Từ OCOP đến thương hiệu quốc gia

Tạo dựng thương hiệu từ tài nguyên bản địa

Theo Phó Chi cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Quản lý chất lượng Nguyễn Quốc Tuấn, sau hơn 6 năm triển khai, chương trình OCOP đã mang lại nhiều kết quả quan trọng, góp phần khơi dậy tiềm năng, thế mạnh của địa phương về sản phẩm đặc sản, ngành nghề nông thôn gắn với lợi thế về điều kiện sản xuất, vùng nguyên liệu và văn hóa truyền thống.

Chương trình đã tạo ra sự thay đổi về nhận thức của các hợp tác xã (HTX), cơ sở sản xuất, kinh doanh trong việc phát triển sản phẩm theo hướng liên kết sản xuất, nâng cao giá trị, góp phần phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới. Đến nay, toàn tỉnh hiện có 372 sản phẩm OCOP được công nhận. Trong đó, có 3 sản phẩm đạt 5 sao, 63 sản phẩm đạt 4 sao và 306 sản phẩm đạt 3 sao.

Sau khi được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao, sản phẩm cao thìa canh Thanh Bình của HTX Sản xuất cây dược liệu sạch và kinh doanh nông nghiệp xã Cự Nẫm (xã Bố Trạch) đã khẳng định được vị thế trên thị trường.

Sản phẩm cao thìa canh Thanh Bình được bày bán tại nhiều đại lý trong toàn quốc - Ảnh: L.C

Giám đốc HTX Nguyễn Thị Giang chia sẻ, HTX luôn đặt chất lượng sản phẩm lên hàng đầu nhằm bảo đảm thương hiệu và uy tín của sản phẩm. Toàn bộ diện tích cây thìa canh của HTX đều được áp dụng quy trình trồng và chăm sóc cây nguyên liệu sạch, sản phẩm cao 100% nguyên chất từ cây thìa canh, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và không sử dụng phân hóa học để bón cho cây. Bên cạnh đó, HTX chú trọng đầu tư máy móc, trang thiết bị, đổi mới bao bì, mẫu mã sản phẩm...

Hiện tại, sản phẩm cao thìa canh của HTX đã được bán tại nhiều tỉnh, thành phố trong toàn quốc. Thời gian tới, HTX sẽ phát triển vùng nguyên liệu theo hướng liên kết với các hộ dân trong và ngoài xã với quyết tâm đưa thương hiệu cao thìa canh Thanh Bình tiếp cận và vươn tới thị trường mới, bảo đảm nguồn sinh kế bền vững cho người dân.

Tương tự, Công ty TNHH Dược liệu hữu cơ An Xuân (xã Cam Lộ) đã tận dụng lợi thế nguồn dược liệu địa phương để xây dựng quy trình đạt chuẩn GACP-WHO (Thực hành tốt nuôi trồng và thu hái theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế thế giới). Với 8 sản phẩm 4 sao và 1 sản phẩm 5 sao, mỗi năm công ty cung ứng ra thị trường hơn 25.000 sản phẩm chất lượng cao.

Khẳng định vị thế trên bản đồ thương mại

Tháng 9/2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi bộ sản phẩm tinh bột nghệ đỏ và viên nghệ đỏ mật ong của HTX Nông sản Vân Di (xã Trường Phú) chính thức được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu (CNNTTB) cấp quốc gia. Đây là quả ngọt cho một quy trình sản xuất khắt khe, từ khâu chọn giống, chăm sóc đất đai đến việc nói không với hóa chất.

Giám đốc HTX Mai Thị Vân cho biết, các sản phẩm của HTX được sản xuất theo đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm theo quy định của Nhà nước. Đặc biệt, với chiết xuất hoàn toàn tự nhiên, nhà xưởng và thiết bị hiện đại, HTX luôn cho ra đời các dòng sản phẩm chất lượng cao, bảo đảm sự an toàn và hiệu quả cho người tiêu dùng. Sản phẩm của HTX đã được tiêu thụ tại nhiều địa phương trên cả nước, như: Lâm Đồng, TP. Hồ Chí Minh, Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Hà Nội...

Cây cà gai leo An Xuân được trồng trên vùng đồi xã Hiếu Giang với quy trình khép kín, đạt tiêu chuẩn GACP-WHO - Ảnh: L.C

Sau nhiều năm nỗ lực cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng, sản phẩm đũa gỗ Quảng Thủy của HTX Sản xuất, kinh doanh thương mại đũa gỗ Quảng Thủy (xã Nam Ba Đồn) đã vinh dự được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao quốc gia. Đây là “bệ phóng” để HTX vươn ra những thị trường lớn trong và ngoài nước.

Giám đốc HTX Sản xuất, kinh doanh thương mại đũa gỗ Quảng Thủy Lê Thanh Triển cho biết, từ một sản phẩm gia dụng truyền thống, HTX đã nâng tầm thành dòng sản phẩm mỹ nghệ cao cấp nhờ kỹ thuật khảm xà cừ, vỏ ốc bào ngư và công nghệ sơn ta organic.

Không chỉ chiếm lĩnh thị trường trong nước, bộ sản phẩm đồ dùng nhà bếp theo công nghệ sơn ta organic của HTX đã sở hữu chứng nhận FDA-“tấm vé thông hành” để tiến vào thị trường Hoa Kỳ và các nước phương Tây. Hiện nay, mỗi năm HTX xuất khẩu hơn 1 triệu sản phẩm sang Đức và Hàn Quốc, đạt doanh thu hơn 10 tỉ đồng, tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương.

Chắp cánh cho nông sản bay xa

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Trần Quốc Tuấn, danh mục sản phẩm OCOP của tỉnh ngày càng đa dạng, không chỉ đáp ứng tiêu chuẩn về chất lượng mà còn mang đậm bản sắc văn hóa địa phương. Nhiều sản phẩm OCOP 4 sao, 5 sao đã khẳng định uy tín, thương hiệu, chinh phục khách hàng trong nước và vươn tầm ra thế giới.

Để “chắp cánh” cho nông sản, tỉnh đã triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ từ khâu đào tạo, ứng dụng khoa học công nghệ, định hướng quy hoạch các vùng sản xuất hàng hóa, dịch vụ đến hỗ trợ xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm và xây dựng thương hiệu bảo hộ sở hữu trí tuệ; nâng cao nhận thức, chuyển đổi tư duy cho các chủ thể về việc phát triển sản phẩm OCOP gắn với xây dựng vùng nguyên liệu chất lượng, giá trị và thương hiệu của sản phẩm OCOP…

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục chú trọng hỗ trợ ứng dụng khoa học công nghệ, cải tiến quy trình và công nghệ chế biến, đặc biệt là công nghệ chế biến, chế biến sâu để nâng cao chất lượng sản phẩm; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, phát triển thị trường, quảng bá sản phẩm OCOP, kết nối thị trường trong và ngoài nước. Từ đó, góp phần nâng tầm giá trị cho sản phẩm OCOP tại thị trường nội địa và xuất khẩu, thúc đẩy kinh tế nông nghiệp, nông thôn phát triển theo hướng bền vững.

Chặng đường “từ OCOP đến thương hiệu quốc gia” của Quảng Trị vẫn đang tiếp nối với những khát vọng mới. Những sản phẩm như đũa gỗ khảm trai, cao dược liệu hay cà phê sinh thái đang viết tiếp trang sử mới cho nông nghiệp địa phương. Với bệ phóng từ những chính sách quyết liệt và sự năng động của các chủ thể, tin rằng nông sản Quảng Trị sẽ còn tiến xa, khẳng định vị thế trên bản đồ thương mại quốc tế, đưa giá trị Việt tỏa sáng trên toàn cầu.

Lan Chi