Từ lớp học pha chế đến cơ hội nâng cao sinh kế cho phụ nữ vùng cao

Đó là câu chuyện của chị Giàng Thị Vua và chị Sùng Y Xoa – hai trong nhiều học viên đã tham gia khóa đào tạo “Pha chế đồ uống không cồn” thuộc tiểu dự án “Phát triển dịch vụ đào tạo kỹ năng nghề và tạo việc làm trong ngành du lịch ở Sơn La” do Dự án Thúc đẩy Bình đẳng giới thông qua Nâng cao Hiệu quả Kinh tế Sản xuất Nông nghiệp và Phát triển Du lịch (GREAT) của Chính phủ Australia tài trợ.

Hai tuần đi học xa nhà của người phụ nữ Mông không biết chữ

Chúng tôi gặp chị Giàng Thị Vua vào một buổi chiều hè tại quán nước nhỏ nằm ngay khu vực Sống lưng khủng long, bản Chống Tra, xã Tà Xùa. Trong suốt cuộc trò chuyện, một cán bộ địa phương đóng vai trò phiên dịch bởi chị Vua – người phụ nữ dân tộc Mông ấy – không sõi tiếng Kinh. Vì thế, càng khó hình dung rằng chị từng một mình tham gia khóa đào tạo pha chế đồ uống không cồn kéo dài hơn hai tuần, và là một trong những học viên cần mẫn nhất lớp.

Quán nước nhỏ của vợ chồng chị Giàng Thị Vua giữa biển mây Tà Xùa

Nói về quyết định đi học, chị kể, trước đây, nguồn sống của gia đình chủ yếu đến từ làm nương và chăn nuôi. Có những năm dịch bệnh khiến đàn bò chết hàng loạt, cả gia đình gần như không còn nguồn thu nhập. Những khoản chi tưởng như rất nhỏ như mua quần áo mới, sách vở hay bút viết cho con đi học cũng trở thành nỗi trăn trở thường trực.

"Nhiều khi tiền mua muối, mì chính hay mì tôm cũng phải gác lại, để dành tiền đó ưu tiên cho con mua sách vở đi học", chị nhớ lại.

Khi du lịch bắt đầu phát triển ở Tà Xùa và khu vực Sống lưng khủng long trở thành điểm “hot check-in”, vợ chồng chị mạnh dạn mở một quán nước nhỏ phục vụ khách du lịch. Quán giúp gia đình có thêm nguồn thu nhập, nhưng bản thân chị vẫn luôn cảm thấy thiếu tự tin vì chưa từng được đào tạo bài bản về pha chế đồ uống.

Khi được giới thiệu khóa học pha chế đồ uống không cồn của REACH Sơn La do GREAT hỗ trợ, chồng chị - anh Thào A Sò, động viên vợ tham gia. Và đó là một quyết định đòi hỏi rất nhiều dũng khí.

Không biết chữ nên trong hơn hai tuần tham gia khóa học, chị học bằng một cách rất riêng. Mỗi khi giảng viên hướng dẫn công thức trên lớp, chị tỉ mỉ quan sát từng thao tác, ghi nhớ bằng mắt, làm lại nhiều lần bằng đôi tay rồi dùng điện thoại quay lại toàn bộ bài giảng để về xem lại. Những hôm không hiểu hết nội dung, chị gọi điện về nhà nhờ chồng cùng xem video rồi giải thích thêm.

Chị Vua giờ có thể tự tin pha chế nhiều món nước uống

Ở nhà, anh Thào A Sò thay vợ chăm con, làm nương, lo việc chăn nuôi và quán xuyến mọi công việc trong gia đình. Sự động viên ấy trở thành nguồn sức mạnh giúp chị hoàn thành khóa học.

Ngày trở về, quán nước nhỏ của gia đình có thêm những món đồ uống mới, một bảng menu bài bản hơn và quan trọng nhất là sự tự tin của chính người chủ quán.

“Tôi cảm thấy khách uống xong đều hài lòng. Tôi tin đồ uống mình làm bây giờ đã tốt hơn rất nhiều”, chị Vua chia sẻ với nụ cười rạng rỡ.

Mở rộng “menu” để mỗi vị khách đến homestay có thêm lý do ở lại

Cách đó không xa, tại homestay Y Xoa giữa mây núi Tà Xùa, chị Sùng Y Xoa, cũng đang từng ngày áp dụng những kiến thức học được từ khóa đào tạo vào công việc kinh doanh của gia đình.

Nhiều năm trước, khi Tà Xùa còn chưa là điểm săn mây nổi tiếng như hiện nay, vợ chồng chị đã tiên phong mở homestay với mong muốn đón khách du lịch đến khám phá vẻ đẹp của vùng đất này. Tuy nhiên, dịch vụ đồ uống tại homestay khi đó vẫn khá đơn giản, chủ yếu là nước đóng chai hoặc cà phê hòa tan.

Nhận thấy nhu cầu của du khách ngày càng đa dạng, vợ chồng chị từng dự định cho chị đi học pha chế. Nhưng mức học phí của nhiều khóa học bên ngoài lên tới hàng chục triệu đồng khiến kế hoạch nhiều lần bị trì hoãn. Khóa học của REACH Sơn La đã mang đến cho chị cơ hội đi học với mức học phí tiết kiệm nhờ sự hỗ trợ từ dự án GREAT.

“Tôi học được rất nhiều công thức mới và áp dụng ngay vào công việc. Bây giờ khách lên đây thường gọi cà phê, cacao và sinh tố. Tôi tự tin hơn rất nhiều khi pha chế và phục vụ khách”, chị Y Xoa chia sẻ.

Chị Y Xoa pha đồ uống cho khách

Từ đó, homestay của gia đình có thêm nguồn doanh thu vài triệu đồng mỗi tháng từ đồ uống. Nhưng với vợ chồng chị, giá trị lớn hơn nằm ở trải nghiệm dành cho du khách. Một ly cà phê ngon giữa biển mây Tà Xùa có thể khiến du khách nán lại lâu hơn, chụp thêm vài bức ảnh, thưởng thức thêm một bữa ăn và đôi khi quyết định ở lại homestay của anh chị qua đêm, giúp mô hình kinh doanh của gia đình ngày càng hoàn thiện hơn.

Một ly cà phê ngon có thể giúp Homestay Y Xoa có thêm khách

Những ly cà phê được pha giữa mây núi Tà Xùa hôm nay có thể chỉ là một thay đổi nhỏ trong mắt du khách. Nhưng với chị Vua, chị Xoa và nhiều phụ nữ khác, đó là minh chứng cho một hành trình lớn hơn: vượt qua giới hạn của bản thân để nắm bắt cơ hội, tạo dựng sinh kế và viết nên những câu chuyện đổi thay ngay trên chính quê hương mình.

Và đôi khi, những thay đổi lớn lao ấy lại bắt đầu từ một lớp học nghề nhỏ giữa núi rừng Sơn La.

Nguồn: GREAT