống, cây trồng và định hướng liên kết tiêu thụ sản phẩm để người dân tự tin nhân rộng mô hình”, ông Hồ Văn Hiền, Phó Chủ tịch UBND xã La Lay nhấn mạnh.