Lý do ổ bánh mì trở thành 'thủ phạm' gây ngộ độc hàng loạt

Bánh mì của một quầy hàng tại Lễ hội Bánh mì 2024 diễn ra ngày 17-19/5. Ảnh: Linh Huỳnh.

Bánh mì là món ăn nhanh quen thuộc với học sinh, sinh viên, người lao động và nhân viên văn phòng. Tuy nhiên, một ổ bánh mì thường kết hợp nhiều nguyên liệu như pate, bơ, sốt trứng, thịt nguội, giò chả, xíu mại cùng rau sống, dưa leo, ngò gai và đồ chua.

Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cho biết trong điều kiện thời tiết nóng ẩm tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam, những nguyên liệu này dễ biến đổi chất lượng, ôi thiu hoặc nhiễm khuẩn nếu không được chế biến, bảo quản đúng cách. Chỉ một thành phần bị nhiễm bẩn cũng có thể khiến cả ổ bánh mì trở thành nguồn gây ngộ độc thực phẩm.

Thời gian qua, cả nước nói chung và khu vực phía Nam nói riêng đã ghi nhận nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể liên quan đến bánh mì, khiến hàng trăm người phải nhập viện. Nguy cơ có thể xuất hiện từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến chế biến, vận chuyển và phân phối.

Nhân bánh mì dễ nhiễm khuẩn nếu bảo quản sai cách

Theo Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, pate, sốt mayonnaise và bơ trứng chứa nhiều chất dinh dưỡng, độ ẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển nếu bảo quản không đúng cách. Các tác nhân như Salmonella và Staphylococcus aureus có thể gây bệnh khi thực phẩm bị nhiễm khuẩn. Pate đóng hộp nếu sản xuất, chế biến hoặc bảo quản không bảo đảm an toàn cũng có nguy cơ nhiễm Clostridium botulinum.

Thịt nguội, giò chả có thể bị nhiễm vi sinh vật nếu nguyên liệu không rõ nguồn gốc, xử lý nhiệt không bảo đảm hoặc để ở nhiệt độ thường quá lâu. Rau sống, dưa leo và đồ chua cũng có nguy cơ nhiễm vi sinh vật, ký sinh trùng hoặc tồn dư hóa chất bảo vệ thực vật nếu không được sơ chế, rửa sạch đúng cách.

Pate, bơ, sốt trứng, thịt nguội, giò chả, xíu mại cùng rau sống, dưa leo, ngò gai và đồ chua dễ gây ngộ độc nếu không bảo quản đúng cách. Ảnh: Tường Vi.

Quá trình chế biến tại điểm bán tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn chéo. Người bán dùng tay trần lấy bánh và nhân, vừa thu tiền vừa chế biến hoặc dùng chung dao, thớt, kẹp gắp cho thực phẩm sống và chín có thể làm tăng nguy cơ nhiễm bẩn. Các khay đựng nhân không được che đậy, đặt gần nguồn ô nhiễm hoặc để lẫn lộn cũng khiến thực phẩm mất an toàn.

Bánh mì có nhân còn dễ hỏng nếu để lâu ở nhiệt độ môi trường, phơi dưới nắng hoặc đặt trong cốp xe máy. Nhiệt độ cao tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển, làm tăng nguy cơ ngộ độc.

Nguy cơ càng đáng lưu ý khi bánh mì được đặt với số lượng lớn để phục vụ học sinh, nhân viên công ty, cơ quan hoặc các đoàn tham quan, dã ngoại. Quá trình tập kết, vận chuyển và chờ phân phát kéo dài nhiều giờ ở nhiệt độ thường có thể khiến nhiều người cùng sử dụng thực phẩm không bảo đảm an toàn.

Cách chọn mua và bảo quản bánh mì an toàn

Để hạn chế nguy cơ ngộ độc, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM khuyến cáo người dân chú ý điều kiện vệ sinh tại điểm bán. Nên ưu tiên cơ sở có địa chỉ rõ ràng, khu vực chế biến sạch sẽ, cách xa bãi rác, cống rãnh và nguồn ô nhiễm. Quầy hàng, xe đẩy cần có tủ kính che chắn, hạn chế bụi bẩn, ruồi nhặng và côn trùng xâm nhập.

Các loại nhân như pate, sốt, thịt, chả và rau cần được đựng trong khay riêng, sạch sẽ. Nguyên liệu dễ hỏng cần được bảo quản lạnh phù hợp. Người bán nên sử dụng dụng cụ gắp riêng cho từng loại thực phẩm, giữ vệ sinh cá nhân và tránh vừa cầm tiền vừa dùng tay lấy bánh, nhân.

Người dân nên ăn bánh mì càng sớm càng tốt sau khi mua, tốt nhất trong vòng 1-2 giờ. Trước khi sử dụng, cần kiểm tra mùi và tình trạng của các thành phần. Nếu pate có mùi chua, bề mặt nhớt, sốt đổi màu hoặc tách nước, rau bị úng hay nhân có mùi vị bất thường, không nên tiếp tục sử dụng.

Bệnh nhân nghi ngộ độc sau khi ăn bánh mì đang được điều trị tại bệnh viện. Ảnh: BVCC.

Nếu chưa thể ăn ngay, bánh mì có nhân cần được bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh và sử dụng trong ngày. Không nên để bánh trong cốp xe máy, dưới ánh nắng trực tiếp hoặc tại nơi nóng trong thời gian dài.

Đối với các đơn vị đặt bánh mì số lượng lớn, cần lựa chọn cơ sở đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm, có thông tin nguồn gốc nguyên liệu và thỏa thuận rõ ràng về trách nhiệm bảo đảm chất lượng. Thời điểm nhận bánh nên sát giờ ăn để giảm thời gian lưu trữ ở nhiệt độ phòng. Khu vực tiếp nhận, phân phát bánh phải sạch sẽ, thoáng mát; không tập kết nhiều túi bánh trong thời gian dài dưới trời nóng.

Khi phát hiện bánh mì có dấu hiệu bất thường, người dân cần ngừng ăn và thông báo cho những người đã sử dụng cùng loại thực phẩm. Nếu xuất hiện triệu chứng đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy liên tục, sốt hoặc mệt lả, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời, không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.

Người dân nên giữ lại phần thức ăn còn dư, bao bì, hóa đơn hoặc thông tin địa điểm mua hàng để hỗ trợ cơ quan chức năng xác minh nguyên nhân. Khi phát hiện cơ sở có dấu hiệu vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, cần phản ánh sớm đến cơ quan chức năng hoặc chính quyền địa phương để kiểm tra, xử lý.