Từ quyết tâm đến hiệu quả trong giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số

Khi cán bộ trở thành “cầu nối số”

Một trường hợp khác, chị Giàng Y Nhà ở xóm Thung Mặn vượt hàng chục km đường núi đến Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Pà Cò làm giấy khai sinh cho con. Khi thấy chị chưa có tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2, anh Đinh Công Ứa, cán bộ tiếp nhận hồ sơ không từ chối hay yêu cầu bổ sung theo cách máy móc mà đã kiên nhẫn giải thích, hướng dẫn từng bước và phối hợp với Công an xã để giúp chị Nhà hoàn thiện thủ tục đúng quy định.

Chị Khà Y Súa ở xóm Pà Khôm được Sùng A Cơ - cán bộ công chức Tư pháp xã Pà Cò trực tiếp hỗ trợ, hướng dẫn kê khai hoàn thiện hồ sơ chứng thực trên cổng dịch vụ công quốc gia.

Theo đồng chí Hà Văn Tín - Phó Chủ tịch UBND xã Pà Cò, những câu chuyện như vậy không còn là cá biệt ở Pà Cò. Chuyển đổi số đã và đang đi vào mọi mặt, mọi lĩnh vực trong cuộc sống của đồng bào ở Pà Cò.

Trên thực tế, cải cách thủ tục hành chính (TTHC) được xác định là một trong những khâu đột phá của tỉnh nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, ngay từ khâu chỉ đạo, điều hành, tỉnh đã thể hiện quyết tâm chính trị rõ ràng. Hệ thống văn bản chỉ đạo được ban hành tương đối đầy đủ, kịp thời, tạo hành lang pháp lý cho việc triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở. Các quy định về cơ chế một cửa, một cửa liên thông và thực hiện TTHC trên môi trường điện tử được duy trì nghiêm túc.

Đáng chú ý, 100% đề án, chương trình, kế hoạch liên quan được triển khai thống nhất, không có độ trễ giữa các cấp. Trong quá trình thực hiện, lãnh đạo UBND tỉnh thường xuyên theo dõi, kiểm tra, kịp thời chấn chỉnh những tồn tại ở từng ngành, địa phương. Nhờ vậy, nhận thức của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chuyển biến rõ rệt. Các mô hình thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tiếp tục phát huy hiệu quả, trở thành “điểm chạm” quan trọng giữa chính quyền với người dân, doanh nghiệp. Từ đó, quy trình được đơn giản hóa, thời gian giải quyết TTHC được rút ngắn, chi phí đi lại giảm đáng kể. Đặc biệt, thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ có nhiều cải thiện, từng bước hình thành văn hóa công vụ trong môi trường số.

Công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Kim Bôi không ngừng nâng cao trình độ, giải quyết hiệu quả các giao dịch hành chính trên môi trường mạng.

Theo thống kê, tính đến nay trên 91% TTHC của tỉnh được thực hiện trên môi trường điện tử; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 93,3%; giao dịch thanh toán trực tuyến đạt 90,54%. Đáng chú ý, tỷ lệ hồ sơ thanh toán trực tuyến trên tổng số hồ sơ có nghĩa vụ tài chính chiếm tới 91,28%. Công tác số hóa đạt 93,3%, trong khi tỷ lệ cấp kết quả điện tử có giá trị pháp lý đạt 93,5%. Việc khai thác, tái sử dụng dữ liệu đạt tỷ lệ gần 93%, góp phần giảm đáng kể việc yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin. Những kết quả này không chỉ phản ánh nỗ lực của chính quyền mà còn cho thấy sự thay đổi trong nhận thức và thói quen của người dân, doanh nghiệp.

Những “nút thắt” cần tháo gỡ

Mặc dù đạt được những kết quả tích cực, thực tiễn triển khai việc giải quyết TTHC trên môi trường điện tử của tỉnh cũng đặt ra không ít thách thức, nhất là khi hạ tầng công nghệ thông tin (CNTT) chưa đồng bộ, thiếu chuẩn chung về kiến trúc và dữ liệu, gây khó khăn trong kết nối liên thông.

Dù tỷ lệ số hóa cao, nhưng chất lượng dữ liệu chưa đảm bảo, ảnh hưởng đến khả năng tái sử dụng. Việc khai thác dữ liệu cũng chưa tương xứng với tiềm năng do thiếu hướng dẫn cụ thể từ các bộ, ngành. Một số dữ liệu bị thiếu hụt do thất lạc sổ gốc, khó khăn cho các giao dịch về sau. Trong khi đó, năng lực CNTT của một bộ phận cán bộ còn hạn chế, thiếu nhân lực chuyên trách. Hạ tầng viễn thông ở một số khu vực chưa ổn định, tình trạng nghẽn mạng vẫn xảy ra.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Yên Trị hướng dẫn người dân thực hiện tra cứu thông tin trên Cổng dịch vụ công và nộp hồ sơ trực tuyến.

Nguyên nhân của những hạn chế này đến từ cả yếu tố khách quan và chủ quan. Về khách quan, hệ thống pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật trong chuyển đổi số còn đang hoàn thiện, thay đổi nhanh. Một số cơ sở dữ liệu quốc gia chưa sẵn sàng kết nối. Tâm lý chuộng hồ sơ giấy và lo ngại về an toàn thông tin vẫn tồn tại trong xã hội. Ở góc độ chủ quan, một số đơn vị chưa thực sự quyết liệt, còn nặng tư duy truyền thống. Thiếu nguồn lực đầu tư và nhân lực chất lượng cao. Công tác số hóa còn mang tính hình thức, thiếu quy trình chuẩn và cơ chế kiểm soát.

Theo đồng chí Nguyễn Huy Ngọc - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, để nâng cao hiệu quả giải quyết TTHC trên môi trường điện tử, trong thời gian tới cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết là hoàn thiện khung pháp lý. Đặc biệt, sửa đổi các quy định theo hướng công nhận đầy đủ giá trị pháp lý của kết quả điện tử. Đồng thời, các bộ, ngành cần ban hành chuẩn dữ liệu thống nhất ngay từ khâu công bố TTHC. Bên cạnh đó, việc đầu tư hạ tầng số, nâng cấp hệ thống theo hướng mở, dễ tích hợp là yêu cầu cấp thiết. Đào tạo, nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ phải được coi là yếu tố then chốt. Quan trọng hơn, các dịch vụ công cần được thiết kế lại theo hướng đơn giản, thân thiện, thực sự lấy người dân làm trung tâm, để mỗi công dân đều có thể tiếp cận dịch vụ công một cách công bằng, thuận tiện.