Từ nguồn tài nguyên số đến động lực phát triển mới
Trong kỷ nguyên số, dữ liệu đang hiện diện trong hầu hết hoạt động của đời sống, từ khám chữa bệnh, học tập, giao thông đến các dịch vụ công trực tuyến. Khi được chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả, dữ liệu không chỉ giúp nâng cao chất lượng phục vụ người dân mà còn trở thành nguồn lực mới của nền kinh tế số.
Triển lãm giới thiệu sản phẩm công nghệ nhân dịp khai trương Trung tâm Dữ liệu quốc gia số 1 vào tháng 8/2025.
Dữ liệu đang trở thành nền tảng của nhiều công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), 5G/6G, robot hay y sinh. Trong lĩnh vực bán dẫn, y tế, năng lượng và giao thông, dữ liệu giúp rút ngắn thời gian nghiên cứu, tối ưu vận hành và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Theo Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dữ liệu quốc gia, dữ liệu đang vượt ra khỏi vai trò của một công cụ hỗ trợ để trở thành nguồn lực chiến lược, yếu tố sản xuất mới của nền kinh tế số. Không chỉ là nguồn thông tin, dữ liệu ngày nay còn được xem là nguồn lực quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng đổi mới sáng tạo của mỗi quốc gia.
Để dữ liệu phát huy giá trị, quốc gia cần có một “kiến trúc dữ liệu” tương tự như hệ thống giao thông. Nếu đường sá giúp kết nối hàng hóa và con người thì kiến trúc dữ liệu giúp kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu giữa các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp. Dữ liệu chỉ phát huy giá trị khi được chuẩn hóa, kết nối trong một kiến trúc thống nhất.
Theo Quyết định số 2439/QĐ-TTg ngày 4/11/2025, Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia được ban hành nhằm định hướng cấu trúc, tiêu chuẩn kỹ thuật và mô hình chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành, địa phương và các hệ thống thông tin trong toàn bộ hệ thống chính trị.
Theo Quyết định số 2439/QĐ-TTg ngày 4/11/2025, Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia được ban hành nhằm định hướng cấu trúc, tiêu chuẩn kỹ thuật và mô hình chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành, địa phương và các hệ thống thông tin trong toàn bộ hệ thống chính trị.
Nhiều địa phương như Thành phố Hồ Chí Minh, Huế, Quảng Ninh, Quảng Trị, Phú Thọ, Ninh Bình, Lào Cai, Khánh Hòa hay Đắk Lắk đã ban hành khung kiến trúc dữ liệu hoặc kiến trúc số của địa phương. Điểm chung của các mô hình này là hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông, an toàn, phục vụ công tác quản lý và cung cấp dịch vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, dữ liệu không còn đơn thuần là vấn đề kỹ thuật, dữ liệu đã trở thành nền tảng vận hành của Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Công an, Chủ tịch Hiệp hội Dữ liệu quốc gia nhiều lần nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt: Dữ liệu phải gắn với con người, vì con người và phục vụ con người. Đây là định hướng phát triển công nghệ và là nguyên tắc quản trị trong kỷ nguyên số, đặt người dân và doanh nghiệp ở vị trí trung tâm...
Việc xây dựng Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia và các cơ sở dữ liệu lõi được xem là nền móng của mô hình quản trị hiện đại, giúp dữ liệu được chuẩn hóa, xác thực và liên thông để phục vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, dữ liệu đang trở thành yếu tố sản xuất mới bên cạnh đất đai, lao động, vốn và công nghệ. Giá trị của dữ liệu không nằm ở việc lưu trữ thật nhiều, mà ở khả năng khai thác, kết nối và chuyển hóa thành tri thức phục vụ phát triển. Với Nhà nước, dữ liệu giúp nâng cao năng lực dự báo, hoạch định chính sách và điều hành xã hội. Với doanh nghiệp, dữ liệu là nguyên liệu đầu vào của AI, thương mại số, tài chính số và các dịch vụ thông minh. Việc khai thác hiệu quả dữ liệu có thể giúp tối ưu vận hành, hiểu rõ nhu cầu thị trường, cá nhân hóa sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Trên thực tế, dữ liệu đã có mặt trong nhiều lĩnh vực gần gũi với đời sống. Từ các hệ thống giao thông thông minh giúp điều tiết phương tiện theo thời gian thực, nền tảng “cửa khẩu số” hỗ trợ quản lý hoạt động xuất nhập khẩu, đến các trợ lý AI hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến... Những ứng dụng này cho thấy dữ liệu chỉ thật sự có giá trị khi được chuyển hóa thành các dịch vụ và tiện ích cụ thể.
Từ thực tiễn hoạt động trong lĩnh vực dữ liệu tín dụng, bà Nguyễn Thị Tuyết Nhung, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thông tin tín dụng KCI cho rằng, hạ tầng dữ liệu của Việt Nam vẫn tồn tại ba khoảng trống lớn: thiếu dữ liệu nền có chất lượng, dữ liệu còn phân tán và thiếu chuẩn hóa. Ưu tiên hiện nay không phải là công nghệ mà là quản trị dữ liệu. Muốn dữ liệu trở thành nguồn lực phát triển, cần sớm hình thành cơ chế liên thông dữ liệu có kiểm soát và xây dựng các bộ dữ liệu nền được duy trì như một loại hạ tầng công thiết yếu...
Trong xã hội số, dữ liệu cá nhân gắn trực tiếp với quyền riêng tư và sự an toàn của mỗi người; nếu bị lộ, lọt hoặc sử dụng sai mục đích, dữ liệu có thể gây ra nhiều hệ lụy cho cả cá nhân và xã hội. Vì vậy, việc chia sẻ, sử dụng dữ liệu cần được thực hiện an toàn, minh bạch và đúng pháp luật.
Giáo sư Trần Ngọc Anh, Đại học Indiana (Mỹ)
Theo Giáo sư Trần Ngọc Anh, Đại học Indiana (Mỹ), dữ liệu và AI đang trở thành nền tảng của mô hình tăng trưởng mới, quyết định năng suất và năng lực cạnh tranh của các quốc gia trong những thập niên tới. Nhiều chuyên gia dự báo, nếu có chiến lược phù hợp, kinh tế dữ liệu có thể đóng góp khoảng từ 5-8% GDP của Việt Nam vào năm 2030 và tạo ra hàng trăm nghìn việc làm mới trong các lĩnh vực dữ liệu và AI. Tuy nhiên, để dữ liệu trở thành động lực phát triển bền vững, khai thác phải đi đôi với bảo vệ. Trong xã hội số, dữ liệu cá nhân gắn trực tiếp với quyền riêng tư và sự an toàn của mỗi người; nếu bị lộ, lọt hoặc sử dụng sai mục đích, dữ liệu có thể gây ra nhiều hệ lụy cho cả cá nhân và xã hội. Vì vậy, việc chia sẻ, sử dụng dữ liệu cần được thực hiện an toàn, minh bạch và đúng pháp luật.
Tin nóng
Từ hôm nay (1/6), xăng sinh học E10 chính thức được bán trên cả nước, đánh dấu bước chuyển mới trong lộ trình sử dụng nhiên liệu sạch, giảm phát thải và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Việt Nam đang trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng logistics toàn cầu nhờ làn sóng đa dạng hóa sản xuất và sự bùng nổ của thương mại điện tử.
Giá cà phê hôm nay 1.6 ổn định tại các tỉnh Tây Nguyên, duy trì quanh 87.300 đồng/kg. Thị trường đang theo dõi diễn biến giá robusta thế giới để xác định xu hướng mới.
Lương cao không còn là 'tấm vé an toàn' khi chi phí sống tại đô thị ngày càng leo thang và khó kiểm soát…
Danh sách các doanh nghiệp chốt trả cổ tức, thưởng và phát hành thêm cổ phiếu cho cổ đông, các ngày trong tuần từ 1 đến 5/6, trên 3 sàn HOSE, HNX và UPCoM.
Báo cáo kinh tế thường niên Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) vừa được Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố cho thấy, miền Tây cần phải làm một số việc để cải thiện tốc độ phát triển kinh tế.
Tin mới
VN-Index dao động quanh vùng 1.850-1.900 điểm, quan điểm thận trọng từ các CTCK vẫn chiếm ưu thế song kỳ vọng về một nhịp tăng mới đang dần hình thành.
Những năm qua, người dân xã Châu Sơn đã chủ động phát triển các mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện thực tế, mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao thu,tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn.
Bước vào giai đoạn quả non - thời điểm 'vàng' quyết định thành bại của cả niên vụ, hơn 13 ha bưởi tại xã Bình Thuận đang được người dân tập trung chăm sóc tối đa với kỳ vọng một mùa vui 'được mùa, được giá'. Để đồng hành cùng bà con tại các vùng trồng trọng điểm như Đông Quan, Kiến Xương, chính quyền xã đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, sát cánh cùng nhà nông trong từng khâu canh tác
Việc E10 chính thức được triển khai trên toàn quốc là minh chứng cho sự chuyển mình tất yếu của Việt Nam trên hành trình kiến tạo một nền kinh tế Xanh và bền vững.
Những ngày cuối tháng 5, để đến được trung tâm xã vùng III đặc biệt khó khăn Nậm Ty, chúng tôi phải mất 3 giờ đồng hồ di chuyển bằng xe máy, vượt qua những con dốc cao trên tuyến tỉnh lộ 113 đang được nâng cấp. Dù bộn bề khó khăn nhưng cấp ủy, chính quyền nơi đây đang nỗ lực thực hiện hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, với phương châm 'Gần dân, sát dân, hiểu dân và vì nhân dân phục vụ'.
Năm 2025, Chỉ số SIPAS của Sơn La đạt 83,4%, đứng thứ 17/34 tỉnh, thành phố, cao hơn mức trung bình toàn quốc. Kết quả này cho thấy những nỗ lực của tỉnh trong vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nâng cao chất lượng phục vụ và xây dựng nền hành chính lấy người dân làm trung tâm.
Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị (Nghị quyết 68) về phát triển kinh tế tư nhân đặt trọng tâm vào việc hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính (TTHC), cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, mở rộng cơ hội đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên mới. Từ định hướng lớn của Nghị quyết 68, quá trình thể chế hóa, cải cách TTHC đã được tỉnh Thanh Hóa triển khai theo hướng thực chất, giảm chi phí và khơi thông nguồn lực, tạo 'đòn bẩy' để kinh tế tư nhân bứt phá.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc phát triển đảng viên và tổ chức Đảng trong khối doanh nghiệp, ngay từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Chiên Đàn tập trung nhiều giải pháp phát triển đội ngũ đảng viên tại các doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn.